Hoofd uit, techniek aan: De kunst van het dalen

Wie het filmpje van Tom Pidcock kent waarin hij voor Red Bull met honderd kilometer per uur de Rossfeld Panoramastrasse afdaalt, kan een paar dingen denken. De eerste: dat kan ik niet. De tweede: levensgevaarlijk, ik wil niet dood. De derde, misschien wel: wat vet, dit wil ik ook kunnen.

>>> Dit artikel verscheen eerder in het Bicycling magazine. Abonneren kan hier, een los exemplaar thuis laten bezorgen kan ook, bestel hem hier in onze eigen webshop.

Maar. Er is maar één Tom Pidcock. De gemiddelde fietser die zijn hobby serieus neemt wil zichzelf verbeteren: efficiënter, beter en sneller fietsen. Maar hij of zij wil vooral ook heelhuids boven komen - en weer beneden. In ons vlakke land zijn we niet gewend aan steile afdalingen, en maken we (als beginner) fouten die met een paar basistips prima te voorkomen zijn.

Techniek boven tempo

© Maikel Samuels

Daalclinic van Maikel Govaarts

Maikel Govaarts (Nederlands kampioen mountainbike Masters 2011, 2013, 2016, 2018, 2019 en 2021) is tegenwoordig docent lichamelijke opvoeding. De afgelopen jaren heeft hij zich daarnaast gespecialiseerd in fietstrainingen op alle niveaus. Hij combineert zijn eigen race-ervaring met de didactische vaardigheden uit zijn werk als docent. Govaarts ziet bij het dalen van gevorderde amateurs vooral overenthousiasme als het grootste gevaar: ‘Renners gaan te hard een bocht in, remmen te hard en verliezen daardoor grip en controle.

De goede aanpak is precies andersom: rustig de bocht in, en er met hoge snelheid uit.’ Is dat overschatting, of hebben we in ons vlakke land gewoon te weinig ervaring met bergen? ‘Beide’, zegt Govaarts. ‘Je hebt de berg overwonnen en bent enthousiast. Dan wil je ook weer hard naar beneden. En vertrouwen in techniek speelt een grote rol: hoe vrijer je in je hoofd bent, hoe beter je technische skills tot uiting komen. Zit er een blokkade, dan gaat je techniek mee omlaag.’

Ook bij de profs ziet hij veel valpartijen, zoals in de natte Giro van dit jaar. ‘Het materiaal wordt beter en de snelheden hoger, maar de bochten liggen er nog steeds zo bij als twintig jaar geleden. Je bike handling moet tegenwoordig gewoon beter zijn. En het mentale aspect wordt ook steeds belangrijker.’ Bekijk ook het interview met Govaarts hieronder:

Routine afleren

Tijdens het jaaruitje van KCC (Kaptein Cycling Club) sluit ik aan bij een van Govaarts’ daalclinics in Limburg. Hij is net terug uit Tenerife, waar hij trainingen gaf aan de renners van Visma | Lease a Bike. Over alle niveaus gesproken. ‘Ik daal echt als een slak’, lacht deelnemer Janneke van den Boogaard (38). ‘Maar ik wil niet meer in afdalingen worden ingehaald door renners die ik bergop eraf rijd.’ We staan aan de bar van het Shimano Experience Center in Valkenburg en hebben de vlaai en espresso achter de kiezen. Govaarts begint met theorie: eerst begrijpen wat je straks gaat doen in de Limburgse heuvels. De basis van Govaarts’ theorie klinkt eenvoudig (zie kader), maar dat is precies het probleem: wie iets jarenlang op routine doet, verandert dat niet zomaar. Dat blijkt op het oefenparcours buiten. Rond pionnen oefenen we bochten, remmen en houding. Het ziet er niet al te stoer uit, voor velen (waaronder mijzelf) is het zelfs onwennig, maar dat is precies de bedoeling. Eerst langzaam, al te veel hoogteverschil.

© Maikel Samuels

Daalclinic van Maikel Govaarts

De heuvels in

Even later rijden we de Limburgse heuvels in richting de Gieveld, op de grens met België. Een klim van 1,5 kilometer met 5,3 procent gemiddeld, de steilste 100 meter is 6,3%. En twee haarspeldbochten om op te oefenen. In de bochten heeft Govaarts met stoepkrijt de apex aangegeven: het punt waar je de bocht idealiter aansnijdt (zie kader). Iedereen rijdt op eigen tempo op en af. Govaarts geeft aanwijzingen langs de kant en rijdt soms mee in de bocht om direct te corrigeren, zoals hij ook met profs doet op Tenerife, al filmend met zijn Meta-bril.

Voor deelnemer Martijn Boogert (29), sinds kort lid van KCC, kwam de clinic precies op het juiste moment. Een week later stond de Amstel Gold Race op het programma, en kort daarna de Mallorca 312. ‘Alles wat ik hier geleerd heb, ging daar door mijn hoofd in de afdalingen’, zegt hij. ‘Ik keek één keer op mijn fietscomputer en reed tweeëntachtig. Maar zolang ik de techniek bleef toepassen, ging het goed. De clinic gaf vertrouwen.’Ook voorzitter Wouter van den Boogaard (38) merkte direct effect: ‘Je topsnelheid verandert niet per se, maar je baseline wel. Bochten waar ik eerst trager was, ga ik nu sneller doorheen.’ Ook hij reed na de training twee wedstrijden waarbij hij baat had bij wat hij opstak: Marly Grav en de Mallorca 312. ‘Als je de techniek toepast, weet je dat je de bocht altijd haalt. Ik was al niet heel langzaam, maar ik zit nu relaxter op de fiets, voel meer controle. Ik had deze clinic tien jaar eerder willen doen!’

Heelhuids thuiskomen

‘Een training is pas geslaagd als iedereen heel terug is’, zegt Govaarts na afloop. Dat gebeurde ook, alle leden van KCC kwamen heelhuids weer in Valkenburg. En misschien denk je deze zomer, ergens in een afdaling, wel aan die ene tip: rem vóór de bocht. Tom Pidcock knijpt vast een oogje dicht.

3x daal- en remtips

1. Houding in de bocht

Om een snelle en veilige bocht te draaien, ga je op je buitenpedaal staan en plaats je je zadel onder je binnenbeen. Zet extra druk zet op je binnenste remhandel zodat je lichaam en fiets één stabiele lijn vormen.

2. Remmen vóór de bocht

Niet remmen in de bocht. Rem vóór je instuurt, ga gecontroleerd de bocht in en versnel weer bij het uitkomen.

3. Apex en de ideale lijn

De apex is het punt waar je de binnenkant van de bocht het dichtst nadert. Rij van buiten naar binnen en weer naar buiten voor een vloeiende lijn.

Lees meer over Maikel Govaarts op zijn website: gooforit.nl.