10 verhalen uit het ABC van de Tour de France: #2 - Coupe Omnisports

In mei van dit jaar verscheen het boek het ABC van de Tour de France van Bicycling-auteur Roy Schriemer bij uitgeverij Edicola.nl. We publiceren een selectie van deze verhalen op de website, nu de Tour-koorts toeneemt. Een voorproefje, voor wie niet genoeg krijgt van de truien, de bergen, de hoofdrolspelers en alle randzaken uit de historie van de bekendste wielerwedstrijd ter wereld. In deze editie: Coupe Omnisports.

>>> Winactie! Lezers van Bicycling.nl kunnen het boek ABC van de Tour de France winnen: laat hier weten wat jouw favorieten Tourmoment was en waarom jij de allergrootste Tourfan bent. De 10 leukste antwoorden winnen een boek.

De trofee van de Tour

Alleen wielrenners Lucien van Impe en Joop Zoetemelk hebben er als inwoners van de Lage Landen één in huis staan: de Coupe Omnisports. Oftewel de trofee die wordt uitgereikt aan de winnaar van de Tour de France. Het gaat om een porseleinen trofee die in 1971 op verzoek ontworpen werd door keramist Roger Viellard voor het nationale porseleinfabriek van Sevres. Deze is volledig handgemaakt en versierd met twee friezen (versierde banden/stroken) van 24 karaats goud. Versierd met afbeeldingen van allerlei sportbeoefenaars. De sportprijs wordt namelijk niet alleen aan Tourwinnaars uitgereikt maar ook aan andere personen die een bijzondere sportprestatie leverden. Maar de winnaar van de Tour krijgt er standaard één. Het betreft een donkerblauwe met goud ingelegde schaal. Ook de winnares van de Tour de France Femmes krijgt deze sinds de revival van de vrouwentour.

Thévenet eerste winnar

De eerste werd in 1975 overhandigd aan Bernard Thevenet, die hem kreeg van de Franse president Giscard d'Estaing, die wordt gezien als de aanjager van het idee van een dergelijke trofee. In de historie van Frankrijk is er een lange traditie on met dit nationale porselein te pronken, zo reikte Napoleon de derde een porseleinen Urinbo Cup uit op de Wereldtentoonstelling in Parijs in 1867.  Het porselein - vervaardigd net buiten Parijs aan de oevers van de Seine - werd daarvoor al door koning Louis XV in zijn paleizen gebruikt en wie aanschuift bij een staatsbanket in het paleis van de president (Elysée) krijgt zijn luxe eten van de borden van dit porselein. Sinds enkele jaren krijgen alle winnaars van de truien ook een kristallen trofee van sponsor Skoda uitgereikt. Daar kan de champagne eventueel uitgedronken worden.

Dat deze Coupe Omnisports in 1975 voor het eerst werd uitgereikt aan de winnaar van de Tour had te maken met het feit dat er dat jaar voor het eerst een aankomst op de Champs Elysées op de renners wachtte. Om de president op deze symbolische prijs iets fraais te laten overhandigen werd de opdracht verleend. En die was dan weer zeer in zijn nopjes dat het Bernard Thevenet was die als Fransman de prijs in ontvangst nam na de overheersing door Eddy Merckx in de jaren voordien.

Ceremoniële waarde

Overigens werd de trofee van Geraint Thomas gestolen in 2018, het jaar waarin hij ten koste van Tom Dumoulin de Tour de France had gewonnen. Fietsensponsor Pinarello had de schaal tentoongesteld op een expositie in Birmingham. De dief pikte bij de afloop van de tentoonstelling de trofee mee, die stond opgesteld te midden van veel meer prijzen, truien en fietsen van Thomas en Chris Froome. Organisator A.S.O. van de Tour de France liet een replica maken die exact gelijk was aan het uitgereikte exemplaar op verzoek van sponsor Sky.  De trofee heeft overigens meer een emotionele waarde, bij een veiling leverde de aan bootracer Robert Spalding uitgereikte trofee nog geen 200 euro op. Het exemplaar van Joop Zoetemelk staat bij hem op zolder, waar hij ook zijn fiets uit de Tour van 1980, gele truien en andere prijzen heeft uitgestald en waar hij soms vrienden, familie en bekenden rondleidt.