Oud-profwielrenners zijn verschrikkelijke ouders: En de beste

De benen zijn taai, de loopbaan voorbij. En thuis staat een kind te wachten om je voorbij te fietsen.. Er komt een moment. Niet op een hometrainer, niet in de achtertuin. Gewoon bergop, ergens onderweg, en je kind rijdt dartelend bij je weg. Niet met opzet. Dat maakt het erger. Voor de oud-prof is het een cocktail van trots en lichte schaamte. De genen hebben tenminste nog hun weg voorwaarts gevonden.

Een aantal voorbeelden om de balans tussen oud-prof en kind te belichten.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Bram Tankink en Julie: papa stoeit, dochter vliegt

Bram Tankink heeft vier kinderen en een Instagram-bio die dat bevestigt: father of 3 girls and 1 boy. Achttien jaar profwielrenner, ploegenknecht bij Quick-Step en LottoNL-Jumbo, en inmiddels bekeerd tot het gravel. De man is 47. Zijn dochter Julie is twaalf.

Dit voorjaar reden ze samen de Traka 100 in Girona. Honderd kilometer door de Catalaanse heuvels. Tankink zwoegde zoals een man van zijn leeftijd dat doet, gedisciplineerd, met vijf gebroken tenen als recent verleden. Julie dartelde bergop. Ze finishte in 4 uur en 30 minuten en werd negende in de categorie onder 23 jaar. Ze is twaalf.

Zo ziet het er dus uit als het goed gaat. Geen sportplan, geen spreadsheet. Gewoon mee op pad, en dan opeens dit.

Ellen van Dijk: 17.500 kilometer zwanger

Ellen van Dijk sloeg het wielerseizoen 2023 over. Niet omdat het niet ging, maar omdat ze een kind verwachtte. Ze bleef de hele zwangerschap trainen, tot op de dag voor de bevalling. In negen maanden reed ze 17.500 kilometer.

Ze beviel thuis. Drie weken later zat ze weer op de fiets. Zes maanden na de geboorte van Faas werd ze zesde in Parijs-Roubaix.

"Vergeleken bij een bevalling stelt deze koers niet voor. Maar als het regent, had ik denk ik afgezegd." zei ze. En: "Als ik op de fiets zit, vergeet ik even dat ik moeder ben. Ik zat meteen weer in de wedstrijd, als vanouds." *

Dat is eerlijk. En dat is ook precies het probleem. Profwielrennen vraagt kokervisie. Alles wat afleidt, verdwijnt. Een kind dat koorts heeft, past daar niet in. Van Dijk wist dat. Na de bevalling werd het makkelijker om de echt belangrijke momenten uit te kiezen, zei ze, juist omdat ze nu wist wat echt zwaar is. Haar ploeg Lidl-Trek gaf haar alle ruimte. Maar ze was ook nuchter: gefocust zijn en je aandacht verdelen gaan nu eenmaal slecht samen.

Niki Terpstra: de held in de koers, de held thuis

Ramona Terpstra hield het gezin draaiende terwijl Niki meer dan de helft van het jaar op pad was. Ze woonden niet in Monaco of Girona zoals veel andere profrenners, maar gewoon in Nederland, dicht bij familie. "Ik wil dat liever niet", zei Ramona over een verhuizing. "Voor hetzelfde geld regent het op Mallorca ook."

>>> Lees ook: De carbon superschoen kost meer per vierkante centimeter dan Terpstra's villa

Van dat voorjaar van 2018, het jaar dat Niki de Ronde van Vlaanderen won, is een roadmovie gemaakt. Niks meer laten liggen heet hij. Het spanningsveld tussen beiden is er, zo schrijven ze in de aankondiging, duidelijk in voelbaar.

Bij Terpstra's afscheid in december 2022, na de Zesdaagse van Rotterdam, nam zoon Luca het woord. "Je hebt me allemaal goede dingen geleerd, zoals wiskunde, fietsen en met gereedschap omgaan. Ik kan nu alle dingen veel beter dan jij." Beter kan het niet. Dochter Zoey was eerlijker over de koersen. Ze had er soms moeite mee. Kinderen van profrenners leren vroeg wat doorzetten is. Ze leren ook vroeg wat absentie is.

