Krentenbol of gel? Hetzelfde effect, tien keer goedkoper

Een krentenbol levert 25,6 gram koolhydraten voor zo'n twintig cent. Een sportgel levert er ongeveer evenveel, maar kost je zo'n twee tot drie euro. Terwijl wij ons met gels en bars met exotische namen naar buiten worstelen, ligt in elke supermarkt een zak met zes stuks voor nog geen anderhalve euro. Herfst en winter komen eraan. Ik pleit voor de terugkeer van Koning krentenbol.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen. Abonneren op Bicycling magazine of losse nummers kopen doe je in onze shop!

Ik ben dit gaan uitrekenen: het resultaat is bijna gênant

Volgens het Voedingscentrum zit er in één krentenbol van 50 gram: 134 kcal, 25,6 gram koolhydraten, 15,9 gram suikers, 2 gram vezels en 4,2 gram eiwit. Lees die 25,6 gram nog eens. Dat is ongeveer evenveel als een sportgel. Bij de Lidl kost een zak krentenbollen tussen de 1,39 en 1,49 euro voor zes tot acht stuks.

Reken maar uit: tussen de 17 en 25 cent per bol. Ongeveer een tiende van de prijs van een gel, voor dezelfde koolhydraten. Plus eiwit, plus vezels, plus iets wat je daadwerkelijk kunt kauwen.

Het moment dat ik voor altijd verkocht was

Ik was veertien en reed een mtb-toertocht met mijn vader. Als sprietje ging ik bij hem weg, bochtjes door, ongevreesd de diepe modderstroken in. En toen kwam er iemand in rood-wit-blauw voorbij. Leon van Bon. Wauw.

Ik moest en zou in zijn wiel blijven. Terwijl hij waarschijnlijk zijn rustige tochtje door de bossen deed, zat ik er in D5-plus achter te rammen om bij te houden. Na twintig minuten was het over. Koud, nat, niks gegeten, niks gedronken. Daar zat ik dan, bibberend en jankend tussen de bomen langs het pad.

Een paar minuten later kwam mijn vader in zijn eigen tempo aanrijden. En toen kwam het. Hij gaf mij een krentenbol. Gewoon een blanco krentenbol. Oh my god, wat was dat een heerlijk stuk materie om in mijn mond te duwen. Mijn smaakpapillen dansten. Sindsdien heb ik een crush op krentenbollen die nooit meer is weggegaan.

Waarom juist de komende tijd, in de kou

De herfst is precies het seizoen waarin de krentenbol schittert en de gel faalt. Bij vijf graden wordt een gel stroperig en koud in je mond. Een krentenbol blijft een krentenbol. Je kunt hem met handschoenen aan uit je zak halen, je hoeft geen hoekje af te scheuren dat je vervolgens in de berm laat vallen of je tandvlees kapot snijdt, en hij plakt niet aan je stuurlint.

Daar komt bij dat winterritten langer en rustiger zijn. Dat is precies het type inspanning waarbij vast voedsel beter werkt dan snelle suikers: je maag heeft tijd, je tempo is stabiel, en je hoeft niet om de veertig minuten een nieuwe gel naar binnen te werken.

Profs mikken tegenwoordig op 120 gram koolhydraten per uur, zoals je kunt lezen in onze gids over sportvoeding. Dat zijn vier à vijf krentenbollen per uur, en dat gaat niemand doen. Maar hoeveel jij wél nodig hebt, staat in hoeveel koolhydraten je per uur nodig hebt, en twee bollen in je achterzak dekken voor de meeste ritten een flink deel van de rekening.

Eén eerlijke kanttekening

Ik ga niet doen alsof de krentenbol alles kan. Die 2 gram vezels en dat beetje vet zijn prima op een duurrit, maar bij hoge intensiteit vertraagt vast voedsel je maaglediging. Ga je koersen of een blokje vol gas, dan is een gel of een drankje gewoon sneller beschikbaar.

Dat is geen marketing, dat is fysiologie. De krentenbol is dus geen vervanging van je hele voedingsplan. Hij is de basis eronder, en de gel wordt wat hij hoort te zijn: een noodgeval en geen gewoonte.

De belegde krentenbol: Hier gaat het pas echt leven

En dan het mooiste: de krentenbol is een blanco canvas. Pindakaas voor de vetten op een lange winterrit. Gesmolten kaas voor het zout als je zweet in de regen. Honing als je het zoet wilt houden. Banaan erin geplet, wat op een bergrit nog altijd ongeslagen is. Of, als je het echt ver wilt drijven, appelstroop met een snuf zout.

De krentenbol is dan wel de karbonkel van het brood en de Sméagol van de versnaperingen, maar hij doet wat hij moet doen. Boterhamzakje eromheen, in je achterzak, en je bent vertrokken.

Wat betekent dit voor jou

• Neem twee bollen mee op elke rit langer dan twee uur. Kost je vijftig cent en dekt ruim vijftig gram koolhydraten.
• Gebruik ze in de eerste helft van je rit. Vast voedsel vroeg, snelle suikers later als je moe wordt en je maag lastiger wordt.
• Houd een gel achter de hand. Voor de laatste klim, of voor het moment dat je jezelf tegenkomt zoals ik op mijn veertiende.
• Reken je verbruik uit en vul het aan. Wat een rit je kost, staat in hoeveel calorieën fietsen echt verbrandt.
• Pak hem uit het zakje voordat je moet eten. Met winterhandschoenen krijg je geen boterhamzakje open. Vraag maar aan iedereen die het geprobeerd heeft.

Winter en herfst, kom maar op. Want ik heb een krentenbol. En jij nu vast ook, bijna.