Last van een piepende of krakende fiets? Zo los je het op

Een fiets die piept, ratelt of klikt kan behoorlijk irritant zijn. Met deze tips kun je de meest voorkomende én mysterieuze fietsgeluiden opsporen en oplossen.

Als fietser hoor je tijdens het rijden veel geluiden: vogels die fluiten, wind die door de bladeren ruist of het zachte rollen van banden over je favoriete pad. Maar soms komt het geluid niet uit de natuur, maar uit je fiets. En dat kan variëren van licht irritant tot behoorlijk zorgwekkend als je niet weet waar het vandaan komt.

Fietsonderdelen zijn bewegende delen die slijten en af en toe moeten worden afgesteld. Piepen, kraken, klikken en andere vreemde geluiden zijn vaak een teken dat iets onderhoud, reparatie of vervanging nodig heeft. Als je fiets opvallend lawaaierig is, kan het tijd zijn voor een onderhoudsbeurt.

Het lastige is dat fietsgeluiden soms moeilijk te lokaliseren zijn. Vooral omdat ze vaak alleen optreden tijdens het rijden. Daarom is het goed om eerst vast te stellen waar het geluid vandaan komt.

De meest voorkomende oorzaken zijn:

• losse onderdelen
  
  
• versleten of slecht afgestelde lagers
  
  
• onderdelen die schoongemaakt of gesmeerd moeten worden

Een snelle controle van bouten vóór je gaat fietsen helpt al veel problemen voorkomen. Ook bevatten verschillende delen van je fiets lagers die soepel moeten draaien, zoals:

• het balhoofd
  
  
• de trapas (bottom bracket)
  
  
• de naven
  
  
• en bij mountainbikes de verings-scharnieren

Als deze goed zijn afgesteld, voorkom je veel gekraak en geklop.

Hieronder vind je de meest voorkomende bronnen van fietsgeluiden.

Ketting

Geluid: piepen of ratelen

Hoor je een krakend of piepend geluid tijdens het trappen? Dan heeft je ketting waarschijnlijk smeermiddel nodig. Het schoonmaken en smeren van de ketting is vaak de eerste stap bij vreemde geluiden.

Blijft het geluid bestaan, dan kan er meer onderhoud aan de aandrijving nodig zijn of moet de ketting vervangen worden.

Hoor je een ratelend geluid tijdens het rijden, dan kan dat betekenen dat:

• de ketting tegen het frame slaat
  
  
• de derailleur niet goed is afgesteld

© Amy Wolff

Versleten ketting

Na verloop van tijd slijt een ketting door vuil en zand. Hierdoor ontstaat speling tussen de schakels en wordt de afstand tussen de pinnen groter. Dit wordt vaak “kettingrekken” genoemd, al rekt het metaal zelf niet echt uit.

Wanneer een ketting ongeveer 0,5% langer is geworden, is het tijd om hem te vervangen.

Pedalen en schoenen

Geluid: klik of piep bij elke trapbeweging

Hoor je bij elke pedaalslag een klik? Dan kunnen de pedalen de oorzaak zijn.

Oplossing:

1. Demonteer de pedalen
   
   
2. Vet de schroefdraad in
   
   
3. Monteer ze opnieuw

Let op: beide pedalen draaien naar voren vast.

Controleer ook de plaatjes onder je fietsschoenen. Losse bouten kunnen een klikgeluid veroorzaken. En controleer of er ringen tussen pedaal en crank zitten en plaats deze terug indien nodig.

Kabels en leidingen

Geluid: ratelen of tikken

Bij fietsen met interne kabelgeleiding kunnen kabels of remleidingen binnen in het frame rammelen, vooral op hobbelige wegen.

Hoewel dit meestal geen ernstig probleem is, kan het erg storend zijn.

