Pedalen muurvast? Zo krijg je ze los zonder je crank te beschadigen

Even je pedalen van de racefiets halen klinkt als een klusje van een paar minuten. Tot je aan de sleutel trekt en er helemaal niets gebeurt. Meer kracht zetten lijkt dan logisch, maar daarmee kun je de inbus, schroefdraad of zelfs je crank beschadigen. Met deze stappen krijg je een muurvast pedaal meestal veilig los.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen. Abonneren op Bicycling magazine of losse nummers kopen doe je in onze shop!

1. Controleer eerst welke kant je op moet draaien

Dit is de eerste check, want bij het linkerpedaal werkt de schroefdraad andersom. Draai je verkeerd, dan zet je een vastzittend pedaal alleen maar vaster.

• Rechterpedaal (aandrijfzijde): tegen de klok in los.
• Linkerpedaal: met de klok mee los.

Dit geldt wanneer je vanaf de buitenkant naar het pedaal kijkt. Twijfel je? In onze handleiding lees je stap voor stap hoe je pedalen demonteert en monteert.

2. Gebruik het juiste gereedschap

Veel racepedalen kun je vanaf de binnenkant van de crank losmaken met een inbussleutel. Andere pedalen hebben platte kanten op de pedaalas voor een 15 mm pedaalsleutel. Zorg dat je sleutel volledig in of om de aansluiting zit. Een slecht passende inbus kan afronden, waardoor het pedaal alleen maar moeilijker te verwijderen wordt.

Een langere sleutel geeft meer hefboom en kan bij een vastzittend pedaal helpen. Bouw de kracht rustig op in plaats van korte, harde rukken te geven. Heb je vaker zelf onderhoud aan je racefiets? Dit zijn zes essentiële tools voor de thuismechanieker.

3. Zet je fiets stevig neer

Zorg dat je fiets niet heen en weer kan bewegen terwijl je kracht zet. Zet hem stevig op de grond of gebruik een stabiele montagestandaard. Leg de ketting op het grote voorblad, zodat de scherpe tanden grotendeels zijn afgedekt als je sleutel plotseling losschiet.

Daarna geldt vooral: gecontroleerd kracht zetten. Gebruik de hefboom van je sleutel en eventueel je lichaamsgewicht, maar ga niet wild trekken. Goed gereedschap en de juiste techniek werken beter dan simpelweg steeds meer kracht.

4. Nog steeds muurvast? Probeer kruipolie

Beweegt het pedaal nog geen millimeter? Dan kunnen vuil, vocht en corrosie tussen de pedaalas en crank een rol spelen. Breng een kleine hoeveelheid geschikte kruipolie aan rond de verbinding en geef het middel tijd om in te werken. Probeer het pedaal daarna opnieuw gecontroleerd los te draaien.

Nog geen beweging? Een paar lichte, gecontroleerde tikken met een rubberen hamer op het uiteinde van de sleutel kunnen helpen om een vastzittende verbinding los te krijgen. Het gaat hierbij niet om hard slaan, maar om korte tikken waarmee je de verbinding probeert los te krijgen. Zorg dat de sleutel goed op zijn plaats zit voordat je dit probeert.

Vooral pedalen die jarenlang niet zijn verwijderd kunnen behoorlijk vast gaan zitten. We leggen in dit artikel uitgebreider uit waarom pedalen kunnen vastroesten in je crank.

5. Dit moet je vooral niet doen

Lukt het nog steeds niet? Voorkom dan dat een vastzittend pedaal eindigt met een beschadigde crank.

• Gebruik niet zomaar extreme verlengstukken om steeds meer kracht te zetten.
• Gebruik geen brander of extreme hitte, zeker niet bij carbon onderdelen.
• Ga niet door met een afrondende inbus.
• Forceer een pedaal niet wanneer de crank of schroefdraad zichtbaar begint te beschadigen.

Een fietsenmaker inschakelen is uiteindelijk goedkoper dan een nieuwe crank. Zeker bij carbon is het verstandig om op tijd te stoppen.

Waarom zit een pedaal eigenlijk zo vast?

Dat hoeft niet te betekenen dat het pedaal ooit extreem hard is aangedraaid. Vocht, vuil en corrosie kunnen de verbinding na verloop van tijd steeds vaster maken. Bovendien worden pedalen sowieso behoorlijk stevig gemonteerd. Shimano schrijft voor veel SPD- en SPD-SL-pedalen bijvoorbeeld een aanhaalmoment van 35 tot 55 Nm voor.

Dat is veel meer dan bij veel kleine bouten op je racefiets. In ons overzicht van aanhaalmomenten op een racefiets zie je hoe groot de verschillen kunnen zijn.

Zo voorkom je dat het opnieuw gebeurt

Heb je het pedaal eindelijk los? Neem dan meteen een paar minuten om te voorkomen dat je over een jaar opnieuw hetzelfde probleem hebt:

• Maak de schroefdraad schoon voordat je het pedaal terugplaatst.
• Controleer de draad op beschadigingen.
• Gebruik het smeermiddel dat de fabrikant voorschrijft.
• Draai het pedaal eerst met de hand in de crank. Voel je direct veel weerstand, stop dan. Het pedaal kan scheef zitten.
• Gebruik het juiste aanhaalmoment voor jouw combinatie van pedaal en crank.

Het is ook slim om je pedalen af en toe los te halen tijdens een grotere onderhoudsbeurt. Neem je de fiets toch onder handen, dan kun je meteen deze fietscheck in acht stappen uitvoeren.

Wanneer moet je naar de fietsenmaker?

Stop wanneer de inbus begint af te ronden, je beschadigingen aan de crank ziet, het pedaal scheef lijkt te zitten of je extreem veel kracht nodig hebt zonder resultaat. Vanaf dat moment is doorgaan het risico meestal niet waard.

Wat betekent dit voor jou?

Zit je pedaal muurvast? Denk dan eerst aan draairichting, goed gereedschap, hefboom en eventueel kruipolie. Begin niet direct met maximale kracht. En zodra het pedaal los is, maak je de schroefdraad schoon en monteer je hem opnieuw volgens de voorschriften. Dat kost een paar minuten extra, maar kan je de volgende keer een hoop gedoe besparen.