Septemberitis: wat is het en heb jij er ook last van?

September. De vakantie is voorbij, de wekker gaat weer vroeg en ineens zit je doordeweeks weer achter je bureau. Ook op de fiets verandert er iets. Die mooie toertochten en granfondo's waar je maanden naar uitkeek zijn gereden. De lange vakantieritten door de bergen staan weer in Strava en misschien heb je eindelijk die beklimming afgevinkt waarvoor je de hele zomer hebt getraind. Maar waarvoor stap je nu eigenlijk nog op de fiets?

Welkom bij wat we voor het gemak maar even septemberitis noemen. Geen officiële aandoening, maar wel een gevoel dat veel fanatieke fietsers zullen herkennen. De zomer loopt richting zijn einde, de grote doelen verdwijnen uit de agenda en daarmee kan ook je motivatie om te fietsen langzaam wegglippen. Juist nu kan het helpen om fietsen even anders te benaderen.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Waar is dat doel ineens gebleven?

Voor veel wielrenners draait een groot deel van het voorjaar en de zomer om ergens naartoe werken. Je schrijft je in voor een granfondo, plant een fietsvakantie of wilt in augustus eindelijk die ene berg beklimmen. Vervolgens ontstaat bijna vanzelf een trainingsschema. Iedere lange duurtraining heeft een reden en ook die zware interval op woensdag is makkelijker vol te houden wanneer je weet waarvoor je het doet.

En dan is het doel ineens voorbij. De granfondo is gereden, de vakantie voorbij en de medaille ligt thuis in een la. De vraag verandert van "wat moet ik vandaag trainen?" naar "waarom zou ik vandaag eigenlijk trainen?" Wie eerder juist veel motivatie haalde uit concrete fietsdoelen, kan dan merken dat het moeilijker wordt om zonder duidelijke reden drie uur op de fiets te stappen. Dat past bij wat we uit de sportpsychologie weten over motivatie en doelen. Een concreet doel kan richting geven aan je trainingen en ervoor zorgen dat losse trainingsdagen onderdeel worden van een groter plan. Valt dat doel weg, dan moet de motivatie ineens weer ergens anders vandaan komen. Voor sommige fietsers voelt dat als vrijheid, voor anderen als een leegte. Bicycling schreef eerder al over manieren waarop je je motivatie voor fietsen weer terug kunt vinden.

Ook profrenners kennen die lange laatste maanden

Bij profrenners ziet september er natuurlijk anders uit, maar het principe is herkenbaar. Veel renners zijn al sinds de winter bezig met duurtraining en trainingsopbouw en hebben tegen september maanden van trainingskampen, wedstrijden, reizen en strakke schema's achter de rug. Toch is het seizoen nog niet voorbij.

Voor veel profs loopt het wedstrijdprogramma door tot oktober. De finish van het seizoen is dus in zicht, maar je bent er nog niet. De belangrijkste doelen kunnen ondertussen al achter de rug zijn. Misschien was dat de Tour, een nationaal kampioenschap of een belangrijke zomerwedstrijd. Toch staan er nog weken met intervaltrainingen, duurwerk en wedstrijden op het programma. Juist die laatste periode kan mentaal zwaar voelen. Je hebt maandenlang volgens een strak schema geleefd en moet jezelf opnieuw motiveren voor trainingen terwijl het belangrijkste doel misschien al voorbij is. Ook bij recreatieve wielrenners kan een combinatie van fysieke belasting, werk en mentale vermoeidheid ervoor zorgen dat een training ineens zwaarder voelt dan een paar maanden eerder.

Je hoeft september niet te behandelen als juni

En daar zit misschien wel de belangrijkste oplossing. Wanneer je belangrijkste doel achter de rug is, hoeft iedere rit niet langer volledig in dienst te staan van prestaties. Je hoeft niet koste wat kost dezelfde trainingsstructuur vast te houden waarmee je richting je granfondo of zomervakantie werkte.

September kan juist de maand zijn waarin je weer even ontdekt waarom fietsen leuk is. Laat de vermogensdoelen eens thuis en spreek met een vriend af. Kies onderweg een paar plaatsnaamborden en sprint erom. Wie als eerste boven op de klim is, betaalt de koffie. Of zoek eens een van deze leuke routes voor racefiets of gravelbike uit in plaats van opnieuw je standaard trainingsrondje te rijden. Je traint nog steeds, alleen is de motivatie anders. Een sprintje naar een plaatsnaambord is technisch gezien gewoon een korte intensieve inspanning en een heuvelachtig rondje met vrienden levert nog steeds een trainingsprikkel op. Alleen voelt het niet als een verplichte intervaltraining.

