Je denkt dat zwarte fietskleding je opwarmt in de zomer: Maar klopt dat wel?

Het is een van de meest hardnekkige mythes in de wielersport: zwart staat gelijk aan warmte. Zoek je online naar tips voor fietsen in de zomer, dan kom je ze regelmatig tegen. "Draag geen zwarte fietskleding, want die absorbeert warmte." En je clubgenoot die met de warmste zomers altijd in een wit shirt rijdt, zegt het ook. Logisch klinkt het zeker. Zwart absorbeert meer zonlicht dan wit, dat weet iedereen. Maar met fietskleding verteld de wetenschap een genuanceerder verhaal.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Wat zwart doet met zonlicht

Het klopt dat zwarte stof meer zonlicht absorbeert dan witte stof. Dat is natuurkunde. Donkere kleuren nemen een groter deel van het elektromagnetische spectrum op. Leg een zwart en een wit shirt op een zonnige dag naast elkaar op de stoep, en het zwarte shirt wordt aan de buitenkant warmer. We kennen allemaal de uitspraak "Daar kan je een ei op bakken!".

Maar er is een groot verschil tussen de buitenkant van je shirt en jouw huid.

De Bedoeïenen wisten het al

In 1980 publiceerden onderzoekers van de Universiteit van Tel Aviv een studie in het wetenschappelijke tijdschrift Nature over een opvallend fenomeen. De Bedoeïenen in de Sinaïwoestijn dragen traditioneel zwarte gewaden. Dat lijkt tegenstrijdig in een van de heetste omgevingen ter wereld. De onderzoekers maten het nettowarmteverlies en de warmteopname bij een proefpersoon die in vier verschillende outfits in de volle zon stond: een zwart Bedoeïenengewaad, een wit gewaad, een legeruniform en alleen een korte broek.

De conclusie was opvallend: de hoeveelheid warmte die het lichaam opnam was gelijk, ongeacht of de proefpersoon zwarte of witte kleding droeg. De onderzoekers schreven het zo op: de extra warmte die het zwarte gewaad absorbeerde, was al afgevoerd voordat die de huid bereikte. Het sleutelwoord hier is "afgevoerd". Zwarte stof absorbeert niet alleen zonlicht, maar straalt ook de eigen lichaamsstraling sneller af. Dat werkt in beide richtingen.

De grote factor: beweging en luchtstroom

Er is echter een cruciaal verschil tussen een Bedoeïen die stilstaat in de woestijn en een fietser op een zomerse rit. Die Bedoeïen draagt losse, wijde kleding. De lucht kan er vrij doorheen stromen. Dat effect, de verkoeling door luchtstroom, is bij de studie een bepalende factor.

Bij fietskleding is die vergelijking anders. Wielershirts zitten strak, maar fietsers bewegen. Bij elke kilometer die je rijdt, creëer je een constante luchtstroom langs je lichaam. Op tempo rijden geeft meer koeling dan stilstaan in de zon, ongeacht de kleur van je shirt. De kleur van je fietskleding heeft op de fiets een veel kleinere invloed op je lichaamstemperatuur dan het materiaal, de pasvorm en de ventilatie van de stof. Een zwart shirt van goede mesh-stof koelt beter dan een wit shirt van dik polyester.

Wat wél uitmaakt

Fabrikant AGU heeft een technologie in sommige producten verwerkt die Coldblack heet. Daarmee wordt volgens de fabrikant een groot deel van de warmte die de zon uitstraalt gereflecteerd door de stof, ook als die donker van kleur is. Meerdere merken passen het nog steeds toe in actuele zomercollecties, waaronder in fietsbroeken en zomershirts. De technologie werkt door zowel zichtbaar als onzichtbaar zonlicht te reflecteren, zodat donkere stof minder opwarmt, en biedt daarnaast UV-bescherming met een UPF-factor van minimaal 30. Dat is een relevante innovatie, want het lost het enige echte nadeel van zwarte sportkleding op: de opwarming van de stof zelf als je stilstaat of langzaam rijdt.

Maar de basisconclusie blijft overeind. Op de fiets, in beweging, bij voldoende ventilatie in de stof, maakt de kleur van je jersey minder uit dan je denkt.

Wat wél uitmaakt:

• Hoe ademend het materiaal is
• Of de stof zweet snel afvoert
• Of er voldoende ventilatiepanelen in zitten, zoals mesh-zones
• Of je een grote rits hebt die je open kunt zetten

Dus: mag je gewoon zwart dragen?

Ja, met een nuancering. Een zwarte jersey van kwaliteitsmateriaal is op de fiets niet automatisch heter dan een witte van hetzelfde materiaal. De wetenschap ondersteunt dat. Maar als je stilstaat bij een rotonde, wacht op groepsgenoten of langzaam een klim omhoog sjokt, kan zwart wel degelijk extra opwarming geven aan de stof zelf. Dat is een reëel verschil met wit. En bij extreme hitte kan dat net genoeg zijn om oncomfortabel te worden.

De praktische aanbeveling: koop geen zwart shirt omdat je denkt dat je dan koeler bent. Maar koop ook geen wit shirt uitsluitend omdat zwart "te warm" zou zijn. Kies op materiaal en ventilatie. De kleur is bijzaak.

Die zwarte Maratona-editie die je al maanden in je winkelwagen hebt staan? Bestellen, want hij is hartstikke "cool".