Cyclist's high: de runner's high voor fietsers

Je vertrekt met zware benen, een vol hoofd en weinig zin, maar ergens halverwege de rit valt alles op zijn plek. Je ademhaling wordt rustig, je trapfrequentie voelt automatisch en de kilometers lijken moeiteloos voorbij te glijden. Alsof je lichaam en hoofd eindelijk hetzelfde ritme hebben gevonden.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Dat euforische gevoel staat bekend als de runner's high, of voor fietsers: de cyclist's high. En opvallend genoeg blijkt de wetenschap inmiddels dat dit waarschijnlijk niet door endorfine wordt veroorzaakt, zoals jarenlang werd gedacht.

Niet endorfine, maar je eigen 'geluksmoleculen'

Decennialang gold endorfine als de verklaring voor het gelukzalige gevoel na duurinspanning. Endorfines zijn lichaamseigen opioïden die pijn kunnen verminderen en tijdens het sporten vrijkomen. Toch zit daar een probleem: ze passeren nauwelijks de bloed-hersenbarrière en kunnen daardoor het brein niet rechtstreeks dat euforische gevoel geven.

Onderzoekers wijzen daarom steeds vaker naar endocannabinoïden. Dat zijn lichaamseigen signaalstoffen die lijken op de werkzame stoffen uit cannabis, maar die je volledig zelf aanmaakt. Ze kunnen wel de hersenen bereiken en worden in verband gebracht met gevoelens van ontspanning, minder angst en een verbeterde stemming.

In een onderzoek kregen sporters een middel dat de werking van endorfines blokkeerde. Hun gevoel van euforie na het hardlopen bleef echter gewoon bestaan. Wat wel steeg na de inspanning, waren de concentraties endocannabinoïden in het bloed.

Kun je een cyclist's high uitlokken?

Het goede nieuws: waarschijnlijk wel. Onderzoek bij getrainde fietsers laat zien dat de intensiteit van je rit belangrijker is dan alleen de duur.

Tijdens een uur rustig fietsen in zone 1 veranderden de endocannabinoïden nauwelijks. Maar na ongeveer 30 minuten fietsen op een matige tot stevige intensiteit, rond zone 3, ongeveer 75 procent van het maximale vermogen, stegen de waarden duidelijk. Dat suggereert dat een pittige duurtraining meer kans geeft op die bekende mentale boost dan een heel ontspannen herstelrit.

Dat betekent niet dat je iedere rit vol gas moet rijden. Juist een langdurige, gecontroleerde inspanning waarbij je in een vloeiend ritme komt, lijkt voor veel fietsers een cyclist's high uit te lokken.

Waarom voelt het bijna meditatief?

Veel fietsers beschrijven de cyclist's high niet als uitbundige blijdschap, maar als een soort kalme trance. Je bent volledig gefocust op de weg, je gedachten verdwijnen naar de achtergrond en de je benen bewegen bijna automatisch.

Die toestand lijkt op wat psychologen een flow noemen: volledige concentratie, weinig besef van tijd en een gevoel dat alles vanzelf gaat. De endocannabinoïden kunnen daarbij bijdragen aan minder pijnbeleving en minder spanning, waardoor het makkelijker wordt om in dat ritme te blijven.

Ervaart iedereen het?

Niet iedere wielrenner krijgt regelmatig een cyclist's high. Onderzoekers weten nog niet precies waarom de verschillen zo groot zijn. Genetica, trainingsstatus, slaap, stress en zelfs je stemming voor de rit lijken allemaal een rol te spelen.

Sommige mensen voelen na vrijwel elke lange rit een duidelijke mentale oppepper, terwijl anderen vooral merken dat ze simpelweg rustiger en minder gestrest zijn. Beide reacties passen binnen dezelfde biologische mechanismen.

De mentale winst van een lange rit

Ook zonder spectaculaire euforie heeft fietsen een aantoonbaar positief effect op je humeur. Een duurtraining kan spanning verminderen, angstgevoelens afzwakken en nog tientallen minuten, soms zelfs uren, zorgen voor een positievere stemming.

Misschien is dat wel de echte reden waarom zoveel wielrenners iedere week opnieuw vroeg op de fiets stappen. Niet alleen om sterker of sneller te worden, maar omdat er weinig dingen zijn die een vol hoofd zo effectief leegmaken als een paar uur trappen.

De cyclist's high

De cyclist's high is geen mythe. Alleen danken we hem waarschijnlijk niet aan endorfine, maar aan de endocannabinoïden die je lichaam tijdens een stevige duurinspanning zelf produceert. Dus de volgende keer dat je na een lange klim of eindeloze polderrit met een grote glimlach thuiskomt, weet je waardoor het komt.