TPU-binnenbanden: de toekomst van de racefiets of hype?

Ben jij nog altijd team binnenband en laat je tubeless op je racefiets lekker aan je voorbij gaan? Dan ben je wellicht al bekend met de volgende materiaaltrend. Ze zijn superlicht, nemen weinig plek in in je zadeltasje en worden vaak gepresenteerd als hét alternatief voor butyl- en latexbinnenbanden: TPU-binnenbanden. TPU staat voor thermoplastisch polyurethaan en dat klinkt als iets dat eerder uit een laboratorium dan uit de fietswereld komt, maar steeds meer wielrenners proberen het uit. Wat levert het op in de praktijk, en waar moet je rekening mee houden?

Eerst nog even over tubeless banden: veel Worldtour-teams en steeds meer amateurs maken de banden van hun racefiets tubeless. De voordelen zullen inmiddels wel duidelijk zijn: je kunt met lagere druk rijden, kleine gaatjes worden vanzelf gedicht en de rolweerstand gaat naar beneden. Maar waar profs niet (echt) hoeven te dealen met de nadelen, geldt dat voor ons gewone stervelingen uiteraard wel. Ook op onze redactie zijn de meningen over tubeless voor de racefiets nog altijd verdeeld, want minpunten zijn er zeker: het is meer gedoe om de band te monteren en als het gat bij een lekke band te groot is om gedicht te worden door de sealant, zal je alsnog een binnenbandje moeten monteren - met al het geklieder van dien. Vandaar dat nog altijd veel wielrenners kiezen voor een binnenband - van butyl, latex of TPU. En over die laatste gaan we het hier verder hebben.

Wat maakt TPU anders?

Traditionele binnenbanden zijn gemaakt van butylrubber of latex. Butyl is betrouwbaar, goedkoop en goed luchtdicht, maar behoorlijk zwaar. Latex is lichter en soepeler, maar poreuzer waardoor je dagelijks moet bijpompen - en dat is voor veel fietsers best een irritatie. TPU, een kunststof die je ook tegenkomt in onder andere medische toepassingen en flexibele slangen, zit daar eigenlijk tussenin. Het is lichter en stijver dan butyl, maar minder poreus dan latex. En vooral: een stuk lichter en compacter.

Dat verschil merk je meteen in gewicht en pakvolume. Een TPU-binnenband weegt vaak de helft van een butylband en twee derde van een latex band en is compact genoeg om twee of drie exemplaren in je achterzak of zadeltasje te stoppen zonder dat je er last van hebt. En dat is toch wel fijn als je een lange rit gaat maken en al veel voeding en/of kleding mee moet kunnen nemen.

Tip: Veel wielrenners kiezen ervoor om een TPU-binnenband alleen te gebruiken als reserveband - een zogeheten thuiskomertje - omdat ze zo lekker compact op te bergen zijn in zadeltasje of zakje. De normale setup is in dit geval meestal tubeless of een latex binnenband. Bij thuiskomst haal je de TPU-band er dan weer uit en rolt hem weer strak op voor in je zadeltasje. In Verpak ze in een plastic zakje om schade te voorkomen.

© Schwalbe

Hét voordeel van een TPU-binnenband: ze zijn extreem compact.

Montage en gevoel onderweg

Wie voor het eerst een TPU-band monteert, merkt dat het wat meer voorzichtigheid vraagt. Het materiaal is veel minder elastisch dan butyl, waardoor je de band voorzichtig in de buitenband moet leggen. Met brute kracht of haast scheur je eerder een band of knel je hem onder de hiel van de buitenband. Een beetje geduld en goed controleren voordat je gaat oppompen is dus belangrijk. Ook moet je oppassen dat je de band niet al te ver oppompt voordat je hem in de buitenband legt, want dan kan deze te veel uitrekken.

Eenmaal gemonteerd voelt de rij-ervaring verrassend neutraal. TPU geeft een directer, iets “harder” gevoel dan latex, maar zonder de logheid die butyl soms heeft. Latex is volgens onderzoeken - zoals die van aero-coach - het snelst, maar TPU volgt kort daarna. Butyl is aanzienlijk trager.

Onderhoud en reparatie

Waar TPU anders is dan latex, is de luchtdichtheid. Omdat het TPU-materiaal bijna geen lucht doorlaat, hoef je je banden minder vaak op te pompen dan bij latex. Handig voor wie niet iedere ochtend met de pomp in de weer wil, want dat is bij latex wel vereist. TPU is vergelijkbaar met butyl: wekelijks bijpompen is meestal voldoende.

Een nadeel is reparatie. Een butylband plak je in een paar minuten met een standaard plakset. Bij TPU werkt dat niet. Je hebt meestal speciale lijm en patches nodig die geschikt zijn voor dit materiaal. Zelfs dan blijft het resultaat vaak minder betrouwbaar dan bij butyl. Voor veel rijders betekent dat: lek = weggooien. Dat maakt TPU minder aantrekkelijk voor wie duurzaamheid belangrijk vindt of graag kilometers maakt zonder stapels afval te produceren. Zeker met de flink hogere prijs in gedachten: een TPU-binnenbandje kost van de grote merken vaak meer dan 20 euro per stuk, waar butyl voor ongeveer 7 euro al te koop is en latex voor zo'n 14 euro.

Daar staat tegenover dat de duurzaamheid over het algemeen wel goed is. TPU-binnenbanden gaan bij normaal gebruik verrassend lang mee. Ze zijn minder gevoelig voor uitdrogen en poreus worden dan latex, en behouden hun vorm beter dan butyl.

Een aandachtspunt is nog wel dat je bij het oppompen moet oppassen met het te heet worden van de TPU band. Bij te hoge temperaturen kan het plastic namelijk gaan smelten. Dit betekent dat je bij het gebruik van een elektrische minipomp het beste een kleine tussenslang gebruikt die vaak bij de pomp wordt meegeleverd.

Vergelijking butyl, latex en TPU-binnenbanden

Zo zie je dat TPU vooral scoort op gewicht en compactheid, maar in onderhoud en reparatie juist minder praktisch is dan de traditionele opties.

Conclusie

TPU-binnenbanden zijn een mooie technologische innovatie die vooral uitblinken in gewicht en compactheid. Voor wedstrijdrijders of fanatieke toerders kan het net dat beetje extra snelheid en gemak opleveren. Maar wie simpel onderhoud, lage kosten en betrouwbaarheid hoog in het vaandel heeft, zal waarschijnlijk toch liever bij butyl of latex blijven.

Misschien is TPU dus niet de heilige graal, maar wél een interessante optie voor wie zijn (reserve)materiaal graag optimaliseert.