Hoe je fietsdata gebruikt zonder het plezier in wielrennen te verliezen
Gijs Ferkranus
Cijfers, grafieken, vermogenscurves: data kan een fantastisch hulpmiddel zijn. Maar soms voelt het meer als een last dan als een steun in de rug. Wie veel met vermogensmeters, Strava of wearables bezig is, weet hoe snel de lol van fietsen kan veranderen in een constante jacht op cijfers.
Zelf heb ik daar een haat-liefdeverhouding mee. Het is zelfs zo erg dat ik standaard een tracker (Whoop) en een sporthorloge draag. In tijd van overtraining was ik na trainingen geobsedeerd door het verloop van mijn rustpols, door de ziekte van Pfeiffer liet mijn herstelvermogen het afweten. Ik mocht pas trainen als de parameters en data aangaven dat ik goed genoeg hersteld was. Het plezier van gewoon fietsen, bewegen en genieten, raakt op de achtergrond.
Data als krachtig hulpmiddel
Dat betekent niet dat data slecht is. Integendeel: onderzoeken laten zien dat fitness-trackers een positief effect hebben op het behalen van trainings- en gezondheidsdoelen. Profwielrenners laten ons dagelijks zien hoe technologie prestaties naar een hoger niveau tilt. En ook voor recreanten kan het bijhouden van cijfers net dat extra zetje zijn om doelen te halen.
Het risico van ‘technostress’
Ik merkte dat er een directe link bestaat tussen de hoeveelheid tijd die ik naar cijfers kijk en mijn mentale welzijn. En dat verband was niet positief. Waar fietsen vroeger stond voor vrijheid, lijkt het nu steeds vaker te draaien om schermpjes en statistieken.
Onderzoekers bevestigen dit gevoel: zij gaven de stress die kan ontstaan door continu je data te tracken zelfs een naam: technostress. En dat woord zegt eigenlijk alles.
Hoe vind je de balans?
Toch wil ik de voordelen van data niet missen. De oplossing zit voor mij in flexibiliteit. Ik gebruik mijn wearable op een manier die bij mijn doelen en mijn leven van dat moment past. Soms streng, soms juist losser. Dus op het moment dat ik mij minder fit voel of veel stress ervaar van werk en/of trainingsbelasting houden ik en mijn trainer de data nauw in de gaten. Wanneer ik lekker in mijn vel zit, de druk van buitenaf minder is dan probeer ik zelfs de data te vermijden. Gewoon afgaan op gevoel.
Die aanpak helpt me om perfectionisme los te laten. Dat stemmetje dat zegt: “als ik het niet perfect kan doen, doe ik het liever helemaal niet.” Door cijfers flexibel te benaderen, blijf ik gemotiveerd en verlies ik het plezier niet.
Vier simpele richtlijnen
Dit zijn de basisregels die ik zelf hanteer om data te gebruiken zonder erin te verdrinken:
- Je lichaam is altijd de baas. Luister naar je eigen signalen. Cijfers zijn een hulpmiddel, geen waarheid.
- Gebruik data met een doel. Bedenk waarom je iets meet en wat je ermee wilt bereiken.
- Houd het leuk. Laat de cijfers je training versterken, niet bepalen.
- Vermijd data tijdens prestatie momenten. Op dagen dat je moet presteren, zoals wedstrijddagen, is het soms verstandiger om van tevoren de data te vermijden. Rode cijfers beïnvloeden onbewust hoe jij je piekmoment in gaat.
Want uiteindelijk draait fietsen niet alleen om vermogens en hartslagen. Het gaat om de vrijheid, de beleving en het simpele plezier van trappen. Data kan je helpen beter te worden, maar het mag nooit de reden zijn dat je vergeet waarom je überhaupt op de fiets stapt.