Het hele Tourpeloton trapt drie weken lang op minder benzine dan één volgauto

De Tour de France draait om energie. Renners verstoken volgens metingen gemiddeld zo'n 6000 kilocalorieën per dag, met uitschieters naar 9000 op de zwaarste bergetappes. Ze proppen zich vol met koolhydraten om die machine draaiende te houden. En die machine is verbluffend zuinig. Een mens op een fiets verslaat qua energie-efficiëntie zelfs het zuinigste dier op aarde. Maar zoom uit van de renner naar het circus eromheen en het beeld kantelt volledig. Dan blijkt de Tour een van de meest vervuilende evenementen in de sport. Hoe kan dat?

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

De renner: een wonder van zuinigheid

Eerst de goednieuwsshow. Al in 1973 rekende Scientific American voor dat een fietsende mens efficiënter beweegt dan een zalm, een meeuw of een straaljager. In 2025 herhaalde het blad die analyse en de conclusie hield stand. Een fietser verbruikt ongeveer 0,15 calorie per gram lichaamsgewicht per kilometer. Dat is grofweg een vijfde van wat een wandelaar nodig heeft. Vergeleken met een auto verbruikt een fiets per afgelegde kilometer 10 tot 25 keer minder energie.

Even een bierviltjesberekening, dus met de nodige slagen om de arm. Een Tourrenner levert per etappe ruwweg 4000 kilojoule aan mechanische arbeid op de pedalen. Over 21 etappes is dat zo'n 84 megajoule. Een liter benzine bevat ongeveer 34 megajoule. De totale trapenergie van één renner over drie weken Tour past dus in pakweg 2,5 liter benzine. Het hele peloton van 184 renners komt samen uit op minder dan 500 liter. Daar rijdt één volgauto de Tour nog niet mee uit.

En dan de omkadering

Want achter die zuinige renners rijdt een colonne die je eerder bij een militaire oefening verwacht. Alleen al autopartner Škoda leverde in een recente editie een vloot van 250 auto's die dezelfde 3300 kilometer aflegden als de renners, plus alle ritjes van en naar hotels. Tel daarbij op: de reclamekaravaan, ploegbussen, materiaalwagens, motoren, helikopters en vliegtuigen voor de tv-beelden, en duizenden medewerkers en journalisten die dagelijks van stad naar stad trekken.

Het resultaat staat in de meest recente volledige koolstofaudit van de Tour, uit 2021. De Ronde stootte toen 216.388 ton CO2-equivalent uit. Ter vergelijking: daar kun je met een gemiddelde benzineauto ruwweg een miljard kilometer voor rijden. De burgemeester van Lyon noemde de Tour om die reden ooit macho en vervuilend.

De olifant langs het parcours

De grootste vervuiler is niet de karavaan zelf, maar het publiek. Volgens de UCI komt 94 procent van de CO2-uitstoot van de Tour van het reisgedrag van de naar schatting 10 miljoen toeschouwers langs de kant. Andere bronnen houden het op zo'n 80 procent, afhankelijk van wat je precies meetelt. De ordegrootte is hoe dan ook duidelijk: de fans zijn de motor van de uitstoot. Ironisch genoeg komen die massaal met de auto kijken naar mensen op het zuinigste voertuig ter wereld.

Organisator ASO werkt intussen wel aan verbetering. Tussen 2013 en 2021 daalde de uitstoot met 37 procent, inmiddels claimt ASO een reductie van 40 procent. Meerdere ploegen rijden in volledig elektrische volgauto's, waaronder Picnic-PostNL, EF Education-EasyPost, Uno-X Mobility en Decathlon AG2R. Het doel: halvering van de voetafdruk in 2030, in lijn met het klimaatakkoord van Parijs. Of dat lukt, moet blijken uit de volgende audit. Cijfers over de editie van 2026 zijn er logischerwijs nog niet.

Het kan altijd erger: Kijk naar het WK Voetbal 2026

Wie de Tour de France vervuilend vindt, moet even naar het voetbal kijken. Het WK 2026 in de VS, Canada en Mexico wordt volgens milieudeskundigen het smerigste WK ooit, goed voor naar schatting 9 miljoen ton extra CO2, vooral door vliegverkeer tussen zestien speelsteden. De NOS beschrijft hoe het speelgras per gekoelde vrachtwagen 1700 kilometer uit Denver kwam. Naast die CO2-bom oogt de Tour bijna bescheiden. Bijna. Want 216.388 ton blijft 216.388 ton.

De les is simpel en ongemakkelijk tegelijk. De wielersport heeft het zuinigste voertuig ter wereld als kern en een van de minst zuinige circussen als verpakking. De renner is het probleem niet. Wij, langs de kant en op de weg erheen, wel. Wie de Tour groener wil maken, hoeft dus niet aan het peloton te sleutelen. Pak de trein naar de col. Of beter nog: de fiets.