Naast elkaar fietsen op de racefiets: mag dat eigenlijk?
Getty Images

Naast elkaar fietsen op de racefiets is in Nederland gewoon toegestaan, ook als er een automobilist achter je hangt die daar heel anders over denkt. Maar met z’n drieën is het altijd fout, en op een verplicht fietspad gelden weer andere regels. Wat mag je nou precies, en wanneer is achter elkaar gewoon slimmer?
Ja, met z’n tweeën naast elkaar mag gewoon
Het korte antwoord: twee wielrenners naast elkaar is legaal. Op de fiets mag je met zijn tweeën naast elkaar rijden, maar met meer dan twee is het nooit toegestaan, hoe rustig het ook is, zet Veilig Verkeer Nederland op een rij. Die grens ligt in artikel 3 van het RVV 1990, en hij is ruimer dan veel automobilisten denken.
Het leuke historische detail: vroeger was het strenger. Vóór het RVV 1990 van kracht werd, mocht je alleen naast elkaar fietsen als je het overige verkeer daarmee niet hinderde, blijkt uit een artikel in Verkeersrecht. Wie toetert omdat je met z’n tweeën rijdt, leeft verkeersjuridisch dus nog in de jaren tachtig.
Ik leerde de mores van de weg overigens niet uit een wetboek. Toen ik als junior voor Restore Cycling uit Pijnacker reed, kwam er gewoon een oudere renner naast je rijden om te zeggen wat niet hoorde. Daarover schreef ik eerder in waarom fietsers elkaar niet meer groeten.
Drie naast elkaar mag nooit, ook niet op een lege dijk
Rij je met drie man breed, dan zit je fout. Dat geldt op de rijbaan, op het fietspad en ook op die verlaten polderweg waar alleen een koe je ziet. VVN heeft er zelfs een rijmpje voor: “Drie naast elkaar, één de sigaar”.
Wat het kost, is minder helder. Een aparte boete voor drie naast elkaar ben ik in de boetebase van het OM niet tegengekomen. Het dichtstbijzijnde feit is niet rechts houden: daarvoor rekent de boetebase voor fietsers €120, exclusief €9 administratiekosten, volgens het tarief van het OM dat per 1 februari 2025 gold. Of een agent drie naast elkaar zo boekt, heb ik niet kunnen verifiëren.
Hinderen blijft wel verboden
Hier zit de nuance. Het RVV staat twee naast elkaar toe, maar de Wegenverkeerswet heeft een vangnet. Artikel 5 verbiedt iedereen om zich zo te gedragen dat er gevaar of hinder op de weg ontstaat, of kan ontstaan. officiele-overheidspublicaties
Een toeterende automobilist maakt daar niet automatisch een overtreding van. Het gerechtshof in Den Bosch oordeelde dit jaar dat voor gevaar in de zin van artikel 5 een zekere mate van concreet gevaarlijk gedrag nodig is, en dat één overtreding van een verkeersregel dat niet vanzelf oplevert, zo staat in de uitspraak van het hof. Dat ging over een auto, niet over wielrenners, maar het principe is hetzelfde. Zie je een tegenligger op een smalle weg, dan is in één rij gaan dus geen onderdanigheid maar gewoon verstandig.
Op een verplicht fietspad blijf je op het fietspad
Een racefiets is wettelijk gewoon een fiets. Rond blauw bord betekent fietspad, ook als je met 38 per uur een groep wandelaars met hond moet passeren. Het hele verhaal over borden en snelheid lees je in racefiets op het fietspad: wat moet en wat mag.
Dat schuurt al jaren. De Fietsersbond wilde in 2010 al dat groepen wielrenners zelf mochten kiezen tussen fietspad en rijbaan, meldde de NOS. Maar een pilot in Drenthe liet zien dat de rijbaan geen paradijs is: groepen op de rijbaan kregen ongeveer de helft meer ontmoetingen met ander verkeer dan op het fietspad, vooral omdat auto’s hen inhaalden. De NTFU concludeerde daarna dat de grotere snelheidsverschillen op de rijbaan het niet veiliger maken, en gaf de voorkeur aan het fietspad, schreef Fietsberaad.
In België gelden andere regels voor groepen
Ga je naar de Ardennen of Vlaanderen, dan kun je je Nederlandse reflexen thuislaten. Met een kleine groep mag je daar zonder fietspad met twee naast elkaar op de rijbaan, behalve als tegenliggers dan niet meer kunnen passeren. Buiten de bebouwde kom ga je achter elkaar zodra er van achteren verkeer aankomt, zet VRT NWS op een rij.
Grotere groepen krijgen juist meer ruimte. Vanaf 15 renners mag een groep op de rijbaan, ook als er een fietspad ligt, en mag je de hele tijd met twee naast elkaar rijden zolang de groep bij elkaar blijft en niet meer dan de helft van de weg inneemt. Die grens gaat schuiven: volgens de nieuwe Belgische wegcode, die op 1 juni 2027 in werking moet treden, telt een groep straks al vanaf tien renners, en ligt het maximum op 100 in plaats van 150, meldt Wielerrevue.
Wanneer achter elkaar toch slimmer is
De wet zegt wat mag, niet wat handig is. Op een smalle dijk met een tegenligger, in een onoverzichtelijke bocht of op een druk recreatiefietspad win je weinig met je gelijk. Het verlies is dan van jou, niet van de auto.
Tegelijk is naast elkaar rijden niet per se de gevaarlijkste optie. In een NTFU-enquête over dijkwegen vertelt een wielrenner dat hij juist naast een ander blijft rijden om krap inhalen te voorkomen, omdat automobilisten dan moeten afremmen. Op het fietspad werkt het andersom. Onderzoek van onder meer Rijkswaterstaat en de TU Delft laat zien dat de rechter fietser van een duo zo’n 30 procent dichter langs de berm rijdt dan een fietser alleen, en de onderzoekers rekenen voor veilig passeren op een fietspad op een breedte van 250 centimeter. Op een smal fietspad sta je met z’n tweeën dus bijna letterlijk met één wiel in het gras.
Mijn vuistregel na jaren koers en triatlon: naast elkaar rijden is geen recht dat je verdedigt, maar een luxe die je inlevert zodra iemand erlangs moet. Twee breed mag. Eén rij maken als het nodig is, moet.
Wat betekent dit voor jou
- Met z’n tweeën naast elkaar fietsen mag in Nederland, ook op de rijbaan en ook als er een auto achter je rijdt.
- Met drie of meer naast elkaar is altijd een overtreding, waar je ook rijdt.
- Een verplicht fietspad blijft verplicht, ook op de racefiets en ook in een groep.
- Het algemene verbod op gevaar en hinder blijft gelden, dus bij tegenliggers of smalle wegen ga je achter elkaar.
- In België mogen groepen vanaf 15 renners op de rijbaan, vanaf juni 2027 waarschijnlijk al vanaf tien. Kleine groepen gaan buiten de bebouwde kom achter elkaar zodra er een auto nadert.
- Spreek vooraf met je groep een teken af om in één rij te gaan, dan hoef je niet te schreeuwen.
De wet geeft je twee breed, de weg bepaalt of je dat ook moet gebruiken.












