10 verhalen uit het ABC van de Tour de France: #5 - Jongerenklassement

In mei van dit jaar verscheen het boek het ABC van de Tour de France van Bicycling-auteur Roy Schriemer bij uitgeverij Edicola.nl. We publiceren een selectie van deze verhalen op de website, nu de Tour-koorts toeneemt. Een voorproefje, voor wie niet genoeg krijgt van de truien, de bergen, de hoofdrolspelers en alle randzaken uit de historie van de bekendste wielerwedstrijd ter wereld. In deze editie: Jongerenklassement.

>>> Winactie! Lezers van Bicycling.nl kunnen het boek winnen: laat hier weten wat jouw favorieten Tourmoment was en waarom jij de allergrootste Tourfan bent. De 10 leukste antwoorden winnen een boek.

De witte trui

Het jongerenklassement is (hoe toepasselijk) het nieuwste van de vier grote klassementen in de Tour (naast geel, groen en bollen), maar bestaat toch al sinds 1975. Het witte tricot behoorde daarvoor toe aan de winnaar van het combinatieklassement, maar die rangschikking verdween om later weer terug te keren met een lapjestrui. Overigens is in de periode van 1989-1999 wel een winnaar gehuldigd, maar was er geen leiderstrui beschikbaar. Ook de regels over wie in aanmerking zou komen, verschilden. Zo was de trui tijdelijk alleen voor debutanten, maar nu is het al enkele decennia zo dat alleen coureurs meedingen die in het gehele kalenderjaar van die betreffende Tour de France 25 jaar of jonger zijn. De trui dragen en zeker het eindklassement winnen wordt steeds vaker als een hoofdprijs in de Tour de France gezien. Zeker sinds Tadej Pogacar niet ‘automatisch’ het wit meer mee naar Slovenië neemt omdat hij daar te oud voor is, is het ook één van de realistische doelen om te stellen voor jonge coureurs. De trui mag dan pas vanaf 1975 zijn uitgereikt, in 1970 en 1971 was er al wel een Grote Prijs der Jongeren in de Tour gewonnen door Joop Zoetemelk en de Deen Mogens Frey.

Van Moser tot Evenepoel

De eerste winnaar van dit klassement was niemand minder dan de latere wereldkampioen en campionissimo Francesco Moser, maar niet iedere beste jongere uit de Tour de France kreeg een soortgelijke loopbaan. De concurrentie is dan eens stevig, maar een volgende keer kan iemand minuten voor de concurrentie eindigen als beste jongere. In het vierde jaar na het invoeren won Henk Lubberding als eerste Nederlander het klassement, later volgden vanuit Nederland ook Johan van der Velde (1980), Peter Winnen (1981), Erik Breukink (1988) en Eddy Bouwmans (1992). Remco Evenepoel werd  in 2024 de eerste Belgische winnaar van het klassement. De Belg won inmiddels al eens de Vuelta, voor de Nederlandse renners was de zege in het jongerenklassement geen opmaat voor de winst in een grote ronde. Al stonden Peter Winnen, Johan van der Velde en Erik Breukink wel op het podium van de Ronde van Frankrijk, Henk Lubberding kwam vroeg in zijn loopbaan tot een top 10-stek (achtste), Eddy Bouwmans bleef daar met een veertiende plek nog ver van. Overigens kreeg de laatste pas 25 jaar na het veroveren van het eindklassement in het jongerenklassement een witte trui uitgereikt van de Tourdirectie. Omdat deze trui destijds niet daadwerkelijk aan de eindwinnaar werd uitgereikt.

De Tour de France Femmes kent sinds de herintrede in 2022 ook een jongerenklassement, gesponsord door Liv. Shirin van Anrooij won dat klassement dat eerste jaar, Puck Pieterse deed dat in 2024 en Nienke Vinke in 2025. Waarmee het Nederlandse aandeel ook in dat klassement stevig is.

Pogacar recordhouder

We stipten het al kort aan, maar Tadej Pogacar was  in 2020, 2021, 2022 en 2023 de eerste die vier keer het klassement won, Andy Schleck en Jan Ullrich reikten tot drie. Dit trio won overigens ook allemaal het ultieme geel in de Tour de France. Net als Egan Bernal, Alberto Contador en Laurent Fignon wonnen zij wit in het jaar waarin ze ook de Ronde van Frankrijk op hun naam brachten. Marco Pantani en Greg Lemond wonnen eerst het jongerenklassement en later de Tour de France. Frankrijk is het land met de meeste eindzeges in dit klassement, acht keer werd er een inwoner van het thuisland als eindwinnaar gehuldigd in Parijs. De voorlopig laatste die dat lukte was Pierre Latour in 2018. Bekende sponsor van het jongerenklassement was Skoda. Tegenwoordig is dat optiek- en audicienketen Krys.