Oplossingen kunnen zijn:

• kabels vastzetten met tie-wraps
  
  
• dempend schuim rond kabels plaatsen
  
  
• kabels opnieuw monteren

Bij fietsen met externe kabels ontstaat gerammel vaak doordat kabels tegen elkaar slaan. Dit kun je oplossen met:

• krimpkous
  
  
• Isolatie tape
  
  
• kabelclips

© Trevor Raab

Crank en trapas

Geluid: kraken of klikken

Controleer eerst of de crank-bouten goed vast zitten. Losse bouten kunnen een klik veroorzaken.

Gebruik een momentsleutel en draai ze vast volgens de specificaties van de fabrikant.

Test daarna het volgende:

1. Ga naast de fiets staan
   
   
2. Knijp beide remmen in
   
   
3. Zet je voet op het pedaal en druk naar beneden

Hoor je dan nog steeds gekraak? Dan ligt het probleem waarschijnlijk bij de trapas-lagers (bottom bracket).

Veel moderne trapassen hebben gesloten lagers die vervangen moeten worden als ze versleten zijn.

Schijfremmen

Geluid: piepen, schrapen of tikken

Schijfremmen komen tegenwoordig op bijna alle fietsen voor. Ze zijn krachtig maar kunnen ook geluid maken.

Ratelen of trillen

Dit kan betekenen dat de remrotor los zit. Controleer of de rotor-bouten goed vast zitten.

Piepen bij remmen

Dit wordt vaak veroorzaakt door vervuilde remblokken of schijven.

Oplossing:

1. Haal het wiel eruit
   
   
2. Reinig schijf en remblokken met alcohol
   
   
3. Gebruik een schone doek

Bij ernstige vervuiling moeten de remblokken of schijf vervangen worden.

Balhoofd

Geluid: rammelen of bonken

Een los balhoofd kan niet alleen geluid maken maar ook de stuurprecisie verslechteren.

Aandraaien gaat zo:

1. Draai de bouten van de stuurpen los
   
   
2. Draai de topcap-bout iets aan
   
   
3. Zorg dat alles strak zit maar nog soepel draait
   
   
4. Zet daarna de stuurpenbouten weer vast
   
   

Gebruik bij voorkeur een momentsleutel.

© Trevor Raab

Zadelpen

Geluid: kraken tijdens zitten

Een veelvoorkomende bron van gekraak is de zadelpen.

Oplossing:

1. Haal de zadelpen uit het frame
   
   
2. Maak hem schoon
   
   
3. Breng een dun laagje vet aan

Bij carbon onderdelen gebruik je carbon montagepasta.

Controleer ook:

• zadelrails
  
  
• bouten van het zadel
  

Kettingbladen

Geluid: kraken

Losse kettingblad-bouten worden vaak over het hoofd gezien.

Draai ze vast met de juiste sleutel en gebruik eventueel schroefdraad-borgmiddel.

© Amy Wolff

Schakel kabels

Geluid: constant klikken tijdens trappen

Dit betekent vaak dat de schakel kabel is uitgerekt (of dat de kabelmantel is ingedrukt).

Oplossing:

• stel de kabelspanning af met de stelbout
  
  
• vervang kabel en buitenkabel indien nodig

Derailleurhanger

Geluid: klikken of slecht schakelen

Een licht verbogen derailleurhanger kan al problemen veroorzaken, vooral bij moderne 12-speed systemen.

Een fietsenmaker kan deze vaak met speciaal gereedschap rechtzetten.

Steekas of snelspanner

Geluid: variabel

Als een steekas kraakt:

• haal hem eruit
  
  
• maak hem schoon
  
  
• vet hem licht in

Een klik kan betekenen dat de as beschadigd of gebroken is. Dan moet hij direct vervangen worden.

© Amy Wolff

Frame

Geluid: kraken

Zeldzaam, maar mogelijk: een scheurtje in het frame.

Vooral bij carbon frames kunnen kleine scheuren moeilijk te zien zijn. Laat de fiets bij twijfel controleren door een specialist.

Nog steeds niet gevonden?

Soms is de oplossing verrassend simpel:

een grondige wasbeurt en een goed gesmeerde ketting.

Kun je het probleem niet vinden of repareren? Dan is het verstandig om je fiets naar een fietsenspecialist of fietsenmaker te brengen.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.