Ik ging voor het eerst downhillen: Dit zijn de 5 belangrijkste tips
Denis Angheben
Snel naar beneden over rotsen, wortels en verschillende drops. En dat met de hartslag in je keel en je focus op messcherp. Downhill is misschien wel de spectaculairste discipline binnen het mountainbiken. Ik waagde me onlangs in de Frans-Zwitserse Alpen voor de eerste keer in mijn leven aan een downhill-avontuur. Wat zijn de belangrijkste lessen die ik opdeed?
>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 uur de top-vijf-artikelen.
Downhill mountainbiken is in de basis simpel: zo snel mogelijk van boven naar beneden. Maar dan wel over technisch en ruig terrein. Denk aan smalle bospaden, rotsachtige secties, steile afdalingen en grote sprongen. Je start meestal individueel bovenaan een parcours en klokt je tijd tot aan de finish beneden. Degene met de snelste tijd wint. Het is dus eigenlijk een tijdrit, maar dan offroad en een stuk extremer. Wanneer je het element 'tijd' weglaat, spreken we soms ook over freeride mountainbiken.
Het principe is in ieder geval gekend: deze tak van sport is een vorm van MTB'en waarbij alles draait om het gecontroleerd afdalen van steile en technisch uitdagende berghellingen. In tegenstelling tot crosscountry of marathonwedstrijden, waar conditie en lange beklimmingen een belangrijke rol spelen, ligt bij downhill de nadruk volledig op techniek, controle en rijvaardigheid. De afdalingen voeren over smalle singletracks, rotsen, boomwortels, kombochten, drops, sprongen en andere natuurlijke of aangelegde obstakels.
Het materiaal en de outfit van een downhiller
Het is ook om die reden dat downhillers in de regel worden 'ondersteund' door speciale mountainbikes, beschikkend over een robuust frame, krachtige (hydraulische) schijfremmen en een lange veerweg van 180 tot 200 millimeter (om schokken tijdens afdalingen op te vangen).
Ook de uitrusting van de downhiller verschilt aanzienlijk van die van een gemiddelde mountainbiker. Een full-facehelm, knie- en elleboogbeschermers, een rugprotector en stevige handschoenen behoren vrijwel standaard tot de uitrusting. Die bescherming is geen overbodige luxe, want de combinatie van snelheid, ruig terrein en technische passages vraagt om een goede voorbereiding en een veilige aanpak.
Groen, blauw, rood en zwart: downhill-routes lijken op die van het skiën
Toen ik me in Avoriaz, een Frans skidorp op steenworp afstand van de grens met Zwitserland, klaarmaakte voor vertrek, wist ik logischerwijs nog niet wat exact te verwachten. Voor mijn gevoel was downhillen iets voor – ik bedoel dit niet negatief – de doldwazen der aarde. Voor de wildebrassen. Voor hen die hun honger stillen middels het opzoeken van extremen en zich daarom verlekkeren aan de uitersten. Uiteraard kon ik het mis hebben.
Mijn gids Alexis verzekerde me direct aan het begin van de dag dat het goed ging komen. ''En al helemaal met de racefiets- en mountainbike-ervaring die je al hebt opgedaan'', klonk het overtuigd. Dat stelde me in ieder geval al een beetje gerust. Net als bij het skiën heb je verschillende zogeheten kleurenopties om beneden te komen. In oplopende moeilijkheidsgraad zijn dat groen, blauw, rood en zwart. Dat was bij de Pass'Portes du Soleil, het evenement waar ik deze vuurdoop beleefde, niet anders.
Downhill-vuurdoop: acclimatiseren op een Mondraker Raze Carbon RR
Logischerwijs koos ik louter voor groene en heel soms een blauwe route. Uiteindelijk, aan het einde van de dag, was dat ook de juiste keuze gebleken. Waar ik in de openingsuren nog erg zoekende was, kreeg ik naarmate de tijd vorderde steeds meer feeling bij en op mijn Mondraker Raze Carbon RR - wat overigens een érg wendbaar, tof vehikel is! – en bij het dalen op de steile stroken. De afwisseling tussen de steeds makkelijker wordende groene stroken en de continu uitdagende blauwe paden was prettig voor mij als beginner. Al bij al was dit een bijzondere en interessante nieuwe ervaring.
Gids Alexis liet de gehele dag niet zelden zien wat hij in huis had. Een hectometers lange wheelie, stunten op en via een rechtopstaande muurwand of simpelweg met een rotgang naar beneden: niets was hem te gek. Logisch ook, als je beseft dat hij vroeger professionele downhill-wedstrijden reed. Als vanzelfsprekend hoefde ik me daar op de Mondraker niet aan te wagen. De capriolen die ik hem, mezelf, maar ook vele andere deelnemers, heb zien uithalen, brachten me in mijn hoofd direct bij een soort allesomvattende tip-lijst.
Lees verder onder de foto!
© Youri van den BergDe Mondraker Raze Carbon RR: een héérlijke fiets!
Tip 1: Rijd binnen je eigen grenzen (vooral als beginner)
Laat je vooral niet opjagen door vrienden, snellere rijders of andere stuntpiloten als je (voor de eerste keer) gaat downhillen. Sla een sprong of technische passage gerust eens over wanneer je nog te angstig bent en je je er dus niet prettig bij voelt. Het zelfvertrouwen op je downhill-mountainbike groeit stap voor stap, dus maak je geen zorgen. Blessures ontstaan regelmatig wanneer fietsers zich te snel laten verleiden tot dingen die ze eigenlijk niet aankunnen, dus wees daar waakzaam voor. Begin dus ook gewoon op groene of blauwe trails. Laat die rode en zwarte afdalingen, bizarre drops en sprongen tot aan Tokio links liggen. Bouw eerst vertrouwen op.
