Trainingsintensiteit

Hoeveel zware trainingen per week heb je echt nodig?

Praat mee!
Online Editor

Gijs Ferkranus

Gijs Ferkranus

Meer hard trainen betekent niet automatisch dat je sneller wordt. Te weinig intensiteit kan je progressie afremmen, maar te veel zware trainingen zorgen juist voor vermoeidheid en slechter herstel. Dus waar ligt de ideale grens? Nieuwe data van meer dan 14.000 fietsers suggereert dat drie zware trainingen per week voor fietsers met weinig trainingstijd verrassend effectief kan zijn.

Voor veel wielrenners geldt al jaren een simpele vuistregel: doe ongeveer twee zware trainingen per week en vul de rest aan met rustige duurtraining. Dat advies is niet zomaar bedacht. Veel goed getrainde duursporters werken met ongeveer twee intensieve sessies per week, terwijl het grootste deel van hun trainingsuren rustig wordt afgewerkt. Toch is er een belangrijk verschil tussen een prof die vijftien tot twintig uur per week traint en iemand die na werk vijf uur op de fiets kan zitten.

Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen. Abonneren op Bicycling magazine of losse nummers kopen doe je in onze shop!

Twee of drie zware trainingen per week?

TrainerRoad analyseerde recent de trainingsgegevens van meer dan 14.000 fietsers. Daarbij werden renners die gemiddeld twee zware trainingen per week deden vergeleken met renners die er drie deden. Onder een zware training vielen onder andere sweet spot-, drempel-, VO2 max- en anaerobe trainingen.

Beide groepen werden beter, maar de groep met drie zware dagen boekte gemiddeld meer vooruitgang. Het 60 minuten-vermogen nam bij drie zware trainingsdagen gemiddeld met 7,0 procent toe, tegenover 4,9 procent bij twee dagen. Ook op inspanningen van 5, 10, 15 en 20 minuten was de verbetering groter bij drie zware dagen. Vooral bij fietsers die minder dan vijf uur per week trainden was het verschil opvallend. Hun 60 minuten-vermogen verbeterde gemiddeld met 8,6 procent bij drie zware trainingsdagen en met 5,8 procent bij twee. Bij fietsers die meer dan tien uur per week reden werd het verschil een stuk kleiner.

Dat betekent overigens niet dat drie altijd beter is. Het TrainerRoad-onderzoek is gebaseerd op bestaande trainingsdata en is geen gecontroleerd wetenschappelijk experiment. De fietsers kozen zelf hun trainingsschema. Renners die drie zware trainingen aankonden, kunnen bijvoorbeeld ook beter herstellen, gemotiveerder zijn of al gewend zijn aan meer intensiteit. TrainerRoad noemt het daarom zelf een verband en geen bewijs dat die derde training de extra progressie veroorzaakte.

Waarom twee zware trainingen vaak wordt geadviseerd

De klassieke verdeling komt deels uit onderzoek naar goed getrainde duursporters. Zij doen veel uren op lage intensiteit en voegen daar een relatief klein aantal zware sessies aan toe. Een systematische review naar trainingsmethodes bij getrainde wielrenners laat zien dat zowel gepolariseerde als meer piramidale trainingsverdelingen worden gebruikt, waarbij het grootste deel van het totale volume op lage intensiteit plaatsvindt.

Bicycling legde eerder al uit hoe gepolariseerd trainen werkt. Daarbij is het belangrijkste principe niet dat je precies 80 procent rustig en 20 procent hard moet rijden, maar dat er een duidelijk verschil zit tussen je rustige en zware trainingen.

Het probleem ontstaat wanneer je zo'n verdeling letterlijk kopieert van een prof. Stel dat een renner vijftien uur per week traint en daarvan tien procent intensief doet. Dat is anderhalf uur zwaar werk. Train jij maar vijf uur en gebruik je dezelfde verhouding, dan blijft er slechts een halfuur intensief werk over. TrainerRoad stelt daarom dat fietsers met weinig trainingsuren mogelijk een groter deel van hun beschikbare tijd intensief kunnen invullen.

Minder uren kan meer intensiteit betekenen

Dat klinkt misschien tegenstrijdig. Wie minder traint, zou toch juist voorzichtig moeten zijn? Maar iemand die vijf uur per week fietst heeft ook veel minder totale trainingsbelasting om van te herstellen dan iemand die vijftien uur rijdt.

