Vier centimeter smaller stuur en mijn gravelfiets stuurde nerveus
Getty Images

Op mijn eigen J.Guilem gravelbike rijd ik met een gravelstuur van 42 cm, en daar dacht ik nooit over na. Tot ik voor een test op de Van Rysel RCR-G stapte, met een stuur van 38 cm. In mul zand en in korte, scherpe bochten stuurde die fiets onrustig, nerveuzer dan ik gewend ben. Hoe breed moet je gravelstuur eigenlijk zijn, en wat doen die paar centimeters?
>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen. Abonneren op Bicycling magazine of losse nummers kopen doe je in onze shop!
Het korte antwoord: je schouderbreedte, op gravel 2 tot 4 cm breder
Begin bij je schouders. Laat iemand de afstand meten tussen de twee uitstekende botjes vooraan op je sleutelbeenderen, waar je schouder begint. Een veelgebruikte vuistregel voor racesturen is die maat plus ongeveer 2 cm, gemeten aan de remgrepen.
Op gravel mag het breder. Adviezen voor gravelsturen gaan vaak uit van 2 tot 4 cm breder dan het stuur op je racefiets. Rijd je op de weg met 42 cm, dan kom je op gravel dus uit rond 44 tot 46 cm.
Breder is niet automatisch beter. Een te breed stuur kan volgens Shimano de controle juist verslechteren, en het vermoeit je armen, schouders en nek. Kom je van de racefiets, lees dan ook waarom de overstap van weg naar gravel meer vraagt dan bredere banden.
Mijn ervaring: 4 cm smaller voelt als een andere fiets
In mul zand zoekt je voorwiel graag zijn eigen weg. Met een smaller stuur heb je minder hefboom om dat bij te sturen, en elke kleine stuurbeweging komt harder door. Precies daar vond ik de RCR-G onrustig, net als in korte, scherpe bochten.
Ik ben daarin niet de enige. De tester van BikeRadar had bij dezelfde fiets bedenkingen bij het stuur: hij miste flare onderin en sloeg bij het sprinten in de beugel soms met zijn polsen tegen het stuur.
Dat is geen kritiek op de fiets zelf. De RCR-G is gebouwd als snelle gravelracer, en op brede, vlotte gravelwegen past een compact, aerodynamisch stuur daar prima bij. In mijn volledige test lees je of je met de Van Rysel RCR-G evenveel gravelbike krijgt voor de helft van het geld.
Voor mij voelt 42 cm dus vertrouwder, maar dat is mijn maat bij mijn bouw. Wil je op losse ondergrond ook je techniek verbeteren, lees dan hoe je een bocht neemt op de fiets als een prof.
Achtergrond: waarom 40 cm niet altijd 40 cm is
Elk merk meet anders
Op de weg worden sturen juist smaller; lees waarom Mathieu van der Poel weigert de smallere stuurtrend te volgen. Bij de meeste racesturen meet je de breedte hart-op-hart ter hoogte van de remgrepen. Niet elk merk doet dat: sommige meten onderin de beugel, andere aan de uiteinden. Bij gravelsturen met veel flare scheelt dat flink.
Een voorbeeld: het gravelstuur van ENVE in 42 cm is aan de remgrepen 42 cm breed, maar onderin de beugel 54 cm. Bij de Van Rysel RCR Pro-racefiets mat BikeRadar dat een stuur van 400 mm, gemeten aan de uiteinden, aan de remgrepen ongeveer 370 mm breed is. Het geïntegreerde RCR-R-cockpit, dat ook op de RCR-G Red zit, wordt eveneens aan de uiteinden gemeten.
Mijn testfiets was precies die RCR-G Red AXS. Ik heb beide sturen zelf op dezelfde plek gemeten, aan de remgrepen: 42 cm op mijn eigen fiets, 38 cm op de Van Rysel. Vergelijk sturen daarom altijd zo, en niet op de maat uit de specificaties.
Flare: compact bovenin, breed onderin
Flare is de hoek waarmee de beugel naar buiten loopt. Een klassiek racestuur heeft nauwelijks flare, zo’n 0 tot 2 graden, en het RCR-R-cockpit heeft 7 graden. Veel gravelsturen zitten tussen 12 en 25 graden: de PRO Discover heeft 20 graden, het stuur op de Van Rysel EDR-G 24 graden en de Redshift Kitchen Sink 25 graden.
Hoe meer flare, hoe breder je handen onderin staan. Bij een stuur van 42 cm met 12 graden flare zit je onderin op ongeveer 46 cm, bij 24 graden op ongeveer 52 cm. Bovenin houd je zo een compacte houding, onderin krijg je breedte en controle.
Flare geeft ook meer ruimte tussen de beugels, wat handig is als je met een stuurtas rijdt.
Welke breedte past bij jou?
Gebruik je schouderbreedte als startpunt en kijk dan naar de ondergrond waarop je het meest rijdt. Deze tabel is een vuistregel, geen wet. Vergelijk altijd breedtes die op dezelfde plek zijn gemeten.
Je rijdt vooral | Breedte aan de remgrepen | Flare |
|---|---|---|
Snel gravel, veel asfalt, wedstrijden | Schouderbreedte | Weinig, tot ca. 12° |
Gemengd: gravel, bos en weg | Schouderbreedte + ca. 2 cm | Gemiddeld, ca. 12 tot 20° |
Mul zand, wortels, technische afdalingen, bikepacking | Schouderbreedte + 2 tot 4 cm | Veel, 20° of meer |
Probeer het eerst uit, zeker bij een geïntegreerd cockpit
Twijfel je? Koop dan niet meteen een duur carbon stuur, maar leen een fiets met een andere breedte of probeer een betaalbaar aluminium exemplaar. Een aluminium gravelstuur zoals de PRO Discover kost in Nederlandse en Belgische webshops nu zo’n 35 tot 40 euro.
Let op bij fietsen met een geïntegreerd cockpit, waarbij stuur en stuurpen één onderdeel zijn. Dan vervang je het hele cockpit, en een los geïntegreerd gravelcockpit zoals de Columbus Cento kost 699 euro. Denk daar dus vóór de aankoop van je fiets over na.
Ga je wisselen, check dan of je de remgrepen nog ontspannen bereikt. Krijg je last van je handen, lees dan welke fouten in je fietsafstelling tintelende handen geven. Twijfel je over je hele houding, probeer dan eerst 7 manieren om zelf een bikefitting te doen.
Wat betekent dit voor jou
- Meet je schouderbreedte en gebruik die als startpunt voor de breedte aan je remgrepen.
- Kies op gravel 2 tot 4 cm breder dan op je racefiets, zeker als je veel in zand, bos of afdalingen rijdt.
- Vergelijk sturen alleen op dezelfde meetplek: aan de remgrepen, onderin de beugel of aan de uiteinden.
- Voelt je fiets nerveus in mul zand of krappe bochten, kijk dan eerst naar de breedte en flare van je stuur.
- Test met een goedkoop aluminium stuur en wees extra kritisch bij een fiets met geïntegreerd cockpit.













