Medicijnen op de fiets

Fietsen onder invloed van medicijnen: wat mag wel en niet?

Praat mee!

© Getty Images

Fietsen onder invloed van medicijnen: wat mag wel en niet?

Je hebt een recept van de huisarts, neemt je medicijn netjes in en stapt daarna op de fiets. Toch kun je daarmee onbedoeld een gevaarlijke fietser worden: suf, duizelig, trager of minder alert. Fietsen kan zelf als medicijn gezien worden, maar medicijnen tijdens het fietsen moet je altijd mee opletten. Wat zijn de regels precies?

In Nederland is fietsen onder invloed van medicijnen niet automatisch verboden, maar wél als de medicatie je rijvaardigheid aantast of als er wettelijke grenswaarden worden overschreden. Net als alcohol.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen. Abonneren op Bicycling magazine of losse nummers kopen doe je in onze shop!

Medicijnen zijn niet automatisch verboden

De Rijksoverheid maakt onderscheid tussen medicijnen waarvoor specifieke grenswaarden gelden en geneesmiddelen die vooral risico geven door hun werking. Voor sommige middelen, waaronder bepaalde pijnstillers, medicinale cannabis en middelen met amfetamine-achtige stoffen, gelden grenswaarden in het verkeer. Overschrijd je die, dan mag je niet deelnemen aan het verkeer.

Ook een geldig doktersrecept is geen vrijbrief. Het Openbaar Ministerie stelt dat je verantwoordelijk blijft voor het veilig deelnemen aan het verkeer en dat je het medicijn volgens voorschrift gebruikt, de bijsluiter kent en geen alcohol of drugs combineert met medicijnen waarvoor grenswaarden gelden.

Wanneer mag je niet fietsen?

Fiets niet als een medicijn je alertheid, reactievermogen, evenwicht of coördinatie beïnvloedt. Dat geldt bijvoorbeeld bij sufheid, wazig zien, duizeligheid, trillen, verwardheid of een verminderd beoordelingsvermogen. Het OM benoemt expliciet dat je niet aan het verkeer mag deelnemen als je merkt dat een medicijn negatieve invloed heeft op je rijgedrag.

De Rijksoverheid noemt situaties waarin vervolging waarschijnlijker is: geen doktersrecept of medicatieoverzicht kunnen laten zien, het medicijn combineren met drugs of alcohol, een te hoge dosering nemen en toch rijden, of gevaarlijk rijgedrag vertonen.

Let op de bijsluiter

De bijsluiter is de eerste officiële waarschuwing die je zelf kunt controleren. Als een medicijn grote invloed heeft op je rijvaardigheid, staat dat volgens het OM op het etiket of in de bijsluiter.

Let vooral op waarschuwingen als:

  • “Kan invloed hebben op uw rijvaardigheid”
  • “Kan sufheid of duizeligheid veroorzaken”
  • “Geen alcohol drinken”
  • “Niet autorijden of machines bedienen”

Twijfel je? Bel dan je apotheek of vraag je arts om advies voordat je de weg op gaat. Een medicijn kan bij de ene persoon weinig doen en bij de andere juist sterk suf maken, zeker in combinatie met alcohol, drugs of andere medicatie.

Welke medicijnen vragen extra aandacht?

Medicijnen voor gedragsverandering hebben volgens het OM vrijwel altijd invloed op de rijvaardigheid. Denk aan bepaalde slaapmiddelen, kalmeringsmiddelen, antidepressiva, sterke pijnstillers en middelen tegen allergie die slaperigheid veroorzaken.

Extra voorzichtig ben je bij:

  • Slaapmiddelen, vooral de ochtend erna
  • Sterke pijnstillers, waaronder opioïden
  • Medicinale cannabis
  • Middelen tegen angst, depressie of psychose
  • Antihistaminica die suf maken
  • Medicijnen die bloeddruk of hartslag sterk beïnvloeden

Voor dexamfetamine, morfine en medische cannabis geldt dat gebruik in combinatie met drugs of alcohol en daarna deelnemen aan het verkeer altijd strafbaar is.

Fiets, e-bike of speed-pedelec?

Voor een gewone fiets gelden de regels over medicijnen en rijvaardigheid ook. De wet ziet een fietser als verkeersdeelnemer: ben je door medicijnen in een toestand waarin je niet veilig kunt fietsen, dan kun je strafbaar zijn.

Bij een speed-pedelec liggen de grenzen strenger. Het CBR benadrukt dat je met drugs op een speed-pedelec niet mag rijden en dat je bij een aanhouding ook je rijbewijs kunt riskeren. Hoewel die uitspraak over drugs gaat, is het principe duidelijk: hoe sneller en zwaarder het voertuig, hoe meer verantwoordelijkheid.

Wat zijn de straffen?

Het OM noemt een maximumstraf van één jaar gevangenis of een geldboete van 21.750 euro voor het besturen van een voertuig onder invloed van drugs of medicijnen. Daarnaast kan een ontzegging van de rijbevoegdheid volgen, in sommige gevallen tot vijf jaar en bij recidive tot tien jaar.

De Rijksoverheid voegt daaraan toe dat het OM beslist of er wordt vervolgd en dat de politie bij medicijngebruik in het verkeer een melding bij het CBR kan doen.

Praktische checklist voor fietsers

Voordat je met medicatie fietst:

  1. Lees de bijsluiter en het etiket op de verpakking.
  2. Vraag je arts of apotheker of fietsen veilig is met jouw dosering.
  3. Begin niet aan het verkeer als je suf, duizelig of minder alert bent.
  4. Combineer medicijnen nooit met alcohol of drugs als dat wordt afgeraden.
  5. Houd je recept of medicatieoverzicht bij je als dat relevant kan zijn.
  6. Kies bij twijfel voor de trein, een wandeling of wacht tot het effect is uitgewerkt.

Fietsen is gezond, maar veiligheid gaat vóór training, woon-werkverkeer of een mooie tocht. Als je medicatie je scherpheid aantast, is de beste rit de rit die je voorlopig overslaat.