Hard of zacht zadel? Dit is waarom wielrenners juist voor een keihard zadel kiezen

Iedereen die voor het eerst een racefiets ziet, stelt dezelfde vraag: hoe kun je in hemelsnaam urenlang op zo'n keihard zadel zitten? Het voelt onlogisch. Een zacht gelzadel lijkt immers veel comfortabeler. Toch rijden profs én ervaren wielrenners vrijwel zonder uitzondering op een stevig, smal zadel. En dat is niet omdat ze graag afzien.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Sterker nog: een te zacht zadel is juist één van de grootste oorzaken van zadelpijn tijdens langere ritten. Het klinkt tegenstrijdig, maar hoe zachter het zadel, hoe groter de kans op schuurplekken, drukpunten en een slapend gevoel. (ANWB)

Waarom voelt een zacht gelzadel in de winkel zo comfortabel?

Ga in een fietsenwinkel op een gelzadel zitten en het voelt meteen prettig. Je zakt er lekker in weg en de druk lijkt verdwenen. Alleen is een paar seconden stilstaan totaal iets anders dan drie uur fietsen. Tijdens het fietsen beweegt je bekken voortdurend. Op een zacht zadel zakken je zitbotjes steeds verder weg in de vulling. Daardoor komt er meer druk op de zachte delen rondom je zitbotten te staan. Bovendien ontstaat er extra wrijving doordat je lichaam continu een klein beetje beweegt in het zachte materiaal. Dat zorgt uiteindelijk voor irritatie, warmte en schuurplekken. (Fietsersbond)

Dat is precies waarom een zacht zadel vaak heerlijk begint, maar na een uur juist steeds vervelender wordt. Wie regelmatig last heeft van zadelpijn doet er goed aan ook het artikel 'Zadelpijn: hoe het komt en hoe je het kan voorkomen' op Bicycling te lezen. Daar wordt uitgebreid ingegaan op de verschillende oorzaken van klachten.

Waarom kiezen wielrenners juist voor een hard zadel?

Een hard zadel ondersteunt je zitbotjes veel beter. Dat zijn de twee botpunten waarmee je lichaam gemaakt is om op te steunen tijdens het fietsen. In plaats van dat je in het zadel wegzakt, blijf je er bovenop zitten. Daardoor blijft de druk geconcentreerd op de plekken die daarvoor bedoeld zijn en worden de gevoelige weke delen juist ontzien. Dat klinkt minder comfortabel, maar tijdens lange ritten werkt het precies andersom. (Fietsersbond)

Een stevig racezadel voorkomt bovendien dat je continu kleine bewegingen maakt. Minder beweging betekent minder wrijving. En minder wrijving betekent minder kans op schuurplekken.

Waarom zijn carbonzadels zo ontzettend stijf?

Carbonzadels worden vaak geassocieerd met gewichtsbesparing, maar de stijfheid heeft nog een tweede voordeel. Doordat de schaal nauwelijks vervormt, blijft je bekken stabiel. Je energie verdwijnt niet in een verende zadelconstructie, maar gaat rechtstreeks naar de pedalen. Zeker tijdens intensieve inspanningen of lange beklimmingen geeft dat een efficiënter gevoel. Dat betekent overigens niet dat een volledig carbonzadel voor iedereen de beste keuze is. Veel rijders voelen zich prettiger op een zadel met een dunne laag stevig schuim. Dat biedt net voldoende demping zonder dat je erin wegzakt.

Hard betekent niet automatisch oncomfortabel

Een veelgemaakte fout is denken dat harder altijd beter is. Een keihard carbonzadel dat te smal is of niet bij jouw houding past, zal waarschijnlijk meer klachten veroorzaken dan een goed passend zadel met een bescheiden hoeveelheid padding.

Comfort wordt namelijk bepaald door een combinatie van:

• de juiste breedte;
• de juiste vorm;
• de juiste afstelling;
• jouw fietshouding.

De hardheid is slechts één onderdeel van het totaalplaatje. Juist daarom benadrukt Bicycling in het overzicht met de beste fietszadels dat niet de prijs of het materiaal doorslaggevend is, maar de pasvorm. Deze 12 fietszadels maken je ritten comfortabeler

De grootste fout: een te breed of te zacht zadel

Veel recreatieve fietsers lossen beginnende zadelpijn op door een dikker of zachter zadel te kopen. Dat werkt vaak averechts. Doordat je verder wegzakt, schuurt je huid meer langs het zadel. Bovendien wordt warmte slechter afgevoerd. Vooral tijdens warme zomerritten kan een gelzadel daardoor broeierig aanvoelen. Het gevolg is meer transpiratie, een kwetsbaardere huid en uiteindelijk juist meer irritatie.

Waarom een goede fietsbroek belangrijker is dan extra zadelvulling

Een ander misverstand is dat comfort volledig uit het zadel moet komen. Bij sportief fietsen komt een groot deel van het comfort juist uit een kwalitatieve fietsbroek met een goede zeem. De zeem beweegt mee met je lichaam, voert vocht af en vermindert wrijving. Daarom kiezen vrijwel alle wielrenners voor een relatief stevig zadel in combinatie met een goede fietsbroek, in plaats van een dik gelzadel.

Het juiste zadel is persoonlijk

Er bestaat geen universeel beste zadel. Iemand met brede zitbotjes heeft vaak een ander model nodig dan iemand met een smal bekken. Ook de zithouding speelt een grote rol. Op een racefiets kantelt het bekken verder naar voren dan op een stadsfiets, waardoor een smaller en steviger zadel vaak beter werkt. Daarom is een zitbotmeting of een professionele bikefit vaak waardevoller dan simpelweg het duurste carbonzadel kopen.

Dus: hard carbonzadel of zacht gelzadel?

Voor korte ritjes door de stad voelt een zacht gelzadel vaak prettig. Maar zodra je langer, sneller of sportiever gaat fietsen, verschuift het voordeel vrijwel altijd naar een steviger zadel. Een hard zadel ondersteunt je zitbotjes beter, beperkt ongewenste bewegingen en voorkomt overmatige druk op gevoelige delen. Dat is precies waarom je in het profpeloton nauwelijks gelzadels ziet en waarom zelfs ultrafietsers vaak kiezen voor een relatief hard zadel. Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar op de lange termijn is een stevig zadel meestal juist de comfortabelste keuze. Mits het de juiste breedte heeft, goed is afgesteld en past bij jouw lichaam.