Dag van de Fietshelm: Helm zelden geclaimd na val of ongeluk

Vandaag, 15 april 2026, is uitgeroepen tot de Dag van de Fietshelm. Voor sportieve fietsers is het beschermen van je hersenpan met een fijne fietshelm een no-brainer. Maar het aantal fietsongevallen in Nederland stijgt al jaren en bij ongeveer één op de zes slachtoffers is er sprake van hoofd- of hersenletsel. Slechts een klein deel van de fietsers draagt een helm.

Verzekeraar Univé roept fietsers vandaag op niet alleen op om vaker een helm te dragen, maar deze na een val én na een ongeval altijd te vervangen, en trouwens ook om de helm te claimen (want dat gebeurt nauwelijks). Bij AGU zijn ze ook wakker: je krijgt vandaag met de code "SAFE5" een prettige 5% korting op nieuwe helmen of 5% extra korting bovenop alle helmen die al in de uitverkoop zijn.

Helm vermindert kans op ernstig hoofdletsel met 60%

Volgens cijfers van VeiligheidNL werden in 2024 meer dan 74.000 fietsers behandeld op de Spoedeisende Hulp. Bijna 50.000 van hen liepen ernstig letsel op, waaronder circa 12.500 slachtoffers met primair hersenletsel. Veel fietsongevallen gebeuren zonder betrokkenheid van een andere verkeersdeelnemer: ongeveer zeven op de tien incidenten betreft een eenzijdige val. In zulke gevallen kan een helm het verschil maken, schrijft Univé.

Onderzoek van SWOV laat zien dat het dragen van een helm de kans op ernstig hoofd- of hersenletsel met circa 60 procent verkleint en het risico op dodelijk hoofdletsel met 70 procent vermindert. Maar: slechts 3 tot 5 procent van de fietsers draagt een helm, bij e-bikegebruikers ligt dat aandeel rond de 8 procent. Percentages waarmee het helmgebruik in Nederland duidelijk achterloopt op omliggende landen zoals België (23%), Duitsland (44%) en Denemarken (50%).

Meer ongevallen door snellere fietsen

Eind 2025 constateerde het SWOV dat het helmgebruik - vooral onder e-bikegebruikers - weliswaar licht stijgt, maar nog onvoldoende om brede veiligheidseffecten te bereiken. En dat is wel nodig, want volgens Univé zorgt de snelle opkomst van elektrische fietsen en andere gemotoriseerde tweewielers voor hogere snelheden, grotere snelheidsverschillen en als gevolg: meer ongevallen en zwaarder letsel.

Helm na een val zelden vervangen

Opvallend is dat fietshelmen na een val maar zelden worden geclaimd via de verzekering, merken ze bij Univé. In september 2023 voegde de verzekeraar een helmdekking tot 100 euro bij schade of diefstal toe aan de fietsverzekering. Sinds de aanpassing verwerkte de verzekeraar tienduizenden schadeclaims op haar fietsverzekering, maar werd in slechts 123 gevallen ook een fietshelm geclaimd.

Een opvallend laag aantal, vindt Monique Anbergen, directeur Univé Schade. Dat is inderdaad laag, en wat mij betreft zou het ook zo maar eens te maken kunnen hebben met de kleine lettertjes, daar zijn veel verzekeraars aardig bedreven in. Maar Anbergen vermoedt dat veel fietsers na een val op hun helm het hoofddeksel nog gewoon blijven gebruiken. “Terwijl dat juist uit veiligheidsoogpunt wordt afgeraden. Een helm is ontworpen om de klap van een val op te vangen. Daarbij kan het schuim beschadigen, ook als dat aan de buitenkant niet zichtbaar is. Bij een volgende val biedt de helm daardoor minder bescherming en is het risico op hoofdletsel dus groter.”