De lichtste racefiets is 2,7 kilo: Hoe is dat mogelijk?

De lichtste rijdbare racefiets ter wereld weegt ongeveer 2,7 kilo. Dat is minder dan de helft van wat de UCI toestaat in een profkoers. En op de Britse heuvelklim-kampioenschappen komen elk najaar fietsen van rond de 4 kilo aan de start, omdat daar simpelweg geen ondergrens geldt. Elk schroefje, elke rubbertje en elke gram lak mag eraf.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Waarom 6,8 kilo zo'n hard getal is

In het profpeloton ligt de grens vast in artikel 1.3.019 van het UCI-reglement: een fiets mag niet minder dan 6,8 kilo wegen. Die regel stamt uit 2000, toen frames voor het eerst zo licht werden dat de UCI zich zorgen maakte over de constructie.

Hoe hard dat getal is, ondervond Lorena Wiebes op 30 mei 2026. Ze won de openingsrit van de Giro d'Italia Women en pakte voor het eerst de roze trui, maar werd uren later gediskwalificeerd en uit de ronde gezet. Haar fiets woog volgens de jury 6,78 kilo. Twintig gram te licht, meldde Sporza. SD Worx-Protime zette vraagtekens bij de weegprocedure en sprak van een buitengewoon zware sanctie.

Twintig gram is ongeveer een half gelletje. Annemiek van Vleuten noemde de straf bij de NOS een "disproportioneel zware straf", maar snapte tegelijk niet dat de ploeg zo dicht bij de grens ging zitten. Zelf is ze geen voorstander van het verlagen van het minimumgewicht: lichter is volgens haar niet automatisch veiliger.

In Engeland geldt die grens gewoon niet

En dan is er die ene uithoek van de wielersport waar niemand een weegschaal tevoorschijn haalt: het Britse hill climb-seizoen. Die wedstrijden worden georganiseerd door Cycling Time Trials, niet onder de UCI. Geen UCI, geen 6,8 kilo. Fietsen onder die grens zijn er de norm, schrijft road.cc.

Het seizoen loopt van begin september tot eind oktober en eindigt met het National Hill Climb Championship. Het is een tijdrit tegen de klok op een klim die meestal tussen de twee en twintig minuten duurt. Omdat er nauwelijks vlakke stukken zijn, valt er aan aerodynamica bijna niets te winnen, aldus BikeRadar. Dus gaat alle aandacht naar gewicht. In 2025 won Harry MacFarlane op Bank Road in Matlock in 2.14,7, met 460 deelnemers op een klim van 880 yards. Bij de vrouwen pakte Rachel Galler haar eerste titel.

Toch stopt de gramjacht ergens. Op een natte, steile klim monteren veel deelnemers achter een grovere band dan voor, precies om te voorkomen dat het achterwiel bij de eerste steilste meters doorslipt. Dezelfde afweging als bij de optimale breedte van jouw racefietsbanden: het lichtste rubber is zelden het snelste rubber.

De editie van 2026 gaat naar Porlock Toll Road in Somerset, met Minehead Cycling Club als organisator. Op de inschrijfpagina van Cycling Time Trials staat dat de inschrijving op 6 oktober sluit. De exacte wedstrijddatum wordt daar niet vermeld, dus houd de site in de gaten.

Alles wat niet hoeft, gaat eraf

Wat er in zo'n paddock rondstaat, is een feest voor iedereen met een keukenweegschaal in de garage:

• Lak. Frames worden teruggeschuurd tot ruw carbon en dan dun gelakt. Bij een frame is dat cosmetisch, bij een klemzone niet: waarom een carbon stuurpen breekt heeft bijna altijd met beschadigde vezels te maken.
• De voorderailleurhanger. Eraf gezaagd, want met één blad voor heb je hem niet nodig.
• Stuurlint. Vervangen door een strookje katoenen tape, of helemaal weggelaten.
• Zadelvulling. Een kale carbonschaal is genoeg voor drie minuten pijn. Er bestaan zadels van 39 gram.
• Tandjes. Cassettes worden uitgekleed, kettingbladen soms in carbon uitgevoerd. Wie het echt radicaal wil, kijkt naar een racefiets zonder ketting, al ben je met de accu erbij weer een stuk zwaarder.
• Spaken. Er zijn wielsets die volgens de fabrikant rond de 640 gram wegen, met spaken van iets meer dan een gram per stuk. Voor de rest van ons zijn deze wielsets uit onze test een realistischer vertrekpunt.
• Metaal. Zelfs steekassen zijn in carbon te krijgen, met een claim van bijna honderd gram winst.

