Tijdrit Vuelta: Waarom de volgauto op 25 meter moet blijven

Een ploegleiderswagen mag in de tijdrit niet vlak achter de renner rijden, en sinds 2023 schrijft de UCI daarvoor precies 25 meter voor. De reden is niet alleen veiligheid: een auto in je rug maakt je meetbaar sneller. Vandaag is dat extra relevant, want het peloton rijdt over 32,5 vrijwel vlakke kilometers van El Puerto de Santa María naar Jerez de la Frontera, de tweede tijdrit van deze Vuelta.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen. Abonneren op Bicycling magazine of losse nummers kopen doe je in onze shop!

Een auto in je rug duwt de lucht voor zich uit

Bij windvoordeel denk je aan wat er vóór je rijdt. Maar wat achter je zit, telt ook mee. Achter een rijdende renner ontstaat onderdruk die als een rem werkt. Een auto die kort achter je rijdt, duwt een bel van overdruk voor zich uit en heft die zuiging gedeeltelijk op.

Aerodynamicahoogleraar Bert Blocken legde het uit tegenover road.cc: een fietser creëert overdruk vóór zich en zuiging erachter, en een auto doet hetzelfde op veel grotere schaal. Om die reden is iemand in je wiel houden ook voor jou sneller.

Tien fietsen op het dak was geen voorzichtigheid

Hoe groter en boller het object achter de renner, hoe sterker dat duwtje. Een dak vol reservefietsen vergroot dus het frontaal oppervlak van de auto. In maart 2022 viel dat op in de openingstijdrit van Tirreno-Adriatico: achter winnaar Filippo Ganna stonden tien fietsen op de wagen, voor een rit van nog geen 14 kilometer. Ook achter Remco Evenepoel en Kasper Asgreen reed een volgeladen auto, meldde Sporza.

Hoe groot dat voordeel is, daarover lopen de gepubliceerde cijfers uiteen. Onderzoek van Blocken kwam uit op ongeveer 3,9 seconden over 50 kilometer bij een auto op 10 meter. De UCI verwees bij de regelwijziging naar onderzoek van de Technische Universiteit Eindhoven en noemde 0,05 seconde per kilometer bij 46,8 km/u. Andere testopstellingen, andere uitkomsten, dezelfde conclusie: het is klein, en in een tijdrit kan klein beslissend zijn. Blocken is dezelfde onderzoeker uit de discussie over de chest fairings in de Tour de France Femmes.

Zijn nieuwste werk, gepubliceerd in juli 2026, laat zien dat ook de vorm van de auto meetelt. Hoe hoekiger het voertuig, hoe groter het effect. Op 10 meter kwam er achter een gewone stationwagen zo'n 2,3 seconden uit over een parcours van 26,1 kilometer, achter een veel bollere terreinwagen ongeveer 5,5 seconden. Op 25 meter zakt dat voor die stationwagen naar ongeveer één seconde. Dat zijn modelberekeningen, geen metingen in koers.

De UCI ging van 10 naar 25 meter, en niet naar 15

Per 1 januari 2023 staat in artikel 2.4.023 dat de volgwagen minimaal 25 meter achter de renner blijft, hem nooit inhaalt en er niet naast rijdt. Hulp bij pech mag alleen als renner én wagen stilstaan. Daarvoor gold 10 meter. In oktober 2022 communiceerde de UCI nog 15 meter, in de definitieve tekst werd het 25, zoals ook Nieuwsblad destijds meldde.

Twee nuances. Het aantal fietsen op het dak is nooit gelimiteerd, alleen de afstand. En commissarissen, tv-motoren en fotografen mogen wel dichterbij komen, maar moeten volgens de UCI buiten de directe slipstream blijven.

Waar je vandaag in Jerez op kunt letten

Dit is precies het type rit waarin het ertoe doet: vlak, met slechts 169 hoogtemeters, dus hoge snelheden over lange rechte stukken. Juist dan is luchtweerstand veruit de grootste tegenkracht.

Let op drie dingen. De volgauto's rijden merkbaar verder achteraan dan vroeger, vijf tot zes autolengtes. De motoren van jury en televisie mogen dichterbij, maar horen niet pal in het zog van de renner. En de daken zijn een stuk leger dan in 2022, simpelweg omdat stapelen op die afstand nauwelijks nog wat oplevert.

Er rijdt geen laser mee, dus de 25 meter wordt visueel beoordeeld. Blocken pleit daarom voor strengere handhaving en een maximale luchtweerstandswaarde voor volgauto's, wat hem betreft met een afstand van 40 tot 50 meter.

Wat betekent dit voor jou

• Een auto die achter je blijft hangen op een smalle weg geeft je echt een klein zetje. Ga er niet naar zoeken. De winst is een fractie van een seconde per kilometer, het risico is een aanrijding.
• Rijd je in een groepje, dan werkt de renner áchter jou in jouw voordeel. Wisselen is niet alleen sociaal, het is ook aerodynamisch efficiënt.
• Profs vechten om tienden per kilometer omdat de rest al is uitgeknepen. Bij jou liggen er nog hele watts voor het oprapen in houding en kleding. Waar je winst zit tegen de klok, lees je in dit artikel over wat tijdrijden echt van je vraagt.

Ik heb zelf tijdritten gereden waarin het verschil tussen winst en verlies kleiner was dan de winst die een auto op tien meter oplevert. Dat verklaart waarom ploegen jarenlang fietsen stapelden, en waarom de UCI het uiteindelijk dichttimmerde met een meetlint in plaats van met een fietsenteller. Vanavond weten we of de seconden in Jerez ergens anders vandaan kwamen.

Alle ritten en achtergronden volg je in het Vuelta-dossier.