Gevaren van een te lage hartslag: Wanneer moet je je zorgen maken?

Een lage hartslag klinkt voor een fietser misschien als goed nieuws. Hoe lager je rusthartslag, hoe fitter je immers zou zijn. Toch ligt het iets genuanceerder. Door veel duurtraining kan je hart efficiënter gaan werken en daalt je hartslag in rust. Maar wanneer is een lage hartslag nog een normale aanpassing aan training en wanneer kan het wijzen op een probleem?

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen. Abonneren op Bicycling magazine of losse nummers kopen doe je in onze shop!

Een lage hartslag is normaal bij fietsers

Wie regelmatig en veel fietst, kan een behoorlijk lage rusthartslag hebben. Door duurtraining wordt het hart efficiënter en hoeft het minder vaak te kloppen om voldoende bloed door het lichaam te pompen.

Onderzoek onder 465 huidige en voormalige duursporters laat zien hoe laag die hartslag kan worden. Bij 38 procent van de deelnemers zakte de hartslag tijdens een 24-uursmeting naar 40 slagen per minuut of lager. Bij een klein aantal sporters kwam de hartslag zelfs onder de 30 slagen per minuut. De onderzoekers zagen de laagste waarden vooral bij de fittere sporters. Een rusthartslag van bijvoorbeeld 45 slagen per minuut hoeft bij een goed getrainde fietser dus helemaal geen probleem te zijn.

Wanneer wordt een lage hartslag gevaarlijk?

Het getal op je sporthorloge of hartslagband vertelt niet het hele verhaal. Een lage hartslag wordt vooral interessant wanneer je er ook klachten bij krijgt. Denk aan duizeligheid, flauwvallen, extreme vermoeidheid, kortademigheid of een duidelijk verminderd inspanningsvermogen.

Ook een verandering ten opzichte van wat voor jou normaal is, kan belangrijk zijn. Een fietser die jarenlang een rusthartslag van rond de 50 heeft, hoeft zich niet direct zorgen te maken over die waarde. Maar wanneer de hartslag plotseling veel lager wordt en je voelt je daarbij minder goed, is het verstandig om daar aandacht aan te besteden.

Een lage hartslag tijdens het fietsen

Een lage hartslag in rust is iets anders dan een hartslag die tijdens het fietsen nauwelijks omhoogkomt. Wanneer je harder gaat rijden, moet je hart meer bloed rondpompen en hoort je hartslag mee te stijgen met de inspanning.

Merk je tijdens een zware training dat je hartslag opvallend laag blijft terwijl je wel flink aan het werk bent? Zeker wanneer dat samengaat met duizeligheid, benauwdheid of een ongewoon gevoel van vermoeidheid, is het verstandig om dit te laten beoordelen.

Je kunt je hartslag namelijk niet los zien van de inspanning die je levert. Een lage hartslag tijdens een rustige duurtraining is iets heel anders dan dezelfde hartslag tijdens een maximale inspanning.

Ook tijdens je slaap kan je hartslag flink dalen

Een sporthorloge kan 's nachts soms verrassend lage waarden laten zien. Dat kan schrikken zijn, maar ook dit hoeft bij duursporters niet abnormaal te zijn. Tijdens de slaap daalt de hartslag van nature en bij goed getrainde sporters kan die daling extra groot zijn.

Kijk daarom niet alleen naar de laagste waarde die je horloge heeft geregistreerd. Het verloop over langere tijd is veel interessanter. Als je al maanden rond dezelfde waarde zit en je voelt je goed, is dat iets anders dan wanneer je hartslag plotseling verandert.

Wanneer moet je naar de huisarts?

Een lage rusthartslag zonder klachten is bij een goed getrainde fietser meestal geen reden om direct in paniek te raken. Krijg je wel regelmatig last van duizeligheid, flauwvallen, kortademigheid of onverklaarbare vermoeidheid? Dan is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts.

Hetzelfde geldt wanneer je hartslag ineens duidelijk afwijkt van wat je gewend bent of wanneer je tijdens inspanning merkt dat je hartslag niet normaal lijkt te reageren.

Lager betekent niet automatisch beter

Voor fietsers kan een lage hartslag juist een teken zijn dat het lichaam zich goed heeft aangepast aan veel duurtraining. Maar het is geen wedstrijd om de laagst mogelijke hartslag te krijgen.

Kijk daarom niet alleen naar het getal op je Garmin, Wahoo of andere sporthorloge. Hoe je je voelt, hoe je hartslag reageert tijdens inspanning en hoe je waarden zich over langere tijd ontwikkelen, zijn minstens zo belangrijk.