‘Borstenbedrog’ in de Tour de France Femmes? UCI grijpt in

In aanloop naar de individuele tijdrit van de Tour de France Femmes is er een opvallende discussie ontstaan binnen het vrouwenpeloton. Verschillende ploegen maken zich zorgen over het mogelijke gebruik van opvulling onder de tijdritkleding. Niet om esthetische redenen, maar om een aerodynamisch voordeel te creëren.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Door de ruimte ter hoogte van de borstkas op te vullen, verandert de vorm van het lichaam en kan de lucht mogelijk efficiënter langs het lichaam stromen. Volgens de UCI-reglementen is het aanpassen van de lichaamsvorm met extra materialen verboden, maar volgens meerdere ploegen werd hier de afgelopen periode onvoldoende op gecontroleerd.

Wat de UCI vandaag precies controleert

Volgens het communiqué, zoals gemeld door WielerFlits, gaat de jury extra letten op artikel 1.3.032. Dat artikel verbiedt niet-essentiële elementen en kleding of accessoires die de lichaamsbouw van een renner of renster veranderen. Denk aan schuim, vulling, tape en kunststofvormen op of onder de borst.

De uitvoering ligt bij een vrouwelijk jurylid. "Er komt een extra tentje te staan met een vrouwelijke UCI-commissaris", zei Marijn de Vries daarover in de podcast Allez les Femmes van Sporza. De controle is in eerste instantie visueel: pas bij twijfel wordt een renster gevraagd haar rits te openen. Van fouilleren is volgens De Vries geen sprake.

De tijdrit over 21 kilometer van Gevrey-Chambertin naar Dijon begint vandaag om 14.51 uur. Bekijk hier alle starttijden en de voorbeschouwing op etappe 4.

Van radiozendertje naar opgevulde sport-bh

In de zoektocht naar de kleinste aerodynamische voordelen wordt in de topsport regelmatig gezocht naar creatieve oplossingen. Ook in het wielrennen is dat niet nieuw. Bij de mannen werd eerder bijvoorbeeld het radiozendertje op de borst gebruikt om de luchtstroom rond het lichaam te verbeteren. Renners als Remco Evenepoel reden hiermee voordat de UCI dit soort toepassingen verbood.

Ook in het vrouwenpeloton werd gezocht naar manieren om de luchtweerstand te verminderen. Sinds het verbod op dergelijke aanpassingen zouden sommige rensters hun sport-bh of kleding gebruiken om hetzelfde effect te bereiken.

“Tijdens de Olympische Spelen in Parijs zag je een renster die ineens een veel grotere borstomvang had”, vertelde Stijn Steels, ploegleider van AG Insurance-Soudal, over het fenomeen. “Vorig jaar waren er ook rensters die de ruimte ter hoogte van de borstkas volledig opvulden met ijs of andere materialen om meer volume te creëren. Dat heeft een beter aerodynamisch effect.”

>>> Lees ook: De slechtste gewoonte op je racefiets blijkt je grootste aero-geheim

Kleine winst, groot verschil

Aerodynamicahoogleraar Bert Blocken onderzocht dit met collega's Fabio Malizia en Thijs van Druenen in een studie uit 2024 in het Journal of Wind Engineering and Industrial Aerodynamics. Uit de CFD-simulaties bleek dat de best werkende chest fairing de luchtweerstand met 3,6 procent verlaagt. Dat komt neer op minstens 0,78 seconde per kilometer bij snelheden tot ongeveer 54 km/u, en tot circa 0,9 seconde per kilometer bij 46,8 km/u.

© The Triathlete

Onderzoek van The Triathlete

“Het is niet zo dat je hiermee tientallen seconden wint in een tijdrit, maar over een afstand van 20 tot 30 kilometer kunnen seconden het verschil maken tussen winst en verlies”, aldus Blocken.

Zijn onderzoek liet zien dat een optimale chest fairing een luchtweerstandsvermindering tot 3,6 procent kan opleveren. Dat komt neer op een potentiële tijdswinst van ongeveer 0,8 seconde per kilometer.

Waar ligt de grens?

Precies daar wringt het. Een verboden hulpmiddel is duidelijk, een beha niet. Lieselot Decroix, Head of Performance bij FDJ-Suez, vertelde bij Sporza Tour op Radio 1 dat in de windtunnel te zien is dat rensters met een grotere cupmaat voordeel hebben, en dat een push-upbeha op zichzelf niet verboden is. Een commissaris kan een renster dat kledingstuk dus niet ontzeggen.

Het verschil tussen normale ondersteuning en een verkapte fairing vaststellen bij de start, in een tentje, in tien minuten: dat is de opdracht waar de jury vandaag voor staat.

Tijdrit maakt marginal gains opnieuw zichtbaar

De discussie rond opgevulde sport-bh's laat vooral zien hoe groot de rol van aerodynamica is geworden in het moderne wielrennen. In een individuele tijdrit zoeken teams naar iedere mogelijke winst: van positie op de fiets tot materiaalkeuze, kleding en zelfs kapsel.

Met de 21 kilometer lange tijdrit in de Tour de France Femmes op het programma staat dinsdag opnieuw een discipline op het menu waarin kleine details grote gevolgen kunnen hebben.