Erik Dekker: zo vader, zo zoon

Erik Dekker groeide op in een wielergezin. Ouders die jurylid, bestuurslid en ploegleider waren. Hij begon op zijn achtste. In 2000 won hij vier Tour-etappes. In 2001 werd hij Sportman van het Jaar.

Hij is getrouwd met Petra van der Veen, zelf oud-wielrenster. Ze hebben twee zonen. Kelvin werkt als coach en ploegleider in het vrouwenpeloton. David is prof.

>>> Lees ook: Het Favoriete Rondje van Erik Dekker

Het moment dat het omdraait, is bij de Dekkers al geweest. Een novemberdag, ergens in de polder. Erik en David fietsen samen. David pedaleert rustig, Erik moet alle zeilen bijzetten om zijn eigen zoon te volgen. Geen publiek, geen camera's. Gewoon twee mensen op de fiets, en één van hen is de zoon. David reed voor Jumbo-Visma en Arkéa en is een sprinter met palmares: etappeplaatsen in de Giro en de UAE Tour. Zijn vader won de Amstel Gold Race. "Dat gaat hem nooit lukken", zei Dekker senior. "Maar in de sprint staat hij mij inmiddels ruim te woord."

Dat is een vader die zijn eigen positie kent.

Michael Boogerd: de vader die het allemaal meenam

Michael Boogerd heeft drie kinderen. Zoon Mikai bij zijn ex-vrouw Nerena Ruinemans, en dochters Anais en Coline bij zijn huidige partner Darya Nucci.

Hij was samen met Erik Dekker het gezicht van het Nederlandse wielrennen. Rit in de Tour gewonnen, Amstel Gold Race, Parijs-Nice. Daarna de dopingbekentenis in 2013, een scheiding, en de paniekaanvallen die volgden.Hij sprak er openlijk over: de stress van de dopingaffaire had directe gevolgen voor zijn vader, die een depressie kreeg. Boogerd voelde zich er schuldig over. De druk die hij als topsporter had geleerd te verdragen, het lijden op de fiets, het nooit klagen: dat is niet per se een model dat je meeneemt naar huis.

>>> Lees ook: Michael Boogerd: "Als eerste de Kruisberg op, ik ging over lijken"

"Stress bestaat niet", hoorde hij vroeger van zijn vader. Een zin die hem als renner hielp en hem als mens later inhaalde.

Wielrennen en vader zijn. Soms heerlijk, soms rampzalig. Bij Boogerd zaten beide kanten er ruim in.

Wat het profbestaan meeneemt

Oud-profwielrenners weten wat doorzetten is. Ze zijn gewend aan discipline, routine, pijn. Ze geven hun kinderen een voorbeeld van toewijding dat je niet uit een boek haalt. Ze brengen ook atletisch zelfvertrouwen het ouderschap in. Geen paniek als het kind valt. Gewoon opstaan. Dat heeft Zoey Terpstra van haar vader geleerd.

Maar het profbestaan vraagt egoïsme, ook al heet het dat zelden. Je traint wanneer jij moet trainen. Je bent weg wanneer de koers is. Kinderen passen daar slecht in. De partner compenseert. Ramona Terpstra deed het. De meeste partners van profrenners doen het. En dan is er de identiteit na het wielrennen. Boogerd zocht er jaren naar. Het wielrennen neemt veel mee als het stopt. De vraag is wat er voor de kinderen overblijft.

De langste en mooiste koers

Een oud-profwielrenner heeft iets wat de meeste ouders niet hebben: hij weet wat een lange koers vraagt. Het doorzetten als het tegenzit. De discipline op dagen dat je er geen zin in hebt. Het loslaten van controle als de situatie erom vraagt. Dat zijn geen slechte dingen om mee te nemen het ouderschap in. Maar hij weet ook wat een lange koers kost. De afwezigheid. Het egoïsme dat nodig is om te presteren. De jaren dat het gezin op de achtergrond stond terwijl jij vooraan reed. Die rekening komt altijd ergens.

Een kind opvoeden lijkt op een lange koers. Je denkt dat je de eindstreep in zicht hebt, en dan demarreert hij weer bij je weg. Verder, sneller, zijn of haar eigen kant op.

• Bronnen van citaten: In de Leiderstrui, NOS, Helden Magazine, Wieler Revue en de Telegraaf