Skinsuit in de kou: deze temperatuurgrens moet je kennen

Een skinsuit in de kou aantrekken is de snelste keuze op de fiets, maar in oktober vraag je je terecht af of hij nog wel warm genoeg is. In Montreal reed Remco Evenepoel naar zijn vierde wereldtitel tijdrijden op rij, bij een nog net dragelijke 11 tot 14 graden. Vanaf welke temperatuur wordt een skinsuit voor jouw eigen tijdrit of duurtraining pas echt een risico op onderkoeling? Bicycling.nl zocht de temperatuurgrens en de laagjescombinatie die daaronder nog werkt.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen. Abonneren op Bicycling magazine of losse nummers kopen doe je in onze shop!

Waarom een skinsuit ondanks de kou zo aantrekkelijk blijft

Het aerovoordeel van een skinsuit is geen fabeltje. Cyclingnews testte in de windtunnel van Silverstone een reeks kledingcombinaties op 40 km/u: een skinsuit leverde ten opzichte van een gewoon jersey-broekcombo al zo'n 40 seconden tijdwinst op over 40 kilometer aan 250 watt, en met een aerodynamisch ondershirt eronder liep dat op tot 18 watt minder benodigd vermogen voor dezelfde snelheid (bron: wind tunnel test Cyclingnews). Geen wonder dat, zoals we eerder schreven over de skinsuit als slimste aero-item in je kast, dit kledingstuk niet alleen voor het peloton interessant is, maar ook voor de gewone tijdrijder of duursporter die tijd wil pakken.

Wat kou met je lijf doet als er weinig stof tussen zit

Een skinsuit is dun, strak en meestal niet winddicht, precies de eigenschappen die 'm aerodynamisch zo goed maken, maar die er ook voor zorgen dat je huid sneller afkoelt. Bij fietssnelheid ervaar je al een fikse wind over je lichaam, en volgens de rekenmethode die het KNMI hanteert voor de gevoelstemperatuur zorgt meer windsnelheid voor merkbaar meer warmteverlies, zeker rond het vriespunt.

Dat is geen gevoelskwestie. Onderzoek gepubliceerd in het Journal of Applied Physiology liet zien dat huidkoeling alléén, dus nog vóórdat de kerntemperatuur daalde, de tijd-tot-uitputting tijdens fietsen al met ruim 30 procent kon terugbrengen. Zodra de kerntemperatuur daarna nog eens 0,5 graad zakte, liep die achteruitgang op tot 61 procent. Let wel: de proefpersonen zaten in dat onderzoek eerst twintig tot dertig minuten stil in lucht van 0 graden voordat ze moesten fietsen tot uitputting, extremer dan een gemiddelde Nederlandse buitenrit in oktober, maar het onderstreept wel hoe snel milde kou al een streep kan zetten door je duurvermogen.

De temperatuurgrens: vanaf wanneer wordt een skinsuit link

Een hard, wetenschappelijk vastgesteld afkappunt voor dé skinsuittemperatuur bestaat niet, dat moet gezegd, en iedereen die je iets anders verkoopt, strijkt de werkelijkheid glad. Sportartsen hanteren wel een concreet omslagpunt voor kou-gerelateerde risico's in het algemeen: bij een gevoelstemperatuur onder de vijftien graden neemt de kans op bevriezingsverschijnselen aan vingers, tenen en oren toe, zo waarschuwt Sportzorg. Op basis van die richtlijn en jarenlange praktijkervaring van renners en materiaalredacteuren, hanteren wij bij Bicycling.nl deze vuistregel voor amateur-tijdritten en duurtrainingen:

• Boven de 15°C (gevoelstemperatuur): een skinsuit zonder extra laag is gewoon prima.
• Tussen 8 en 15°C: kan nog steeds, mits je een dun thermo-ondershirt eronder draagt en je armen en benen apart beschermt.
• Onder de 8°C: wordt het aerovoordeel van een dunne skinsuit al snel opgegeten door het vermogen dat je verliest aan onderkoelde spieren, dan is een winterskinsuit met fleece binnenzijde, of gewoon een aerojersey met bib, de verstandigere keuze.

Zo blijf je onder die grens toch aero: de laagjescombinatie die werkt

• De truc is niet om de skinsuit in de kast te laten liggen zodra het frist wordt, maar om slim te combineren. Wij schreven eerder al over de 3-laagjestechniek voor winterritten, en die logica werkt ook onder een skinsuit, alleen dunner uitgevoerd.
• Basislaag: een naadloos thermoshirt van merino of synthetisch materiaal voert zweet af en houdt een isolerend laagje lucht vast. Onze gids voor thermo- en ondershirts voor herfst en winter helpt je de juiste dikte kiezen.
• Extremiteiten: dunne windproof handschoenen, iets dikkere sokken of toe covers, en een dun mutsje of buff onder je helm. Zoals we eerder schreven over kleden voor de ochtendkou: kleed jezelf zoals je je zou kleden als het tien tot vijftien graden warmer was, want je benen genereren onderweg zelf warmte.
• Wind uit de losse eindjes: een dun gilet in je enige beschikbare achterzak (skinsuits hebben er vaak maar één of twee, in plaats van drie) beschermt je romp op afdalingen, waar de wind chill het hardst toeslaat.

En als het toch guurder wordt dan verwacht?

Kou is meer dan een ongemak. Wij zetten eerder op een rij welke concrete gezondheidsrisico's kou met zich meebrengt tijdens het fietsen, van winterhanden en -tenen tot echte bevriezingsverschijnselen aan oren en vingertoppen. Voel je onderweg een brandend, wittig gevoel in je vingers of tenen dat niet wegtrekt, stop dan en warm jezelf actief op — ook als dat betekent dat je je tijdrit-pr voor die dag moet laten schieten.

Wat betekent dit voor jou als gewone wielrenner

Je hoeft geen wereldkampioen te zijn om van dit dilemma wakker te liggen. Check voor je eerstvolgende tijdrit of duurtraining in oktober de gevoelstemperatuur, niet alleen het thermometercijfer, vlak voor vertrek. Ligt die boven de 15 graden, trek dan gerust je skinsuit aan zoals je gewend bent. Zit je daaronder, dan hoef je 'm niet meteen aan de wilgen te hangen: een dun thermolaagje eronder en goed beschermde extremiteiten houden het grootste deel van je aerovoordeel intact, zonder dat je kerntemperatuur de klos is. En mocht het weerbericht je onderweg toch verrassen, onthoud dan dat een paar seconden tijdverlies door een extra laagje nog altijd beter is dan een tijdrit die eindigt met vingers die niet meer warm willen worden.