Tip 2: Neem de juiste basishouding aan
Niet voor niets begon mijn gids in de openingsminuten met het consequent benadrukken en doornemen van de basishouding bij downhill. Sta op de pedalen, houd je pedalen horizontaal, de hielen iets naar onderen, buig je knieën en ellebogen lichtjes en laat je lichaam op een vrij ontspannen manier meebewegen met de ondergrond die je trotseert. Zorg daarbij dat je gewicht zogezegd 'gecentreerd' boven de fiets blijft: niet overdreven ver naar achteren hangende, maar ook niet te ver naar voren.
Tip 3: Rem gecontroleerd (en vooral vóór de bocht)
Het is een tip die je in zekere zin ook aan nieuwelingen op de racefiets zou kunnen meegeven. Beginners remmen immers vaak hard in de bocht of knijpen puur en alleen (en abrupt) in de voorrem, wat vaak leidt tot zeer onveilige situaties voor henzelf. De algemene regel is dus om snelheid te minderen vóór de bocht, om daarna zo soepel mogelijk de bocht als het ware in te rollen. Je voor- en achterrem gebruik je daarbij het best gedoseerd.
Tip 4: Kijk altijd vooruit, maar juist niet naar je voorwiel
Het is een tip die me meermaals ter ore is gekomen. En eentje die ook écht belangrijk is. In het begin van je downhill-avontuur heb je namelijk redelijk snel de neiging om vlak voor je voorband te kijken of je juist te fixeren op een bepaalde boom of steen. Dat vergroot echter de kans dat je ertegenaan rijdt. Beter is het dus om, zoals de ervaren downhillers ook te allen tijde adviseren, de blik op vooruit te richten. Daarmee wordt bedoeld: op de lijn die je verderop wil rijden.
Tip 5: Vermoeidheid is je grootste vijand
Kijk écht uit als je op een gegeven moment moe begint te worden. Ondanks dat je veelal naar beneden rijdt, is het downhillen een bijzonder intensieve bezigheid. Continu opletten, focussen, bochten aansnijden, anticiperen en nadenken vergen simpelweg veel energie. Bovendien - dat merkte ik zelf ook - neemt na meerdere afdalingen de knijpkracht in je armen en onderarmen af, wat ertoe leidt dat je concentratie verslapt. Neem daarom ook regelmatig pauze, drink voldoende en stop op tijd om dipjes te voorkomen.
Conclusie 1: Downhill zorgt voor een adrenalineboost en vrijheid
Hoewel snelheid een belangrijk onderdeel van de sport is, draait downhill eigenlijk veel meer om het kiezen van de juiste lijn, het beheersen van de fiets en het behouden van controle dan om zo hard mogelijk naar beneden rijden. Dat is de meest rechttoe-rechtaan-conclusie die ik kan trekken na mijn allereerste kennismaking met het fenomeen.
Downhillen zorgt in ieder geval voor een fikse portie extra adrenaline in je lijf. Dat staat buiten kijf. Tenminste, bij mij wel. Het voelt als de ultieme vrijheid op twee wielen. Niet enkel vanwege de snelheid (voor een groot deel wel!), maar ook dankzij het immense uitdagingsgehalte dat altijd aanwezig is, op wat voor trail je ook rijdt.
Conclusie 2: Niet besteed aan klimmers pur sang (logischerwijs)
Wat mij er persoonlijk van zou weerhouden om nog eens te gaan downhillen, is het feit dat het weinig tot geen klimuitdagingen behelst. Waar de essentie van het fietsen voor mij persoonlijk met name in het op eigen kracht bestijgen en bereiken van een bergtop zit, is dat bij het downhillen natuurlijk totaal omgekeerd.
Tuurlijk, je kan met de fiets terug omhoog rijden voor je volgende afdaling, maar dat kost simpelweg té veel tijd. Het dalen zelf is immers vaak maar van redelijk korte duur. Dit is natuurlijk wel volledig persoonlijk en misschien ook iets wat ik, gewend aan Alpe d’Huez- achtige taferelen, moet laten landen. Want óók dit is fietsen. Daar ben ik me terdege van bewust.
Conclusie 3: Andere beleving van je omgeving
Bovendien beleef je de natuur en de landschappen om je heen tijdens het downhillen op een totaal andere manier dan je gewend bent als racefietser of ‘gewone’ mountainbiker. De intense focus die het downhillen vergt, doet wat met de beleving van het natuurschoon (maar het neemt niet weg dat je – en anders tijdens de tussenstops - zeker wel oog kan hebben voor de prachtige vergezichten).
Al bij al was mijn eerste kennismaking met de downhill-sport een aangename. Zie het als welkome toevoeging aan mijn inmiddels redelijk rijkelijk bestrooide bord aan fietservaringen. Het feit dat ik deze ‘ontgroening’ beleefde in het uitgestrekte gebied van de Portes du Soleil gold zeer zeker als een ontzettend motiverende boost, zowel mentaal als fysiek. Op naar meer? De tijd zal het leren!