Boa, klitteband of veters? Welke sluiting past het beste bij jou?

Wie nieuwe fietsschoenen koopt, kijkt waarschijnlijk eerst naar pasvorm, zoolstijfheid en gewicht. Toch bepaalt ook de sluiting voor een groot deel hoe een schoen tijdens het fietsen aanvoelt. Waar vroeger veters en klittenband de standaard waren, zijn draaiknoppen zoals Boa tegenwoordig niet meer weg te denken uit het profpeloton en het hogere segment. Tegelijkertijd zien we juist veters weer terugkeren op opvallend dure raceschoenen. Is nieuwer daadwerkelijk beter, of hebben veters en klittenband nog steeds voordelen?

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Boa: nauwkeurig en onderweg makkelijk te verstellen

Boa is eigenlijk een merknaam, maar wordt inmiddels bijna als verzamelnaam gebruikt voor draaiknopsluitingen op fietsschoenen. Het systeem gebruikt een dunne kabel die door verschillende geleiders over de schoen loopt. Door aan de knop te draaien trek je de schoen steeds iets strakker rond je voet. Bij veel moderne systemen kun je de spanning ook in kleine stapjes verminderen.

Het grootste voordeel merk je tijdens het fietsen. Voeten kunnen gedurende een lange rit iets opzetten, zeker wanneer het warm is. Voelt je schoen na drie uur ineens te strak, dan kun je een Boa-sluiting tijdens het rijden vaak met één hand een fractie losser zetten. Andersom kun je vlak voor een sprint of klim je schoenen snel wat strakker aantrekken. Je hoeft daarvoor niet te stoppen en je handschoenen hoeven meestal niet uit.

Bij schoenen met twee draaiknoppen krijg je nog meer mogelijkheden. Je kunt de spanning rond de voorvoet en bovenkant van de voet afzonderlijk aanpassen. Daardoor kun je de schoen stevig rond je voet trekken zonder dat één specifiek punt extreem veel druk krijgt. Dat is een van de redenen dat dubbele draaiknoppen veel voorkomen op high-end raceschoenen.

Maar Boa heeft ook nadelen

Een draaiknop, kabel en geleiders bestaan uit meer onderdelen dan een veter. Er kan dus ook meer kapot. Een harde val of impact kan de knop beschadigen en modder of vuil kan bij offroadgebruik voor problemen zorgen. Bij sommige systemen kun je onderdelen vervangen, maar onderweg is een defect lastiger op te lossen dan een gebroken veter.

Daarnaast is niet iedere Boa-constructie automatisch comfortabel. Bij sommige fietsschoenen loopt de dunne kabel rechtstreeks over de bovenkant van de voet. Wanneer je de schoen strak draait, kan de druk daardoor op een klein oppervlak terechtkomen en kunnen vervelende drukpunten ontstaan. Na verloop van tijd kan de kabel bovendien een groef in de gevoerde tong drukken, waardoor de demping op die plek afneemt. Een constructie waarbij de Boa-kabel een bredere band of overlappende flap aantrekt, verdeelt de druk doorgaans beter.

Veters: ouderwets, maar verrassend goed

Een schoen van honderden euro's met simpele veters klinkt misschien vreemd, maar veters zijn bezig aan een kleine comeback. Ook bij wedstrijdschoenen zie je ze weer. Dat is niet alleen vanwege de klassieke uitstraling.

Veters zijn extreem eenvoudig en licht. Bovendien kun je de spanning over vrijwel de volledige bovenkant van de voet verdelen. Heb je ergens snel last van drukpunten, dan kun je bij het aantrekken bepaalde delen wat losser veteren en andere delen juist strakker. Een goed passende schoen met veters kan daardoor zeer gelijkmatig rond de voet aansluiten.

Er is nog een mogelijk voordeel: aerodynamica. Een veterconstructie kan zeer vlak worden weggewerkt en heeft geen uitstekende draaiknoppen. Dat is interessant voor wedstrijdrijders die ieder klein voordeel proberen mee te pakken. Het verklaart mede waarom je veters zelfs op moderne wedstrijdschoenen ziet verschijnen.

Lees ook: Veters of BOA: Wat is sneller op de fiets?

Eén groot nadeel van veters

Heb je eenmaal je helm op, ben je ingeklikt en onderweg, dan wil je eigenlijk niet meer aan je veters hoeven komen. Dat is het grote verschil met een draaiknop. Een veter iets losser zetten tijdens het fietsen is praktisch onmogelijk en een losse veter opnieuw strikken betekent meestal stoppen.

Je moet daarom vóór vertrek goed bepalen hoe strak je de schoen wilt hebben. Op een rit van een uur is dat zelden een groot probleem, maar tijdens een lange zomerrit kunnen je voeten iets opzetten. Een schoen die 's ochtends perfect zat, kan uren later behoorlijk strak aanvoelen. Daar staat tegenover dat veters nauwelijks ingewikkelder te repareren zijn dan de reserveveter die je nodig hebt. Voor gravelritten en bikepacking kan die eenvoud juist aantrekkelijk zijn. Een kapotte veter is bovendien gemakkelijker provisorisch te vervangen dan een beschadigd draaisysteem.

