Fietsers, van gehaat naar geliefd, kan dat?

Fietsers worden nog steeds door veel andere weggebruikers gehaat, wat is nodig voor verandering? Fietsen kan gevaarlijk zijn, maar vaak is het niet de weg zelf die het probleem vormt – het is de haat dat fietsers dagelijks ervaren.

Wat het betekent om een fietser te zijn

Ik ben een fietser. Niet iemand die af en toe op de fiets stapt of alleen pendelt naar het werk, maar iemand die zichzelf volledig identificeert als fietser. Voor sommigen is dat bijna taboe. Hoewel ik als blanke man in het dagelijks leven weinig te maken krijg met misbruik, verandert dat zodra ik op mijn fiets zit, vooral in lycra. Auto- en motorrijders zullen vaak expres schelden, intimideren, of zelfs gevaarlijk gedrag vertonen. 'Dan ben jij ook zo'n aso op de weg', hoor ik vrij regelmatig als ik vertel dat ik fietsen als hobby uitoefen.

Waarom fietsers doelwit zijn van haat

Het is geen nieuws dat misbruik en intimidatie wijdverspreid zijn in onze samenleving, maar waarom lijkt fietsen zo vaak een doelwit van haat te zijn? De publieke en mediagesprekken over fietsers zijn vaak negatief. Er lijkt haast wel meer geschreven over fietsers die door rood rijden dan over de vele verkeersincidenten veroorzaakt door automobilisten. Dit wordt versterkt door social media, waar gewone mensen worden aangemoedigd om fietsers te bekritiseren en te intimideren. Laatst fietste ik een rondje en kwam twee meiden op de fiets tegen op weg van school naar huis. Niks aan de hand en uit het niets: 'Klootzak, ik haat fietsers!' Het doet mij niets, maar vreemd is het wel.

Voorbeelden van intimidatie

Nog een voorbeeld. Op Cycling Weekly las ik het volgende. Britse tijdritrenner George Fox deelde onlangs een video waarin hij en een vriend ternauwernood een bijna-ongeluk met een auto overleefden. Iedereen bleef ongedeerd, maar de reacties onder de video waren schokkend: sommigen vonden dat ze “recht hadden om geraakt te worden” of dat ze van de weg moesten verdwijnen. Zelf heb ik dit ook meegemaakt. Tijdens een gravelrit verloor iemand (door een loslopende hond) zijn evenwicht en kwam ten val. Een voetganger draait zich om en roept meteen dat mijn fietsmaat veel harder had moeten vallen...

Een fietsrevolutie is nodig

Wat nodig is, is een 'fietsrevolutie'. Dit is in sommige landen al begonnen: in Nederland wil de overheid flink investeren in snelle fietspaden. Parijs, Gent, Amsterdam en Kopenhagen zijn voorbeelden van steden die politieke wil hebben laten zien om fietsen veiliger en aantrekkelijker te maken. Het resultaat is duidelijk: veiliger wegen, meer fietsers en gezondere steden.

Een betere toekomst is mogelijk. Fietsen moet worden gezien als een volwaardig vervoermiddel en een fundamentele oplossing voor veiliger, duurzamer verkeer. De uitdaging is simpel: meer ruimte, betere infrastructuur en respect voor fietsers op alle wegen.

Wat kunnen fietsers zelf doen?

Gaat de relatie tussen fietsers en andere weggebruikers ooit een harmonieuze relatie worden? Ik denk dat niet binnen nu en een paar jaar realiteit is. Sowieso zie je een maatschappij waar het motto: leven en laten leven door steeds minder mensen gedeeld wordt. Als fietsers zelf kunnen we alleen maar het goede voorbeeld geven.

• Fiets niet in te grote groepen
• Fiets twee aan twee waar mogelijk en anders keurig achter elkaar
• Verminder serieus snelheid als je voetgangers passeert
• Zeg vriendelijk gedag tegen andere fietsers en wandelaars
• Steek je hand op als je voorrang krijgt van een automobilist
• Fiets alleen op plekken waar dat ook echt mag

Het lijken simpele gebaren, maar met deze simpele acties, laten wij als fietsers in ieder geval zien dat we andere weggebruikers respecteren. Het is een begin van een lange weg. Vriendelijkheid wint het uiteindelijk van agressie.