Ja echt, de Tour de France 2050 compleet in Noorwegen?

We keken deze week alvast vooruit naar de Tour de France van 2050, waarin een Van der Poel de Tour wint. Een mooie droom, maar er zit een ongemakkelijke vraag onder. Want als de Tour in 2050 niet meer bestaat, valt er ook niks te winnen. En wie de eerste week van deze Tour heeft gevolgd, weet dat die vraag minder gek is dan hij klinkt.

Ondertussen zetten de Noren steeds nadrukkelijker een voet aan de grond in de Tour. Waar oud-toprenner Thor Hushovd ooit zelf het geel droeg en tegenwoordig als manager bij Uno-X, is het nu de beurt aan zijn renner Torstein Træen. De Noor nam na de vierde etappe de gele trui over van Tadej Pogacar. Onthoud dat detail, want het wordt later in dit verhaal nog relevant.

>>> Heb jij de Bicycling Tour de France 2026 Special al? Kom volop in de Toursfeer! Koop hem in onze shop en lees interviews, alles over de nieuwste Tourfietsen, analyses, achtergrond en een uitgebreid routeboek met alle 21 etappes, routeprofielen en voorbeschouwingen.

Een Tour zonder publiek, het gebeurt nu al

De editie van 2026 is nog geen week oud en de hitte drukt er nu al een stempel op. In etappe 2 rond Barcelona werd de 40 graden aangetikt en de ploegentijdrit op zaterdag werd niet voor niets in de avond verreden. Nog ingrijpender was wat er daarna gebeurde. Door de grote bosbranden in de Pyrénées-Orientales werd de finale van etappe 3 op Frans grondgebied zonder publiek verreden. Geen reclamekaravaan, geen toeschouwers langs de weg, alleen het peloton en de noodzakelijke voertuigen. De prefectuur vroeg fans expliciet om niet naar het parcours of de finish in Les Angles te komen.

Laat dat even bezinken. De Tour de France, het grootste gratis toegankelijke sportevenement ter wereld, raadt zijn eigen publiek af om te komen kijken. Dat kenden we tot nu toe alleen uit de coronajaren. Nu is het de zomer zelf die het onmogelijk maakt.

De wetenschap: de Tour heeft vooral geluk gehad

Dit is geen incident. Onderzoekers analyseerden voor een studie in Scientific Reports de weersgegevens van vijftig Touredities tussen 1974 en 2023. Ze keken daarbij niet alleen naar temperatuur, maar naar de zogeheten Wet Bulb Globe Temperature, een index die ook luchtvochtigheid en zoninstraling meeneemt. De conclusie: het risico op gevaarlijke hittestress tijdens de Tour neemt structureel toe, met het afgelopen decennium als koploper. Dat de koers tot nu toe onder de kritieke gezondheidsdrempels bleef, was volgens de onderzoekers vooral geluk. Parijs overschreed de drempel voor hoog hitterisico in juli al vijf keer, alleen nooit precies op een etappedag.

Ook in het peloton klinkt het besef door. Matteo Trentin was deze week uitgesproken kritisch over de omstandigheden. Volgens hem zijn de hittegolven van de laatste jaren anders dan vroeger, omdat het 's nachts nauwelijks meer afkoelt, en moet de wielersport om tafel over kalender en starttijden.

Koelen kan, maar waar ligt de grens?

Voorlopig is het antwoord van de sport: koelen, koelen en nog eens koelen. IJsvesten voor de start, ijs in de bidons, ijszakken in de nek, precooling in de teambus. Het werkt, en het wordt elk jaar professioneler aangepakt. Ook de organisatie schaalt op. Tourbaas Christian Prudhomme noemde voor de start de bescherming van renners en publiek essentieel en heeft maatregelen klaarliggen: extra bevoorradingszones, aangepaste tijdslimieten en het UCI-hitteprotocol als kader. De etappes van deze Tour zijn bovendien relatief kort gehouden, met maximaal 205 kilometer, en er wordt vaker gekozen voor wegen met schaduw.

Maar al die maatregelen bestrijden symptomen. Je kunt een renner steeds beter koelen, tot het punt waarop je je moet afvragen wat je eigenlijk aan het doen bent. Trek de lijn door naar 2050 en je komt uit bij absurde beelden. Een compressorkoelkast op je rug in plaats van een ijsvest. Een gesloten fietscapsule met airco, waarin de renner comfortabel op 21 graden zijn wattages trapt terwijl buiten het asfalt smelt. Of het meest radicale scenario: de Tour de France die in zijn geheel verhuist naar Noorwegen, waar het in juli nog te harden is. Het zijn gedachte-experimenten, geen voorspellingen. Maar het punt staat: ergens houdt koelen op een oplossing te zijn en wordt het een ontkenning van het probleem.

Verschuiven is makkelijker gezegd dan gedaan

De logischere oplossingen liggen al op tafel. Eerder starten, zodat het peloton de middaghitte ontwijkt. De koers verplaatsen naar juni of september. Vaker de hoogte en het noorden opzoeken. Maar Prudhomme legde uit waarom dat lastiger is dan het lijkt. Bij de Tour zijn zo'n 28.000 politieagenten, brandweerlieden en hulpverleners betrokken, en vergunningen en veiligheidsplannen hangen vast aan tijden. Een kwartier eerder vertrekken kan, een etappe uren vervroegen niet zomaar. En de kalender omgooien lost het volgens hem ook niet zomaar op, want de opwarming speelt overal.

Interessant genoeg biedt diezelfde hittestudie een sprankje hoop voor de romantici. Klassieke bergetappes zoals de Tourmalet en Alpe d'Huez bleven historisch gezien onder de gevaarlijke drempels. De bergen zijn niet het probleem. Het zijn juist de overgangsritten door dalen en steden, de plekken waar traditioneel het meeste publiek staat, die het eerst onleefbaar worden.

Dus: bestaat de Tour in 2050 nog?

Waarschijnlijk wel. De Tour overleefde twee wereldoorlogen, dopingschandalen en een pandemie. Maar de Tour van 2050 zal er anders uitzien dan die van nu. Denk aan starttijden bij zonsopkomst, een parcours dat om hittekaarten heen wordt getekend, hele regio's die in juli simpelweg worden gemeden en misschien een verschoven plek op de kalender. De vraag is niet of de Tour blijft bestaan, maar hoeveel van het huidige beeld overeind blijft. De volle bergflanken, de reclamekaravaan, de miljoenen langs de weg op een snikhete julidag: juist dat deel van de Tour staat het meest onder druk. Deze week zagen we voor het eerst hoe dat eruitziet, een finale zonder publiek.

En baby Van der Poel? Die is in 2050 een jaar of 23, Een mooie leeftijd om te debuteren in een grote ronde. Er valt dan hoogstwaarschijnlijk nog gewoon een gele trui te winnen. Alleen misschien niet om vier uur 's middags in een gloeiend heet dal, maar om acht uur 's ochtends, ergens hoog in de schaduw van een col. En misschien gaat VDP junior wel blokfluit spelen, au revoir.