Gravelbikes veranderen. Eindelijk.

Ik heb eerder beweerd dat er te veel gravelbikes zijn die nauwelijks van elkaar verschillen. Heb je je ooit afgevraagd waarom er zoveel van zijn? Ik denk dat ik het antwoord weet. Ik heb op wegen in meerdere landen over de hele wereld gereden. Een verharde weg is een verharde weg. Ik kan mijn racefiets overal naartoe nemen, en ik weet dat ik de juiste uitrusting heb voor de rit.

Dit artikel is geschreven door Matt Phillips van bicycling.com

De opkomst van extreem brede banden zorgt voor échte keuzes binnen de gravelcategorie

Er zijn weinig fietscategorieën waarin zoveel modellen bestaan die zo sterk op elkaar lijken als bij gravelbikes. Jarenlang was het aanbod enorm, maar het verschil minimaal. Dat begint nu eindelijk te veranderen. Dankzij de opkomst van veel bredere banden krijgt gravelrijden er een nieuwe dimensie bij en worden fietsen daadwerkelijk ontworpen voor verschillende soorten gravel.

Waarom gravel nooit één standaard kent

Een verharde weg is overal ter wereld min of meer hetzelfde. Of je nu in Nederland, Frankrijk of de Verenigde Staten rijdt, een racefiets voelt overal vertrouwd aan. Bij gravel is dat compleet anders. De ondergrond verschilt per land, per regio en soms zelfs per kilometer.

Champagnegravel in Steamboat Springs voelt totaal anders dan de scherpe stenen rond Emporia in Kansas tijdens Unbound Gravel. Zelfs lokaal kan het enorm verschillen. In Durango, Colorado, zijn er wegen waar 30 millimeter banden volstaan en andere waar je met 45 millimeter pas echt comfortabel rijdt.

Daarom krijg je in de fietsenwinkel bij een racefiets vaak één duidelijk advies, terwijl bij een gravelbike vrijwel altijd de vraag volgt: wat voor gravel rij je eigenlijk?

Gravelbikes zijn geen eendimensionale categorie

Net als mountainbikes bestaan gravelbikes in verschillende subcategorieën. Merken als Specialized hebben inmiddels meerdere gravelplatforms naast elkaar. Dat verklaart deels waarom het aanbod zo groot is.

© Specialized

Specialized Diverge 4

Het probleem was alleen dat veel van die verschillen vooral cosmetisch waren. Andere kleuren, een iets andere geometrie, maar in de praktijk nauwelijks een ander rijgevoel.

De doorbraak van extreem brede banden

De echte verandering komt van de banden. Steeds meer rijders ontdekten dat op ruw gravel banden van 53 tot 57 millimeter duidelijke voordelen bieden ten opzichte van de klassieke 42 tot 45 millimeter.

© Sander Jansen

Op zeer ruwe ondergrond rollen bredere banden sneller, bieden ze meer grip en zijn ze beter bestand tegen lekrijden. In groepen waar obstakels slecht zichtbaar zijn, vergeven ze fouten en zorgen ze voor extra controle.

Lees ook: De Ultieme Gravelbanden Gids - Hoe kies je de beste gravelband?

Fietsen liepen achter op de vraag

Veel gravelbikes waren simpelweg niet ontworpen voor zulke brede banden. Rijders probeerden het maximale in hun frame te persen, met schade aan frame en lak als gevolg. Terwijl de vraag groeide, bleven prestatiegerichte gravelbikes vaak steken op minder dan 50 millimeter bandenspeling.

Zelfs recent werden nog nieuwe racegravelbikes geïntroduceerd die die grens niet haalden, terwijl de praktijk al verder was.

Nu komen de juiste fietsen

Dat beeld kantelt. Steeds meer prestatiegerichte gravelbikes bieden ruimte voor echt brede banden. Modellen als de tweede generatie Argon 18 Dark Matter en Fara GR4 ondersteunen officieel 57 millimeter banden. Ze sluiten zich aan bij eerdere uitzonderingen zoals de 3T Extrema Italia en de Storm Makai.

De trend is duidelijk: 50 millimeter en breder wordt steeds normaler, zeker bij competitieve gravelbikes.

Mountainbikebanden op een gravelbike

Op een 3T Extrema Italia testte ik verschillende mountainbikebanden, waaronder de 57 millimeter Maxxis Aspen ST. Het resultaat is opvallend. De fiets rijdt sneller, soepeler en met veel meer vertrouwen. Vooral op echt ruig gravel voelt dit als een enorme stap vooruit.

Brede banden zijn geen verplichting

Niet elke gravelrit vraagt om 57 millimeter banden. Voor veel ritten blijven 45 tot 50 millimeter de meest logische keuze. Brede banden zijn vooral een hulpmiddel voor specifieke omstandigheden.

Wie veel wedstrijden rijdt en maximale flexibiliteit wil, kiest idealiter een gravelbike met veel bandenspeling en een aerodynamisch frame. In dat geval is het een groot voordeel om die brede banden te kunnen monteren wanneer het nodig is.

Twee fietsen, twee duidelijke karakters

Het verschil tussen moderne gravelbikes wordt eindelijk echt voelbaar. Een fiets als de Allied Able is gebouwd voor maximale bandenspeling, stabiliteit en zelfs het gebruik van een verende vork. Hij neigt richting mountainbikegevoel op ruig terrein.

De Cervélo Aspero 5 kiest een andere benadering. Met minder bandenspeling, een kortere wielbasis en meer aerodynamische eigenschappen voelt hij sportiever en scherper aan op minder extreem gravel.

© Cervelo

Cervelo Aspero 5

Eindelijk echte keuzes in gravel

Merken durven weer risico’s te nemen. In plaats van nog een vergelijkbaar model uit te brengen, ontwerpen ze fietsen met een duidelijk doel. Daardoor ontstaat eindelijk echte keuze binnen de gravelcategorie.

Er zijn nog steeds veel gravelbikes die sterk op elkaar lijken. Maar dankzij deze bandentrend is gravelrijden veelzijdiger geworden dan ooit.