Wat betekent de e-bike voor de sportieve fietser?

Is elektrisch fietsen net zo gezond als gewoon fietsen? Wat betekent de e-bike voor de sportieve fietser?

De e-bike is niet meer weg te denken uit het Nederlandse straatbeeld. Ook in de sportieve fietswereld, van MTB tot gravel en race, neemt de populariteit van elektrische fietsen snel toe.

Zeker als je een fiets wilt huren in het buitenland. Maar hoe gezond is elektrisch fietsen eigenlijk? En wat betekent dat voor sportieve fietsers die hun conditie willen verbeteren? Het korte antwoord: elektrisch fietsen kan gezond zijn, maar het hangt sterk af van hoe je de fiets gebruikt.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen

De e-bike: minder inspanning, maar niet per se slecht

Onderzoek aan de Universiteit Twente laat zien dat een e-bike aanzienlijk minder inspanning vraagt dan een gewone fiets. Niet echt verrassend. In een test met verschillende ondersteuningsstanden bleek dat fietsers op de turbostand soms slechts een kwart van de energie leveren die nodig is op een gewone fiets.

Dat betekent dat je hartslag lager ligt, je spieren minder worden belast en je dus minder trainingsprikkel krijgt. Voor sportieve fietsers die hun conditie willen verbeteren, is dat een belangrijk punt. Minder inspanning betekent namelijk ook minder trainingswinst.

Maar het verhaal is genuanceerder. Op de ecostand, met minimale ondersteuning, leverden deelnemers nog altijd 70 tot 77 procent van het vermogen van een gewone fiets. Dat is nog steeds een serieuze inspanning, en daarmee kan een e-bike dus wel degelijk bijdragen aan je conditie.

Volgens bewegingswetenschapper Jasper Reenalda is de conclusie dan ook duidelijk: de e-bike is vooral een probleem wanneer hij inspanning vervangt, niet wanneer hij extra beweging mogelijk maakt.

Wat betekent dit voor sportieve fietsers?

Voor mountainbikers, gravelrijders en wielrenners ligt de situatie anders dan voor woon-werkfietsers. In de sportieve context draait fietsen niet alleen om verplaatsen, maar om trainen.

Een e-mountainbike bijvoorbeeld maakt het mogelijk om:

• meer hoogtemeters te rijden
• langere ritten te maken
• vaker te trainen

Maar tegelijkertijd wordt de intensiteit vaak lager. Dat kan positief zijn voor duurtraining, maar minder effectief voor het verbeteren van je conditie. Veel sportieve renners gebruiken de e-bike daarom als aanvulling. Bijvoorbeeld:

• herstelritten op een e-racefiets
• technische MTB-training met minder fysieke belasting
• langere gravelritten zonder volledig leeg te rijden

Op die manier kan een e-bike juist bijdragen aan betere prestaties.

De sportieve paradox: meer kilometers, minder training

De populariteit van e-bikes groeit snel. Volgens cijfers van RAI Vereniging en BOVAG bestond in 2024 maar liefst 48 procent van de verkochte fietsen uit e-bikes. Slechts 20 procent waren nog traditionele stadsfietsen.

Voor sportieve fietsers is dat een interessante ontwikkeling. Want meer e-bikes betekent dat mensen vaker en verder fietsen, maar niet altijd intensiever. Hoogleraar Maria Hopman van het Radboudumc waarschuwt dat dit gevolgen kan hebben voor de algemene fitheid. Volgens haar zorgt dagelijks fietsen zonder ondersteuning juist voor een belangrijke basisconditie.

Voor sportieve fietsers geldt dat nog sterker. Intensiteit is essentieel voor prestatieverbetering. Wie altijd met ondersteuning fietst, kan die trainingsprikkel missen.

Wanneer een e-bike juist wél zinvol is

Voor sportieve fietsers kan een e-bike juist voordelen bieden. Bijvoorbeeld bij:

• hersteltrainingen
• lange gravel- of bikepackingritten
• technische MTB-trainingen
• rijden met sterkere fietsmaten

Ook oudere sportieve fietsers profiteren. De e-bike maakt het mogelijk om langer actief te blijven en grotere afstanden te rijden. Volgens onderzoek kan elektrisch fietsen bovendien nog altijd bijdragen aan de beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad, zolang de inspanning voldoende blijft.

De sleutel: hoe gebruik je de e-bike?

De belangrijkste conclusie: niet de e-bike zelf bepaalt hoe gezond het is, maar hoe je hem gebruikt. Voor sportieve fietsers geldt:

• Gebruik de e-bike als aanvulling, niet als vervanging
• Kies bewust voor een lage ondersteuningsstand
• Blijf regelmatig zonder ondersteuning fietsen
• Gebruik de e-bike strategisch in je trainingsschema

Zo haal je het beste uit beide werelden.

Conclusie: net zo gezond? Dat hangt ervan af

Elektrisch fietsen is niet per definitie minder gezond dan gewoon fietsen. Maar voor sportieve fietsers geldt dat een e-bike meestal minder trainingsprikkel geeft. Wie sneller, sterker of fitter wil worden, zal dus niet volledig op ondersteuning moeten vertrouwen.

De e-bike kan een waardevol hulpmiddel zijn, zolang je hem slim gebruikt. Want uiteindelijk geldt ook hier: niet de fiets maakt je fitter, maar de inspanning die je levert.