Maak je doelen kleiner

Een nieuw groot doel hoeft niet meteen een granfondo over acht maanden te zijn. Sterker nog, zo'n doel kan in september juist heel ver weg voelen. Maak je fietsdoelen daarom kleiner en dichterbij.

Probeer bijvoorbeeld:

• Deze maand vijf nieuwe wegen te ontdekken.
• Met vrienden een rit te plannen zonder naar gemiddelde snelheid te kijken.
• Een lokale klim te rijden waarop je al tijden geen poging hebt gedaan.
• Een koffierit te organiseren met een groep waarmee je normaal nooit fietst.
• Eindelijk die opgeslagen gravelroute te rijden.
• Een persoonlijk wedstrijdje met een trainingsmaat te bedenken.

Het voordeel van zulke kleine doelen is dat je weer iets hebt om naar uit te kijken zonder dat meteen alles om trainingsschema's, wattages en prestaties draait. Bovendien kan juist meer afwisseling in je trainingen helpen wanneer je merkt dat je vaste rondjes en trainingsvormen beginnen te vervelen.

Pak eens een andere fiets

September is ook een uitstekend moment om de racefiets af en toe te laten staan. Heb je een gravelbike of mountainbike in de schuur, pak die dan eens. Zelfs in de trainingsmethode van Annemiek van Vleuten komt afwisselen tussen racefiets, mountainbike en gravelbike terug als manier om variatie in je training te brengen.

Op een mountainbike ben je ineens bezig met lijnen kiezen, bochten, obstakels en techniek. Op de gravelbike kun je wegen inslaan waar je normaal voorbij rijdt. Bicycling verzamelde bijvoorbeeld verschillende route-ideeën voor de racefiets en gravelbike waarmee je een standaard trainingsrondje eenvoudig kunt doorbreken. De trainingsprikkel blijft ondertussen bestaan, maar de ervaring verandert. Je gebruikt je lichaam anders, snelheid wordt minder belangrijk en je bent veel meer bezig met de omgeving en techniek. Zelfs tijdelijk een andere duursport doen hoeft niet te betekenen dat je conditie onmiddellijk verdwijnt. Zo kan hardlopen als tijdelijke vervanging voor fietsen een deel van je aerobe conditie onderhouden.

Gebruik het mooie weer zolang het er nog is

Er is nog een reden om september niet zomaar af te schrijven. Meteorologisch is de herfst begonnen, maar dat betekent natuurlijk niet dat de zomeromstandigheden direct verdwenen zijn. Er kunnen nog genoeg warme en droge dagen tussen zitten. Tegelijkertijd merk je al dat de dagen korter worden en fietsen in de herfst langzaam andere eisen gaat stellen.

Over een paar maanden ziet een avondrit er compleet anders uit. Je vertrekt in het donker, komt in het donker thuis en een spontaan rondje na het werk vraagt ineens om goede fietsverlichting en zichtbaarheid. September biedt vaak nog genoeg mogelijkheden om na je werk een behoorlijke rit te maken zonder je volledig in winterkleding te hoeven hijsen. Maak daarom gebruik van die laatste lange avonden. Stap na het werk nog even op de fiets, spreek op vrijdagmiddag met vrienden af of plan in het weekend nog één lange rit alsof het midden in de zomer is. Voor je het weet heb je voor iedere rit weer armstukken, overschoenen en andere herfstaccessoires nodig.

Septemberitis? Maak fietsen weer simpel

Als je deze maand iets minder enthousiast naar je fiets kijkt dan in mei, hoeft daar dus niets vreemds aan te zijn. De vakantie is voorbij, het normale leven begint weer en de fietsdoelen die maandenlang richting aan je trainingen gaven zijn misschien al afgevinkt.

Probeer die motivatie niet per se terug te vinden door nóg een groot trainingsdoel te verzinnen. Maak het kleiner. Bel een vriend, organiseer een koffierit, sprint naar een plaatsnaambord, pak de mountainbike of gravelbike en ontdek een nieuwe route.

September is misschien wel een van de laatste maanden waarin je na het werk nog relatief makkelijk een lange rit in aangename omstandigheden kunt maken. Voor je het weet begint het echte fietsen in kou, regen en wind. Genoeg reden om van septemberitis iets anders te maken: nog één maand zoveel mogelijk plezier halen uit de fiets.