Het patatje van Mathieu van der Poel: vloeken in de kerk of gewoon slim herstel?

Over het patatje van Mathieu van der Poel is al veel gezegd. Nu hij binnenkort weer aan het crossseizoen begint, kunnen we ons verheugen op die heerlijke maanden waarin je — na een natte, koude rit of juist een zonnig fris rondje — op de bank ploft om naar cyclocross te kijken. Modder, spanning, absurd veel power… en die typische VDP-kwaliteit: er vanaf de eerste startstreep direct staat.

Maar er is nóg iets dat ondertussen bijna net zo traditioneel voelt als zijn flitsende eerste rondes: zijn patatje met na de cross. Niet als guilty pleasure, maar als herkenbare afsluiting van een afgemat uur rijden in de buitencategorie.

Is dat vloeken in de kerk? Of zit er meer herstelwaarde in dat frietje dan we op het eerste gezicht denken?

Zout, vet en ontspanning: fysiologie in een frietzak

Een veldrit is intensiver dan welke duurtraining ook: extreem hoge hartslag, voortdurende anaerobe pieken, thermische belasting door kou en stresshormonen die door het lijf jagen. Na zo’n prikkel vraagt je lichaam vanzelf om compensatie.

1. Zoutaanvulling: je lichaam herstelt sneller dan je denkt

Tijdens intensieve inspanning verlies je via zweet niet alleen vocht, maar vooral natrium. Zelfs in koude omstandigheden. Het lichaam ervaart zouttekort als stress: het activeert dorst, beïnvloedt het zenuwstelsel en kan het herstel vertragen. Een zoute snack na afloop vult dit snel aan en zorgt voor een directe normalisering van de elektrolytenbalans.

2. Verzadigde vetten en het parasympatisch systeem

Kleine hoeveelheden verzadigd vet vertragen de spijsvertering, waardoor het lichaam automatisch overschakelt op de ‘rest & digest’-modus. Dit is de parasympatische tak van je zenuwstelsel: de fysiologische tegenhanger van wedstrijdstress. In deze toestand daalt de hartslag, neemt de spierspanning af en starten herstelprocessen sneller op.

3. De mentale component: comfort food als stressdemper

Na een uur constant op de limiet is het brein óók uitgeput. Voeding met vetten en koolhydraten zorgt voor een dopamine- en serotoninepiek. Dat geeft een kalmerend, tevreden gevoel — en versnelt mentale reset. Voor topsporters, zeker in een explosieve sport als veldrijden, is psychosociaal herstel minstens zo belangrijk als fysiologisch herstel.

Waarom dat patatje eigenlijk prima past bij een wereldkampioen

Nee, een patatje met is geen perfecte sportvoeding. Maar in context?
Voor een atleet die zijn lichaam door extreme belasting jaagt, is een eenmalige snack na een wedstrijd totaal geen ramp — en soms zelfs slim. Het is een combinatie van snelle zouten, vetgestuurde ontspanning en mentale beloning die exact past bij de intensiteit van de cyclocross.

Misschien is dat patatje van Van der Poel dus niet alleen sympathiek menselijk, maar óók functioneel.
Een klein, geel stukje herstel… met een vleugje mayonaise.

P.S. En nu niet meteen naar Fred Kroket of Piet Patat rennen, alles met mate. Ook die klodder mayo.

**Wie van jouw wielergroep is de slimste patat-eter?

Deel en tag die ene vriend(in) die hierin op het eerste treetje van het podium staat.**

Recente bronnen:

• McCubbin, A. J. e.a. (2025). Sodium intake for athletes before, during and after exercise: review and recommendations. Performance Nutrition. ResearchGate+1
• Naderi, A. e.a. (2025). Nutritional Strategies to Improve Post-exercise Recovery and Subsequent Exercise Performance. Sports Medicine. PubMed
• Wang, L. e.a. (2024). Emerging Perspectives on Post-Exercise Recovery Nutrition. Nutrients. MDPI
• Ly, N. Q. e.a. (2023). Post-Exercise Rehydration in Athletes: Effects of Sodium and Carbohydrate in Commercial Hydration Beverages. PMC / open access. PMC
• Forde, C. G. e.a. (2023). Sensory influences on food choice and energy intake: focus on salt-fat combinations. (hoofdstuk in gespecialiseerde voedingsliteratuur) E-depot+1