Augurkensap tegen kramp: wondermiddel of wielermythe?

Hoewel het misschien vreemd klinkt, is er wel degelijk een logische verklaring waarom zoveel wielrenners zweren bij augurkensap. Tijdens een lange of intensieve rit verlies je via zweet niet alleen vocht, maar ook belangrijke elektrolyten. Vooral natrium speelt een cruciale rol bij het reguleren van de vochtbalans en de werking van spieren en zenuwen. Wie veel zout uitgezweet, de bekende 'salty sweaters'  kan daardoor sneller een tekort oplopen.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Augurkensap bevat van nature veel natrium en is daardoor een eenvoudige manier om een deel van dat verlies aan te vullen. Zeker na trainingen of wedstrijden van langer dan negentig minuten kan een kleine hoeveelheid helpen bij het herstel van de elektrolytenbalans. Het is geen vervanging voor een goed voedings- en hydratatieplan, maar kan wel een nuttige aanvulling zijn, vooral voor fietsers die veel zweten of moeite hebben om voldoende zout binnen te krijgen.

Helpt augurkensap echt tegen spierkramp?

De grootste bekendheid van augurkensap komt door de vermeende werking tegen spierkramp. Opvallend genoeg denken onderzoekers dat dit effect niet alleen wordt veroorzaakt door het hoge zoutgehalte. Uit verschillende studies blijkt dat de sterke, zure smaak van azijn mogelijk een reflex activeert in het zenuwstelsel. Receptoren in de mond en keel geven een signaal af waardoor overactieve spieren sneller ontspannen. Dat zou verklaren waarom sommige sporters al binnen één à twee minuten verlichting ervaren, terwijl het lichaam in zo'n korte tijd onmogelijk al voldoende vocht of elektrolyten kan hebben opgenomen.

Dat betekent niet dat augurkensap voor iedereen werkt. Spierkramp kent namelijk verschillende oorzaken. Vermoeidheid, een hoge inspanningsintensiteit, uitdroging en een verstoorde elektrolytenbalans kunnen allemaal een rol spelen. Daardoor is augurkensap geen wondermiddel, maar voor veel wielrenners blijkt het in de praktijk wel een effectief hulpmiddel wanneer de eerste tekenen van kramp zich aandienen.

Meer dan alleen zout

Naast natrium bevat augurkensap ook kleine hoeveelheden andere voedingsstoffen, zoals kalium en magnesium. Beide mineralen zijn betrokken bij een normale spierfunctie en gaan tijdens langdurige inspanning eveneens verloren via zweet. Hoewel de hoeveelheden relatief beperkt zijn, dragen ze bij aan het totale plaatje van herstel na een zware training of wedstrijd.

Ook augurken zelf leveren kleine hoeveelheden vitamines en mineralen, waaronder vitamine C, vitamine A en zink. Hoewel de hoeveelheden niet groot genoeg zijn om ze als een belangrijke bron van micronutriënten te zien, vormen ze wel een mooi extraatje. In combinatie met het hoge natriumgehalte en de mogelijke werking tegen spierkramp maken ze van augurkensap een verrassend interessante keuze voor fietsers die tijdens lange en zware ritten nét dat beetje extra ondersteuning kunnen gebruiken. 

Wanneer is augurkensap een goed idee?

Voor de gemiddelde fietser die een uurtje door de polder rijdt, zal augurkensap waarschijnlijk weinig verschil maken. Tijdens lange zomerritten, zware lwedstrijden of meerdaagse evenementen kan het echter een handige aanvulling zijn. Vooral wanneer je merkt dat je veel zout verliest, bijvoorbeeld doordat er witte zoutkringen op je kleding achterblijven kan extra natrium helpen om de vochtbalans beter op peil te houden.

Ook veel ervaren wielrenners noemen dezelfde combinatie: bananen voor het kalium en augurkensap om beginnende kramp snel te laten verdwijnen.

Ben je gevoelig voor spierkramp? Dan kan het de moeite waard zijn om tijdens een lange rit een klein beetje augurkensap mee te nemen. Probeer het wel eerst tijdens een training en niet voor het eerst in een belangrijke wedstrijd. Vervang bovendien niet je volledige bidon door augurkensap  dat is geen goed idee, omdat je daarmee onvoldoende vocht binnenkrijgt.

Het is geen wondermiddel dat iedere vorm van spierkramp voorkomt, maar het is goedkoop, eenvoudig en voor veel fietsers zeker het proberen waard. Er tegenwoordig zelfs speciale flesjes met augurkensap verkrijgbaar, zodat je het onderweg gemakkelijk kunt meenemen.

Dit artikel verscheen eerder op Bicycling.com By Molly Hurford