De eerste racefiets zonder ketting: Hoe is dat mogelijk?

Eerst was er de kabel. Een stalen draad liep van je shifter naar de voor en achterderailleur, je duwde met 2 vingers, de ketting schoof een tandje op. Simpel, betrouwbaar, bijna poëtisch in zijn directheid. Maar de ingenieur is nooit tevreden. Shimano Di2, SRAM eTap, Campagnolo EPS. De kabel verdween. Signalen reisden nu elektrisch of draadloos van je duim naar de derailleur. Geen rek, geen kabelfranje, geen gepruts met tonnels. Iedereen was het erover eens: dit was de top. Beter dan dit kon het niet worden.

Bleek dat een voorbarige conclusie?

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Trappen zonder verbinding

Het Catalaanse bedrijf Niche Mobility heeft een aandrijfsysteem ontwikkeld waarbij de pedalen en het achterwiel geen directe mechanische verbinding meer hebben. Het systeem heet het Automatic Digital Transmission System, afgekort ADTS, en werkt op een andere manier dan alles wat de fietswereld tot nu toe kent. De werking is als volgt: jouw trapkracht drijft een generator aan die op zijn beurt een aparte motor in werking stelt, waarna die motor ervoor zorgt dat het achterwiel draait. De energie van de fietser wordt zo gecombineerd met de elektrische aandrijving en komt gezamenlijk bij het achterwiel terecht.

>>> Lees ook: Dit zijn de 9 beste draadloze fietscomputers waar we mee gereden hebben

De software bepaalt continu de optimale overbrenging op basis van snelheid, helling en trapritme. Jij trapt. De rest regelt het systeem. Er is nog wel een ketting zichtbaar in het ontwerp, maar die heeft een andere functie dan je gewend bent. Die ketting biedt geen fysieke verbinding met de pedalen. Dat heeft tot gevolg dat de fiets niet te gebruiken is als het systeem is uitgeschakeld, want je kunt hem niet voortbewegen door alleen te trappen zoals bij een gewone fiets het geval is.

Het systeem levert een koppel van maximaal 120 Nm en ondersteunt tot 25 kilometer per uur. De actieradius bedraagt volgens de ontwikkelaars tussen de 80 en 90 kilometer, afhankelijk van de batterij die het fietsmerk kiest. Gerenommeerde fietsmerken hebben interesse getoond in dit nieuwe systeem, dat in 2027 op de markt moet komen. Prijzen zijn nog niet bekend.

En de racefiets dan?

Nu is dit vooralsnog een stadsfietsontwikkeling. Niche Mobility mikt op stedelijk gebruik, bakfietsen en e-bikes voor de dagelijkse forens. Maar de vraag mag toch gesteld worden: hoe ver is dit nog verwijderd van het peloton?

Want ook in de racerij is de trend duidelijk. Elk jaar verdwijnt er iets mechanisch, elk jaar komt er iets digitaals voor in de plaats. Wat tot voor kort ondenkbaar was, is straks gewoon. De ketting is in die context eigenlijk het laatste grote logische verbindingsstuk uit het metalen wielertijdperk. Een metalen schakel in een verder bijna volledig gedigitaliseerde machine.

>>> Lees ook: Dit is waarom elektronisch schakelen op je racefiets zo fijn is

En toch. Wie ooit een ceramische ketting heeft schoongemaakt, heeft gesmeerd en vervolgens onder een felle lamp heeft bekeken hoe het licht erin brak, begrijpt waarom dit geen koud afscheid wordt. Er zit iets bijna ambachtelijks aan dat ritueel. Het klikt, het glijdt, het is tastbaar. De ketting heeft gewicht, geschiedenis en geluid. Hij slijt en vertelt je daarmee iets over hoe je rijdt.

Een app doet dat niet. Of in ieder geval anders. Of de gesmeerde ceramische ketting ooit echt verdwijnt uit het professionele wielrennen? Niemand kan dat met zekerheid zeggen. Maar wie twintig jaar geleden had gezegd dat er ooit een fiets zou bestaan waarbij je trapkracht via een generator omgezet wordt naar stroom en pas dan het achterwiel aandrijft, was vriendelijk uitgelachen.

De eerste "kettingloze" racefiets is al bestaande zoals blijkt uit deze video:

Echter is hier nog steeds een mechanische verbinding tussen de pedalen en het draaiende achterwiel. Zou het in de toekomst net zo losgekoppeld kunnen worden van elkaar als de draadloze schakelsystemen?

De kabels zijn al weg. De ketting trilt nog. Maar hij trilt niet omdat het asfalt zo ruw is.