De ronkendste voorbeelden: BikeRadar zag in 2022 een Cannondale SuperSix Evo Hi-Mod van Joanna Blackburn die in optimale racespec op 4,05 kilo uitkwam, met teruggeschuurde cranks en een verwijderde derailleurhanger. Dezelfde dag stond er een fixie van een Dolan-frame naast, in elkaar gezet voor minder dan duizend pond, en toch 5,3 kilo. Het zadel kwam van eBay voor twintig pond.

Mijn favoriet blijft de creatieve omgang met de reglementen die er wél zijn. Sinds 2021 zijn een helm en verlichting verplicht bij Cycling Time Trials. Eén deelnemer plakte simpelweg de lampjes uit een oplichtende feestballon op zijn stuur en zadel. Regel gevolgd, gram gespaard. Let op: de leadfoto bij dit artikel is genomen tijdens de klimtijdrit in 2011, toen was de helmplicht er nog niet.

Ook de attitude is duidelijk. Toen MacFarlane in 2024 zijn eerste titel pakte, stond er volgens road.cc een niet mis te verstane boodschap aan de UCI op zijn fiets gekalkt.

En wat is nu de lichtste fiets die er echt is?

Voor zover bekend is dat een fiets zonder merknaam die in 2008 begon als project van de Duitser Günter Mai. Zijn eerste versie woog rond de 3,2 kilo en hij reed er volgens meerdere bronnen meer dan 20.000 kilometer op. Mai bracht het gewicht terug tot ongeveer 2,8 kilo en verkocht de fiets in delen.

Het grootste deel van die onderdelen, inclusief het custom frame van 642,5 gram, kwam terecht bij Fairwheel Bikes in Tucson, Arizona. Jason Woznick bouwde de fiets opnieuw op en kwam uit op 2,7 kilo. Naaf voor: 30 gram. Kosten: volgens BikeRadar ruim 45.000 dollar. Dat is minder dan de helft van de UCI-limiet, en lichter dan een fles cola van drie liter.

Belangrijke nuance: er is geen officieel register voor dit soort records. Claims over "de lichtste fiets ter wereld" komen van bouwers en van fietsmedia die de weegschaal er zelf onder hebben gezet. Zie het dus als de best gedocumenteerde poging, niet als een gehomologeerd record.

Leuk, maar ook gevaarlijk?

Dat is precies de discussie die al jaren loopt. De industrie vindt de 6,8 kilo achterhaald, en zelfs binnen de UCI is dat geluid te horen. Technisch manager Mark Barfield noemde de regel eerder tegenover CyclingTips een relikwie uit het verleden, meldde road.cc. Frames moeten sinds 2019 voor UCI-goedkeuring bovendien aantoonbaar aan de veiligheidsnorm ISO 4210 voldoen, dus het argument dat lichter automatisch onveiliger is, staat wankel.

Aan de andere kant staat het kostenargument. Zonder ondergrens wordt de jacht op grammen een wapenwedloop en dat maakt racen duurder. Of de UCI de regel gaat verlagen, is op het moment van schrijven niet bekend. Er wordt over gepraat, er is niets besloten.

Waar het bij dit soort fietsen wél echt misgaat, is in de werkplaats. Hoe lichter een onderdeel, hoe kleiner de marge op het aandraaimoment, en dan is een momentsleutel van 0,5 tot 40 Nm geen luxe maar het verschil tussen een gespaarde gram en een gebroken klem.

Wat betekent dit voor jou?

Tenzij je in een UCI-koers start, geldt die 6,8 kilo helemaal niet voor jou. Je mag met een fiets van 5 kilo naar de Cauberg rijden en niemand houdt je tegen. Alleen: de gram die je bij een hill climb-specialist voor honderden euro's koopt, zit bij jou meestal ergens anders.

• Begin bij het totaalgewicht, niet bij de fiets. Een halfvolle bidon, een setje niet gebruikte tools en een dikke slotcombinatie in je achterzak wegen samen meer dan de meeste upgrades opleveren.
• Kies eerst wielen. Daar zit bij de meeste fietsen de grootste winst per euro.
• Ga niet blind voor smal en licht. Op steile klimmen heb je vooral grip nodig, en grip komt van rubber en druk, niet van een lager gewicht.
• Ga niet zelf schuren. Een teruggeschuurd frame en een carbon kettingblad zijn keuzes voor drie minuten racen, niet voor honderd kilometer over Nederlands asfalt in de regen.
• Sleutel je toch aan lichte onderdelen: houd je aan de opgegeven Nm. Carbon vergeeft niets.

En als je het echt wilt meemaken: reis in oktober naar Somerset, ga langs de weg staan en kijk hoe iemand met een fiets van 4 kilo en een lampje uit een feestballon zichzelf drie minuten lang volledig kapot maakt. Er is geen zuiverdere vorm van wielrennen.