Eén uur per week trainen: Houd je je conditie vast in de winter?
Getty Images

Je conditie vasthouden met maar één uur per week: dat lijkt me eerlijk gezegd veel te weinig. Toch ken ik die drukke werkweken waarin er weinig tijd overblijft om te fietsen. Wat doe je dan het slimst met dat ene uur, en is het genoeg om de winter door te komen?
>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen. Abonneren op Bicycling magazine of losse nummers kopen doe je in onze shop!
Het korte antwoord: vasthouden lukt, als je het uur stevig invult
Met één uur per week houd je je conditie een paar maanden grotendeels vast, mits je dat uur niet alleen rustig doortrapt. De sleutel is intensiteit: je traint minder vaak en korter, maar wel net zo hard als je gewend bent. Flink sneller word je er als geoefende fietser niet van; daarvoor heb je meer tijd nodig.
Wil je deze winter juist een basis opbouwen en heb je wel vijf trainingen per week? Kijk dan naar ons schema voor een winterbasis in vier weken. Dit stuk is voor de weken waarin dat niet lukt.
Wat één uur per week wel en niet doet
Amerikaanse en Spaanse onderzoekers zochten uit hoeveel training je minimaal nodig hebt om je prestaties te behouden (Spiering e.a., Journal of Strength and Conditioning Research, 2021). Hun conclusie: je uithoudingsvermogen blijft tot 15 weken op peil als je terugschakelt naar twee trainingen per week. Ook kun je de duur van je trainingen met een derde tot twee derde inkorten, tot ongeveer 13 tot 26 minuten.
Er is wel één voorwaarde: je hartslag tijdens de training moet even hoog blijven als voorheen. Wie alleen nog rustig rijdt, levert dus wel in.
Hoeveel dat is, laat een bekend overzicht van Iñigo Mujika en Sabino Padilla zien (Sports Medicine, 2000). Goed getrainde sporters die korter dan vier weken helemaal stoppen, verliezen 4 tot 14 procent van hun VO2max, het maximale zuurstofopnamevermogen. Eén stevig uur per week is dus veel beter dan niets.
Zelf doe ik in zo’n drukke week vaak gewoon maar wat. Heb ik weinig tijd, dan ga ik bijvoorbeeld hardlopen, zonder intervallen of plan, met het idee dat iets beter is dan niets. Dat klopt, maar zo laat ik juist liggen waar het volgens dit onderzoek om draait: de intensiteit vasthouden.
Beter worden kan ook, maar vooral als je vanaf een laag niveau begint. In een Canadees onderzoek trainden ongetrainde mannen twaalf weken lang drie keer per week tien minuten, met daarin drie sprints van 20 seconden (Gillen e.a., PLoS ONE, 2016). Hun VO2max steeg met 19 procent, net zoveel als bij een groep die drie keer per week 45 minuten matig intensief fietste.
Zo verdeel je dat uur: twee keer 30 minuten past vaak beter
Twee keer een half uur werkt beter dan één keer een uur. In het onderzoek van Spiering bleef de conditie behouden bij twee trainingen per week, en een half uur is genoeg om na het inrijden een stevig blok te doen. Bovendien past een half uur makkelijker in een drukke avond. Spiering e.a. keken naar het aantal sessies per week, niet naar het opknippen van één uur; dat het opsplitsen beter werkt, is mijn ervaring.
Lukt dat niet, rijd dan één keer een uur. Doe dan na 15 minuten inrijden twee van de stevige blokken uit het schema hieronder, met tien minuten rustig fietsen ertussen. Meer korte workouts van een half uur vind je in deze 30-minuten indoor workouts.
Het 4-wekenschema
Elke training duurt 30 minuten: 10 minuten inrijden, dan het blok uit de tabel, de rest rustig uitrijden. De zwaarte geef je aan op een schaal van 1 (heel licht) tot 10 (alles wat je hebt).
Week | Training 1 (30 min) | Training 2 (30 min) |
|---|---|---|
1 | Starttest (zie hieronder) | 3 × 4 min stevig (8 van 10), 2 min rustig ertussen |
2 | 4 × 3 min stevig (8 van 10), 2 min rustig ertussen | 3 × 20 s sprint (10 van 10), 2 min rustig ertussen, daarna 10 min rustig-stevig (6 van 10) |
3 | 3 × 4 min stevig (8 van 10), 2 min rustig ertussen | 2 × 7 min net onder je drempel (7 van 10), 3 min rustig ertussen |
4 | 4 × 3 min stevig (8 van 10), 2 min rustig ertussen | Eindtest (zie hieronder) |
Het sprintblok in week 2 is gebaseerd op het onderzoek van Gillen. Ben je lang niet intensief bezig geweest of heb je hart- of andere gezondheidsklachten? Overleg dan eerst met je huisarts of een sportarts voordat je volle sprints rijdt.
Op de trainer zijn deze blokken makkelijk precies te rijden. Twijfel je welke trainer bij je past, lees dan welke vier soorten smarttrainers er zijn.
Doe de test: meet je startpunt en week 4
Zonder meting weet je na vier weken niet of je conditie is gebleven. Zo test je:
- Rijd 10 minuten rustig in.
- Rijd daarna 10 minuten zo hard als je gelijkmatig volhoudt.
- Noteer je gemiddelde vermogen of, zonder vermogensmeter, de afstand op je trainer of app. Schrijf ook op hoe zwaar het voelde op de schaal van 1 tot 10.
- Rijd 10 minuten rustig uit.
Doe de eindtest in week 4 op dezelfde trainer, met dezelfde instellingen en op hetzelfde moment van de dag. Haal je ongeveer hetzelfde vermogen of dezelfde afstand, dan heb je je conditie vastgehouden. Ligt het hoger, dan ben je zelfs vooruitgegaan.
Wanneer heb je meer nodig dan één uur per week?
Voor je gezondheid is één uur per week te weinig. De Gezondheidsraad adviseert volwassenen minstens 150 minuten per week matig intensief te bewegen, verspreid over meerdere dagen, en twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten te doen (Gezondheidsraad, Beweegrichtlijnen 2017). Fietsen naar je werk of een flinke wandeling telt daarvoor ook mee.
Wil je in het voorjaar sterker staan dan nu, dan is één uur te weinig. Ook als je een grote toertocht of fietsvakantie hebt gepland, heb je weer langere ritten nodig. Als vuistregel uit de coachingpraktijk staat één uur op de trainer gelijk aan ongeveer anderhalf uur buiten.
Mijn standpunt dat één uur per week veel te weinig is, klopt dus maar half. Voor je gezondheid en om sneller te worden is het te weinig. Om een paar drukke weken te overbruggen is het genoeg, als je dat uur stevig invult.
Wat betekent dit voor jou
- Met één stevig uur per week houd je je conditie een paar maanden grotendeels vast.
- Intensiteit is de sleutel: train korter en minder vaak, maar niet zachter.
- Ik deed in drukke weken vaak maar wat; met een vast schema haal je meer uit hetzelfde uur.
- Meet je conditie in week 1 en week 4 met dezelfde test.
- Voor je gezondheid heb je minstens 150 minuten beweging per week nodig; fietsen naar je werk telt mee.
- Wil je sneller worden of heb je een grote rit gepland, bouw dan weer op naar meer uren.













