Je cyclus als superkracht (ja, óók voor het mannenpeloton)

Veel lezers van Bicycling zijn man. Ik ook. Juist daarom moest ik mijn eerste idee loslaten. Ik wilde schrijven over wat mannen kunnen leren van de menstruatiecyclus van vrouwen. Met de titel 'Het ongesteldheids-taboe dat progressie in het mannenpeloton tegenhoudt' zat ik op het verkeerde spoor. Een verkeerde insteek. Te parasitair. Alsof een vrouwenlichaam vooral interessant is als er iets uit te halen valt. 

Wat wél interessant is, gaat niet over mannen of vrouwen, maar over sporters. Over hoe we omgaan met verandering. Met schommelingen. Met een lichaam dat niet elke dag hetzelfde doet.

Want wat ik bij sporters steeds zie, mezelf inbegrepen: we kennen ons lichaam zó goed, dat we slecht omgaan met afwijkingen. We vragen meer van ons lijf dan gemiddeld. Dus als er iets anders voelt, slaat meteen de twijfel toe.

Een pijntje. Vermoeidheid. Een rare dag.

Stoppen of doorgaan

In een gesprek met Lizzy Steller viel vooral haar nuchterheid op. Ze is medeoprichter van Up and Running, samen met radiomaker en DJ bij radio Veronica Sander Hoogendoorn, en een fanatiek sporter. Ze fietst veel en trekt regelmatig met de mountainbike de Utrechtse Heuvelrug op.

Juist vanuit die sportpraktijk maakt ze een helder onderscheid tussen een pijntje en een blessure. Simpel, maar doeltreffend. Is het rood, dan stopt ze.
Is het oranje, dan probeert ze het. Proberen betekent niet doorduwen. Ze schakelt snel. Tempo eruit, geen blokken, alles rustig. En vooral: ze kijkt naar de reactie de dag erna. Haar doel kan ze loslaten als dat nodig is.

Ze noemde zichzelf voorzichtig. Wat sporters vaak zeggen, terwijl buitenstaanders juist denken dat we allesbehalve voorzichtig zijn. Misschien is dat precies het punt. Onze pijngrens ligt hoger. We ervaren meer varianten van ongemak en gaan die hiërarchisch indelen. Dat helpt, tot het gevaarlijk wordt.

De cyclus als extra laag

De menstruatiecyclus maakt die afweging complexer. Hij komt regelmatig terug, maar nooit precies hetzelfde. Toch helpt het om ermee samen te werken.

De week voor de menstruatie is vaak zwaarder. Sneller moe, sneller verzuurd, mentaal minder zin om diep te gaan. Niet omdat je niet wilt, maar omdat je lichaam iets anders vraagt. Onderhoud in plaats van opbouw.

Een week erna voelt ze zich vaak juist sterk. Meer energie, meer power. Dat is bekend. Vrouwen hebben vaker een piek en een dal, mannen zijn gemiddeld vlakker. Maar ook die goede weken zijn geen vrijbrief. Dan ontstaat snel de druk dat het moet gebeuren. Alsof elke piek benut móét worden.

Mentaal zwaarder dan fysiek

Wat bleef hangen: het ongemak voelt vaak mentaal zwaarder dan het fysiek is. Zeker richting wedstrijden. Adrenaline vangt veel op. Het verschil zit meestal in seconden, niet in minuten. Soms stap je uit omdat je hoofd het opgeeft, niet je benen. En soms is dat precies de juiste keuze. Je bent niet alleen meester van je lichaam als je doorgaat, maar ook meester van je geest als je durft te stoppen.

Geen obstakel, maar omstandigheid

Ik betrapte mezelf op het zien van de cyclus als obstakel. Zoals tegenwind. Maar wind verstoort je rit niet. Wind ís je rit. Je past je aan. Je tempo daalt, je vermogen blijft. Je traint nog steeds. Zo werkt het hier ook. In zwaardere weken train je anders, niet slechter. En in goede weken vraagt kracht om beheersing. Ze vergeleek haar cyclus met seizoenen. Winter, lente, zomer, herfst. Geen fases om tegen te vechten, maar om mee te bewegen.

Het lichaam loopt voor

Misschien loopt het lichaam wel voor op de moderne racefiets. Want het schakelt zelf. Binnenblad, buitenblad, soms even uitrollen. Niet omdat het zwak is, maar omdat het informatie verwerkt. Ups en downs komen en gaan zoals de wind. Je lichaam schakelt al voordat jij het doet.

Luister ook naar deze podcast: Menstrueren en presteren (met Maartje van Gestel)

De menstruatie. En ja, ook voor mannen is dit een belangrijk onderwerp om meer over te weten (al is het alleen maar om je vriendin beter te begrijpen). In deze aflevering leer je wat er gebeurt met een vrouwelijk lichaam tijdens de menstruatie en hoe je daar slim omheen kunt trainen. Zodat je je lichaam niet tegenwerkt maar ermee samenwerkt!

© Lizzy Steller