Een derde intensieve training kan daardoor een relatief grote extra trainingsprikkel geven zonder dat je totale trainingsweek extreem zwaar wordt. In onderzoek met goed getrainde wielrenners worden bovendien regelmatig twee tot drie intensieve sessies per week gebruikt. Zo volgden 63 goed getrainde fietsers gedurende twaalf weken een programma met twee tot drie zware intervaltrainingen per week, aangevuld met rustige training. Daarbij verbeterden onder andere het maximale zuurstofopnamevermogen en het vermogen rond de lactaatdrempel.

Dat maakt drie zware trainingen per week dus zeker niet vreemd, maar het betekent nog steeds niet dat iedereen er drie nodig heeft.

Wanneer zijn drie zware trainingen interessant?

TrainerRoad adviseert bij drie zware dagen ongeveer 48 uur tussen die trainingen te houden. Een indeling met bijvoorbeeld dinsdag, donderdag en zaterdag geeft je tussendoor ruimte om rustig te fietsen of volledig te herstellen. De derde training hoeft bovendien niet dezelfde belasting te hebben als de andere twee. Een drempeltraining kan minder belastend zijn dan opnieuw een maximale VO2 max-sessie.

Rijd je juist acht, tien of meer uur per week, dan wordt rustige duurtraining steeds belangrijker. Lange zone 2-trainingen zorgen namelijk ook voor belangrijke aerobe aanpassingen zonder dezelfde vermoeidheid als intervallen. Daardoor hoef je niet iedere beschikbare dag een zware prikkel te geven.

Wanneer zijn twee zware trainingen genoeg?

Twee zware trainingen per week blijven voor heel veel wielrenners een prima uitgangspunt. Zeker wanneer je net begint met gestructureerd trainen, veel trainingsuren maakt, slecht slaapt of naast het fietsen veel stress hebt.

Herstel is namelijk onderdeel van de training. Een zware sessie geeft de prikkel, maar de aanpassing gebeurt daarna. Doe je opnieuw een zware training terwijl je nog niet voldoende hersteld bent, dan stapel je vooral vermoeidheid op.

Let daarom niet alleen op wat er in je schema staat, maar ook op hoe je trainingen verlopen. Kun je je normale intervallen ineens niet meer afmaken, zakken je wattages meerdere trainingen achter elkaar of voelen je benen zelfs na twee rustige dagen nog zwaar, dan is dat een goede reden om tijdelijk terug te schakelen. In dit artikel lees je meer over hoeveel hersteltijd je daadwerkelijk nodig hebt.

En hoe zit het met de 80/20-regel?

De bekende 80/20-regel kan nuttig zijn om te voorkomen dat iedere training middelzwaar wordt. Maar je hoeft hem niet tot op de minuut na te rekenen. Voor iemand die twintig uur per week fietst ziet een goede verdeling er simpelweg anders uit dan voor iemand met vijf uur trainingstijd.

Bicycling schreef eerder al dat bij zone 2-training een van de grootste fouten juist is dat rustige trainingen ongemerkt te hard worden. Dat is waarschijnlijk belangrijker dan de vraag of jouw week exact 80/20, 85/15 of 70/30 verdeeld is.

Hard moet dus echt hard zijn, maar rustig mag ook echt rustig zijn.

Dus: twee of drie?

Train je ongeveer vijf uur per week en herstel je goed, dan kan drie keer per week een intensieve trainingsprikkel interessant zijn. De recente TrainerRoad-data suggereert dat juist fietsers met weinig trainingsuren hier relatief veel voordeel uit kunnen halen.

Dat betekent niet dat je drie keer per week volledig gesloopt van je fiets moet stappen. Sweet spot, drempel en VO2 max kunnen allemaal een zware trainingsdag vormen. Bovendien moet de rest van je week voldoende rustig blijven.

Train je veel uren, ben je net begonnen met intervaltraining of merk je dat je herstel achterblijft? Dan zijn twee zware dagen waarschijnlijk meer dan genoeg. Uiteindelijk is de ideale hoeveelheid niet het maximale aantal zware trainingen dat je kunt uitvoeren, maar het maximale aantal waarvan je ook daadwerkelijk kunt herstellen.