De eerste racefietsband zonder lucht: Hoe is dat mogelijk?

Een luchtloze band is een lekke band, pannenkoek! Ik hoor je het al roepen. Toch wil ik serieus met je naar de luchtloze racefietsband kijken, want in een lab in Ohio ligt een band die niet plat kán en toch fatsoenlijk zou moeten rollen. Als dat klopt, verdwijnt eindelijk de grootste ergernis van elke wielrenner uit je leven. De lekke band.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Bridgestone rijdt al luchtloos, maar met maximaal 20 kilometer per uur

Wie wil begrijpen waarom dit zo lang duurt, moet eerst even naar de auto-industrie kijken. Bridgestone werkte achttien jaar aan zijn AirFree-band en zette hem deze zomer voor het eerst in regulier verkeer, in de Japanse stad Higashiomi. Niet onder personenauto's, maar onder minibusjes en verlengde golfkarretjes die vooral oudere inwoners vervoeren. De maximumsnelheid van die banden is 20 kilometer per uur, meldt Nikkei Asia.

Racing.nl legde helder uit waar het grote nadeel van luchtloze banden zit: de open spaakstructuur vangt vuil, stenen en water op, en produceert bij hogere snelheden warmte en trillingen. Dat is precies het probleem dat een racefietsband ook moet oplossen. Jij haalt in een afdaling zonder moeite 60 per uur.

© Getty Images

De METL-band vervangt lucht door een veer van geheugenmetaal

De verst gevorderde poging voor de fiets komt van The SMART Tire Company uit Ohio, dat de technologie ontwikkelde binnen een Space Act Agreement met NASA Glenn Research Center. In hun METL-band loopt een veer als een slinky helemaal rond de band, gemaakt van NiTinol, een nikkel-titaniumlegering met vormgeheugen. Buig hem, en hij springt exact terug in zijn oude vorm. Daaromheen zit een polyrubberlaag die de zijwand en het vervangbare loopvlak vormt, met volgens het bedrijf ongeveer de helft van het rubber van een gewone band.

Leuk detail: hij is niet écht luchtloos. De band is hol, er zit dus lucht in, maar die staat niet onder druk en houdt de vorm niet in stand. De eerste commerciële versie is een race- en gravelband in 700x32c, 35c en 38c, waarbij de 35c op 450 gram wordt geclaimd. Het loopvlak zou na ongeveer 8.000 tot 13.000 kilometer vervangen moeten worden. De band zelf zou je fiets moeten overleven.

Waarom lucht zo verdomd lastig te vervangen is

Lucht is een bijna perfecte veer. Hij vervormt, veert terug en verliest daarbij nauwelijks energie. Elk vast materiaal, of het nu polymeer of geheugenmetaal is, zet een deel van die vervorming om in warmte. Dat is precies de energie die jij niet terugkrijgt.

Ik beken schuld: als junior pompte ik mijn 23 millimeter bandjes richting de acht bar, want hard voelde snel. Inmiddels weten we beter, en gaat het gesprek over de optimale bandbreedte voor snelheid en comfort en over hoeveel watt je verliest bij verkeerde bandenspanning. Dat zijn al snel 10 tot 30 watt. Een luchtloze band die daar structureel bovenop komt, kost je binnen één clubrit het wiel van je maatje.

Cycling Weekly vatte de reputatie van bestaande luchtloze banden, zoals die van Tannus en Greentyre, samen als zwaar, traag, lastig te monteren en beperkt in grip. Voor woon-werkverkeer prima. Voor een groepsrit een handicap.

De hybride oplossing werkt vandaag al

En dat is precies waarom de meest realistische route waarschijnlijk niet "lucht eruit" is, maar "lucht plus iets erbij". Die combinatie kun je nu al kopen.

Neem de Vittoria Air-Liner Light Gravel insert, een ring polymeerschuim van ongeveer 45 gram die je in een tubeless band legt. Vittoria claimt progressieve demping onder belasting, bescherming van je velg bij harde klappen op lage druk, en een run-flat eigenschap: bij drukverlies zet de insert uit, houdt de band tijdelijk zijn vorm en kun je veilig uitrijden. Nadeel: alleen bruikbaar op tubeless-ready velgen.

© Getty Images

Zie je wat daar gebeurt? Je houdt de lucht als hoofdveer, precies waar hij onverslaanbaar is, en je legt er een vast materiaal onder als vangnet, precies waar lucht faalt. Combineer dat met sealant en met een correct berekende bandenspanning, en je hebt drie lagen die elkaars zwakte opvangen. Dat is vermoedelijk hoe de winnende oplossing eruit gaat zien: niet één wondermateriaal, maar een gelaagd systeem.

Wanneer je hem kunt kopen, en wat nog onzeker is

The SMART Tire Company zegt op zijn eigen site dat de METL-banden vanaf het derde kwartaal van 2026 te bestellen zijn. Wees daar realistisch over: de Kickstarter uit 2023 beloofde levering in juni 2024, dus die planning is al eens ruim opgeschoven.

Belangrijker voor jou: ik heb geen onafhankelijke rolweerstandstest van deze band kunnen vinden, bijvoorbeeld van een lab als Bicycle Rolling Resistance. Alle prestatieclaims komen tot nu toe van de fabrikant zelf. Dat is geen beschuldiging, wel een reden om op meetdata te wachten voordat je 500 dollar neerlegt.

Wat betekent dit voor jou

Voor nu verandert er niets aan je fiets, en dat is het eerlijkste antwoord dat ik je kan geven. De eerste generatie luchtloos is een race- en gravelband vanaf 32 millimeter, dus geen wedstrijdmateriaal voor een vlakke kermiskoers.

Drie dingen kun je wel doen:

• Wacht op onafhankelijke rolweerstandsdata voordat je in luchtloos investeert. Zonder wattgetallen weet je niet wat je koopt.
• Wil je nu al minder pech en meer veiligheid, kijk dan naar de gelaagde route. Tubeless met sealant, en op ruw terrein een insert erbij. Dat kost je 45 gram en levert je een band op die na een lek nog steeds naar huis rijdt.
• Haal ondertussen je winst uit de band die je al hebt. Check hoe lang je racefietsbanden eigenlijk meegaan, want een versleten band kost je meer lekke banden dan welke innovatie ook oplost. En hou er rekening mee dat je bandenspanning in de hitte flink kan stijgen.

De luchtloze racefietsband komt er waarschijnlijk. Maar of hij ook het profpeloton haalt, valt te betwijfelen. Waarschijnlijker is dat de winst zit in de combinatie: lucht als motor, schuim en sealant als vangnet. Want lucht blijft een geniale substantie. Gratis, gewichtloos en een bijna perfecte veer.