Nieuwe richtlijnen en adviezen voor hartproblemen intensieve sporters

Intensief sporten is niet alleen maar gezond: recent onderzoek laat zien dat een zeer intensieve sportieve leefstijl in sommige gevallen ook risico’s met zich mee kan brengen. Europese en Amerikaanse cardiologieverenigingen hebben hun kennis gebundeld, zodat artsen hart- en vaatziekten bij actieve sporters (waaronder wielrenners), van middelbare en hogere leeftijd (35+) beter kunnen herkennen en behandelen. Het doel is betere en meer afgestemde zorg voor deze groeiende groep sporters.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

"Sporten is gezond, maar sporters zijn niet immuun voor hart- en vaatziekten,’ zegt inspanningsfysioloog Thijs Eijsvogels van het Radboudumc in het persbericht van vanmorgen. Mensen die regelmatig sporten, leven gemiddeld langer en gezonder. Toch komen ook bij sporters bekende risicofactoren voor, zoals een hoge bloeddruk of een verhoogd cholesterol.

Deze risicofactoren moeten bij sporters net zo serieus worden genomen als bij mensen met een minder actieve leefstijl, vinden de onderzoekers. Sportief zijn betekent namelijk niet automatisch dat het risico op hartproblemen verdwijnt. Bovendien lijken sommige hartafwijkingen zelfs vaker voor te komen bij sporters dan bij niet-sporters.

Voorbeelden hiervan zijn hartritmestoornissen en kransslagaderverkalking. Waarom deze aandoeningen bij sporters vaker voorkomen, is nog niet volledig duidelijk. Wel roept het vragen op: hoe herken je deze problemen op tijd, en hoe ga je er als sporter en als arts verstandig mee om? In de praktijk sluiten bestaande richtlijnen voor patiënten en de algemene bevolking maar beperkt aan op sporters, waardoor sporters soms tussen wal en schip dreigen te vallen.

© Thijs M.H. Eijsvogels et al. JACC 2026

2026 American College of Cardiology Foundation

Onverklaarbare neergang in prestaties

Daarom is er nu een richtlijn opgesteld waarin de meest voorkomende hartproblemen bij sporters ouder dan 35 jaar worden besproken. Europese en Amerikaanse artsen en onderzoekers werkten daarbij samen, onder leiding van Eijsvogels van het Radboudumc en Guido Claessen van het Jessa Ziekenhuis in Hasselt, België.

Een belangrijk aandachtspunt is dat klachten zich bij sporters zich anders kunnen uiten. ‘Naast typische klachten zoals pijn op de borst of uitgesproken kortademigheid bij inspanning, kan een plotse onverklaarde achteruitgang in sportprestaties een teken zijn van bijvoorbeeld kransslagaderverkalking,’ zegt Claessen. De richtlijn stimuleert gezamenlijke besluitvorming tussen arts en sporter. ‘Daarbij bekijken ze samen mogelijke behandelopties, waarbij niet alleen risico’s, prognoses en klachten worden meegenomen, maar ook de persoonlijke sportieve doelen,’ aldus Eijsvogels. ‘Het gaat dus niet om een zwart-wit advies, maar om zorg op maat.’

Achtergrond: Groeiende aandacht

Het aantal mensen dat deelneemt aan intensieve sportevenementen, zoals marathons, triatlons en wielerwedstrijden, neemt de afgelopen jaren flink toe. Dit roept volgens de onderzoekers de vraag op of er ook een bovengrens is aan de gezondheidseffecten van sport.

Eijsvogels is tevens een van de onderzoeksleiders van het FIT-HEART-consortium, gefinancierd door de Hartstichting, waarin de effecten van langdurig en zeer intensief sporten op de hartgezondheid worden onderzocht bij recreanten en topsporters. De nieuwe richtlijn moet helpen om wereldwijd een meer uniforme en onderbouwde aanpak van de zorg voor sporters met hartproblemen te gaan hanteren.