Dit zijn de 10 onderhoudsfouten die je fiets (en portemonnee) kapotmaken

Je hebt er flink voor betaald. Je poetst hem na elke rit. Maar ergens, op een dag, geeft je fiets er de brui aan, precies op het moment dat het niet uitkomt. De kans is groot dat een van deze elf veelgemaakte onderhoudsfouten de boosdoener is. Of je nu een doorgewinterde wielrenner bent of iemand die de fiets pakt voor een weekendje grinden: fouten bij het zelf onderhouden van je fiets zijn makkelijk gemaakt en soms kostbaar. We zetten de meest voorkomende valkuilen op een rij, zodat jij ze niet hoeft te ervaren.

 >>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 uur de top 5-artikelen!

1. Werken met het verkeerde gereedschap

Een inbussleutel uit de meubelmontage-set van IKEA, een gewone tang als kabelkniptang, een verstelbare moersleutel als trapassleutel: het klinkt herkenbaar, maar het is een recept voor ellende. Verkeerd gereedschap sloopt bouten, beschadigt componenten en maakt een simpele reparatie tot een dure restauratie. Investeer in een degelijke set inbussleutels van een betrouwbaar merk. De meeste fietsklussen vragen niet meer dan dat. Wil je verder gaan? Schaf dan ook een kabelkniptang, trapasgereedschap, een pedaalsleutel (15 mm) en een cassette-afneemtool met kettingzweep aan. Goed gereedschap gaat een leven mee, goedkoop staat duurkoop. 

Lees ook: De 5 belangrijkste tools die elke fietser zou moeten hebben

2. De stuurpen verkeerd afstellen

Bij vrijwel alle moderne fietsen zit de stuurpen (stem) geklemd op de vorkbuis. Een veelgemaakte fout: de bovenste boutje van de kap zo hard mogelijk aandraaien terwijl de stemboutjes nog vastzitten. Resultaat: de lagers worden ongelijkmatig belast en de stuurpen draait niet soepel meer. De juiste volgorde: stemboutjes losdraaien, daarna de kapbout aandraaien om de lagers voor te spannen (niet te strak!), stuur recht zetten en dan de stemboutjes vastzetten. 

3. Je eigen grenzen niet kennen

Zelf je fiets onderhouden is bevredigend, tot het misgaat. Ken je limieten voordat je begint. Heb je het juiste gereedschap? Weet je wat je doet? En heb je de juiste onderdelen? Begin nooit aan een grote klus de avond voor een belangrijke rit. Als je halverwege een reparatie twijfelt: stop, slik je trots in en ga naar de fietsenmaker.

Lees ook: Moet je zelf sleutelen aan je fiets, of de professionals inschakelen?

4. Bouten te hard aandraaien

Loskomende bouten zijn gevaarlijk, maar te hard aandraaien is minstens zo erg. Fabrikanten geven maximale aanhaalwaarden op in Nm (Newton meter), steeds vaker staan die zelfs rechtstreeks op het onderdeel gegraveerd. Negeer ze niet. Zeker bij koolstofvezel (carbon) onderdelen kan overmatig koppel leiden tot scheuren of breuk. Investeer in een momentsleutel, onmisbaar als je carbon stuurpen, zadelbuis of rijwiel hebt.

5. Een band met banden­lichters op de velg zetten

Een strakke band-velgcombinatie leidt tot de verleiding een bandenlichter te gebruiken om de band terug op de velg te wrikken. Doe dit niet. Zo prik je een nieuwe binnenband lek voor je hem überhaupt hebt opgepompt. Geduld en techniek werken beter dan kracht.

Lees ook: Waarom je fietsband steeds moeilijker op de velg gaat (en hoe je het oplost)

6. Een cassette met het verkeerde aantal tandwielen monteren

Meer tandwielen is niet altijd beter. Een 11-speed cassette op een 10-speed body plaatsen, het gebeurt vaker dan je denkt. En dan maar verbaasd zijn dat de schakeling niet werkt. Schakelstangen zijn geïndexeerd: ze trekken exact de juiste hoeveelheid kabel per versnelling. Dat werkt alleen als cassette en schakelaars hetzelfde aantal versnellingen hebben. Wil je upgraden van 10 naar 11 of 12 speed? Dan vervang je tegelijk de cassette, ketting, schakelaar, achterdérailleur en vaak ook de voorzijde van de aandrijflijn. Geen shortcuts.

7. Kabeleinden laten rafelen

Een gerafeld kabeluiteinde is niet alleen lelijk, het kondigt het einde van die kabel aan. Zodra een kabel begint te rafelen, is er geen weg meer terug. Kabelkapjes kosten een paar cent bij elke fietsenmaker en voorkomen dit volledig. Klem ze op het uiteinde met een kabelkniptang die speciaal een sectie heeft voor dit doel, niet met keukenschaar of nijptang.

Lees ook: Schijfremmen op je racefiets: vermijd deze 5 fouten 

8. Interne kabels er zomaar uittrekken

Je trekt de kabel eruit en denkt: die nieuwe gaat er zo weer in. Dan begint het kwartier durende gevecht met een stukje kabel dat weigert door je framebuis te kruipen. Intern geleide kabels zijn één van de grootste frustraties in fietsonderhoud als je ze verkeerd aanpakt. De oplossing: schuif een dunne geleidingshuls over de oude kabel vóórdat je hem verwijdert. Plak de huls met tape aan het frame vast. Zo heb je altijd een geleider voor de nieuwe kabel. Veel nieuwe fietsen worden geleverd met zulke hulzen, bewaar ze zorgvuldig. 

9. Te korte bidonhouderbouten gebruiken

Veel fietspomphouders worden bevestigd via de bidongaten met de standaard bidonhouderboutjes. Probleem: die boutjes zijn vaak net te kort als er een extra beugel tussenkomt. Minimaal 5 mm draad in het frame is vereist, liever meer. Te weinig draad sloopt de schroefdraad in het frame onherstelbaar.

10. Je zadelbuis laten vastroesten of vastplakken

Een carbon zadelbuis in een aluminium frame, of andersom: een geweldig duo voor een vastgelopen verbinding. Smeer nooit gewone vet op een carbon component, dat kan het materiaal doen opzwellen en de pijp onbeweegbaar maken. Gebruik in plaats daarvan een fiets-specifieke anti-gripmiddel (anti-seize) voor carbon, verkrijgbaar bij merken als Finish Line, Muc-Off en Shimano. Voor metaal-op-metaal combinaties volstaat normaal fietsvet.

Lees ook: Een potje smeervet is onmisbaar voor jouw fiets

Onderhoud is preventie en preventie bespaart geld

De meeste fietsonderhoudsfouten zijn te vermijden met drie dingen: het juiste gereedschap, de juiste kennis en de juiste houding (weten wanneer je stopt en een professional inschakelt). Een goed onderhouden fiets rijdt prettiger, is veiliger en gaat jaren langer mee. Herken je een van deze fouten uit eigen ervaring? Dan weet je nu hoe je het voortaan voorkomt. En als je twijfelt: je fietsenmaker heeft liever dat je even langsgaat dan dat je hem belt met een fiets in tien stukken.