Is de e-bike de ChatGPT van het fietsen?

Vorige week op de Utrechtse Heuvelrug. Ik rij al een half uur vol op mijn grens, benen brandend, longen aan het protesteren. Dan passeert me een mountainbiker. Niet op zomaar een mountainbike, nee de e-mtb heeft zijn intrede in de bossen ook gemaakt. Full suspension, mooie fiets, niks mis mee. Maar de man op die fiets. Normale schoenen. Een ruime baggy broek. Een helm met zonneklepje. En een buikje dat vriendelijk maar ondubbelzinnig aangeeft dat deze man zijn caloriebehoefte elders regelt dan op de fiets.

Zittend. Half krom. Spelend voor amateur. Onmogelijk, denk ik. Dat is gewoon fysiologisch niet te rijmen met de snelheid en het gemak waarmee hij naast me verschijnt en vervolgens verdwijnt. Boven aangekomen staat hij te wachten. Borst vooruit, de zelfvoldoening stralend van zijn gezicht. "Pfoah, was zwaar hè," zegt hij tegen me. Ik kijk hem emotieloos aan. "Ja," zeg ik. En rijd door.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Een eerlijk man

Nu moet ik eerlijk zijn. Want thuis, een paar uur later, betrap ik mijzelf op iets verontrustends. Ik zit een artikel voor te bereiden. Er is een onderwerp, er zijn vragen, en ik type ze in. Claude.ai, ChatGPT, maakt niet uit. Anderhalve minuut later heb ik een volledig, accuraat, goed gestructureerd antwoord. Ik lees het door, controleer het, en denk: goed uitgezocht.

Van mijn omgeving krijg ik inderdaad complimenten. "Man, hoe weet jij dat allemaal?" En ergens in mijn hersenen beweegt een kwabje vol zelfgenoegzaamheid. Ja. Zo ben ik. Goed van mij. Maar wacht even. Ik heb de vraag gesteld. Ik heb de berg niet beklommen. Die berg heeft Claude (niet Criquielion) beklommen. Of ChatGPT. Ik stond onderaan met een zonneklepje op en telde mijn successen. Klinkt dat bekend?

>>> Lees ook: Beste sportieve elektrische fiets: Welke e-bike past bij jouw rijstijl?

De motor in het systeem

De e-bike heeft iets gedaan wat niemand echt had voorzien: hij is het sportieve segment binnengedrongen. Niet alleen de fietstochten van 65-plussers langs de kustlijn, maar ook de singletrack, de heuvels, de routes waar je vroeger fitheid voor nodig had.

En dat levert taferelen op die cognitief niet kloppen. Mensen die er niet uitzien als atleten en bewegen alsof ze dat wel zijn. Het lichaam levert niet wat de prestatie suggereert. Er zit iets tussen de benen dat de kloof overbrugt. Dat is op zichzelf niet erg. De e-bike maakt de berg van iedereen. Prima. Maar er sluipt iets mee. Een gevoel van prestatie dat los is komen te staan van de geleverde inspanning. Die man op de Utrechtse Heuvelrug geloofde oprecht dat hij iets had volbracht. En in zijn beleving had hij dat ook. Hij was moe. Hij had gereden. Hij stond boven.

Alleen: de motor leverde aanzienlijk veel watts. Hij zat vooral aan het stuur en de remmen. Bijna een real-life computerspelletje.

>>> Lees ook: Wat betekent de e-bike voor de sportieve fietser?

En nu de spiegel

AI doet precies hetzelfde met intellectuele arbeid. De onderzoeksvraag stellen is creatief werk. Dat erken ik volledig. Maar de berg beklimmen, de bronnen doorworstelen, de verbanden leggen, de nuances afwegen, dat deed het systeem. En toch is de neiging aanwezig om de output te claimen als eigen prestatie. "Goed uitgezocht." Ja. Door wie precies?

Technologie verschuift de zweetproductie, maar laat het trotse gevoel ongemoeid. Sterker nog: het resultaat is soms beter dan je ooit zelf had gepresteerd. Wat de voldoening alleen maar groter maakt.
De man op de e-bike was oprechter dan ik. Hij wist wat er tussen zijn benen zat. Hij koos er bewust voor. En hij genoot er voluit van.
Ik zat thuis comfortabel op enter te drukken, hup weer een HC colletje beklommen.

>>> Lees ook: Het belangrijkste e-bike onderhoud dat je waarschijnlijk veel te weinig doet

Wat er niet verandert

De berg bestaat nog steeds. De stijging is echt. De hoogtemeters staan er. Het verschil is alleen wie of wat ze aflegt.

Op de Heuvelrug was het duidelijk zichtbaar. In de tekst is het soms onzichtbaar. Dat maakt het gevaarlijker. Niet voor de lezer per se, want die krijgt vooralsnog vaak een correct antwoord (afhankelijk van welk platform je gebruikt). Maar voor de journalist die vergeet dat de waarde van zijn werk zit in de vraagstelling, het oordeel, de context en de keuze om iets te publiceren of niet. Niet in de secondes dat een AI de berg op rent.

© Bicycling.nl

De e-biker mag zeggen: ik heb genoten van de route. De berg was mooi. De fiets werkte perfect. Maar "ik ben in topvorm" is iets anders. En "goed uitgezocht" is iets anders dan "goed gevraagd." Het is een klein maar relevant onderscheid. Zeker als je er complimenten voor ontvangt die je stilzwijgend accepteert.

Pfoah. Was zwaar hè. Ja.

P.S. Ik heb momenteel 2 muisarmen van het vele typen dus don't shoot the messenger.