Klittenband: simpel betekent niet slecht

Klittenband heeft tegenwoordig een wat goedkoop imago omdat je het vooral op instapmodellen ziet. Toch heeft het systeem nog altijd duidelijke voordelen. Het is licht, goedkoop en bijzonder eenvoudig. Je trekt het bandje strak, drukt het vast en bent klaar. Ook onderweg kun je een klittenbandsluiting relatief gemakkelijk aanpassen. Dat maakt het praktischer dan veters. Daarnaast zijn er geen kabels of draaimechanismen die kunnen beschadigen. Voor recreatieve fietsers die vooral comfort en gebruiksgemak zoeken, kan een goed uitgevoerde klittenbandsluiting daarom prima voldoen.

Het grootste verschil met een hoogwaardige draaiknop zit in de nauwkeurigheid. Met een Boa kun je de spanning in zeer kleine stapjes veranderen. Bij klittenband trek je een bandje los en probeer je het opnieuw op ongeveer de juiste spanning vast te zetten. De druk wordt bovendien over een relatief klein gedeelte van de schoen verdeeld. Na veelvuldig gebruik kan klittenband daarnaast minder goed gaan hechten. Vuil, stof en slijtage kunnen ervoor zorgen dat de sluiting uiteindelijk minder stevig wordt.

En schoenen die systemen combineren?

Fabrikanten hoeven natuurlijk niet voor één systeem te kiezen. Je ziet daarom ook fietsschoenen met bijvoorbeeld één Boa-knop bovenop en klittenband bij de tenen. Zo'n constructie probeert de voordelen van beide systemen te combineren zonder de kosten en het gewicht van een tweede draaiknop. Vooral in het middensegment is dat een logische oplossing. De draaiknop regelt het grootste deel van de pasvorm, terwijl het klittenband bij de voorvoet een extra mogelijkheid biedt om de schoen af te stellen. Of je die voorste sluiting onderweg daadwerkelijk vaak verandert, is een andere vraag.

Is een schoen met twee Boa's beter dan één?

Niet automatisch. Twee draaiknoppen bieden meer mogelijkheden om de pasvorm af te stellen, maar dat heeft alleen nut wanneer de schoen zelf goed bij je voet past. Een verkeerd gevormde schoen wordt niet ineens comfortabel omdat er een tweede Boa op zit. Een dubbele sluiting wordt vooral interessant wanneer je de spanning rond verschillende delen van de voet onafhankelijk wilt regelen. Bij één draaiknop loopt dezelfde kabel vaak over een groter gedeelte van de schoen. Trek je die strakker, dan verandert de spanning op meerdere plekken tegelijkertijd. Voor lange ritten en wedstrijden kan die extra controle prettig zijn. Voor iemand die twee keer per week een rustige ronde rijdt, is het verschil waarschijnlijk minder belangrijk.

Pasvorm blijft belangrijker dan het sluitsysteem

Het is verleidelijk om bij twee vergelijkbare schoenen automatisch voor het model met twee Boa-knoppen te kiezen. Toch moet de vorm van de schoen de eerste prioriteit blijven. Je voeten verschillen in breedte, volume, wreefhoogte en vorm. Geen enkel sluitsysteem kan een schoen compenseren die simpelweg niet bij jouw voet past.

Een schoen van 150 euro met klittenband die perfect aansluit kan comfortabeler zijn dan een wedstrijdschoen van 400 euro met twee draaiknoppen die te smal is. Zeker tijdens ritten van vier of vijf uur wordt dat verschil duidelijk. Probeer fietsschoenen daarom bij voorkeur met de sokken waarmee je normaal fietst. Trek ze aan zoals je dat voor een rit zou doen en controleer of je hiel stevig blijft zitten zonder dat je tenen worden samengedrukt. Let ook op plaatselijke druk op de bovenkant van de voet.

Lees ook: Meer comfort, meer watts: Kies de juiste zolen in jouw fietsschoenen

Welke sluiting moet je kiezen?

Voor de meeste racefietsers is een Boa of vergelijkbare draaiknop de meest praktische keuze. De nauwkeurige afstelling en mogelijkheid om tijdens het fietsen kleine aanpassingen te doen zijn simpelweg erg handig. Wie veel wedstrijden rijdt, kan juist veters interessant vinden vanwege het lage gewicht, de strakke pasvorm en mogelijk aerodynamische voordelen. Klittenband blijft ondertussen een prima oplossing voor wie vooral een eenvoudige en betaalbare fietsschoen zoekt.

Er is dus geen sluiting die op ieder vlak wint. Boa scoort vooral op verstelbaarheid en gebruiksgemak, veters op eenvoud, gewicht en gelijkmatige drukverdeling en klittenband op prijs en eenvoud. Uiteindelijk geldt hetzelfde als voor bijna alles rond fietsschoenen: de beste sluiting is degene waarmee de schoen het beste om jouw voet zit.