Veldrijden: Waarom steeds meer wielrenners overstappen

Veldrijden is dit najaar niet langer het exclusieve domein van Mathieu van der Poel, Wout van Aert en Puck Pieterse: ook gewone wegwielrenners zoeken massaal de startlijst van hun eerste crossje op, van profs tot recreanten. De vraag die daarbij steeds vaker klinkt: waarom zou je, nu de wegkalender leeg is en de motivatie wegzakt, niet gewoon de fiets in de schuur zetten tot het voorjaar? In dit artikel lees je waarom veldrijden dat gat in het seizoen zo goed vult, en hoe je met het materiaal dat je al hebt, racefiets, gravelbike of mountainbike, aan je eerste veldrit begint.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen. Abonneren op Bicycling magazine of losse nummers kopen doe je in onze shop! 

Waarom je motivatie wegzakt zodra de wegkalender leeg is

Elk jaar hetzelfde liedje: de laatste klassieker van het seizoen is verreden, de trainingsschema's met vaste blokken en doelen verdwijnen, en ineens moet je jezelf weer motiveren om in de kou de deur uit te gaan. Dat is geen verbeelding. Sportpsycholoog Josephine Perry legt in Cycling Weekly uit dat trainen zonder duidelijk doel voor je hersenen een extra stressor wordt, bovenop werk en gezin, en dat mentale reserves juist herstellen door bewust structuur en afwisseling aan te brengen. Herkenbaar: zodra het doel wegvalt, verdwijnt ook de discipline om te blijven fietsen. Onze eigen gids voor winterpsychologie beschrijft hetzelfde patroon en reikt kortetermijndoelen aan als tegengif. Een veldrit is in die zin het perfecte kortetermijndoel: een concrete datum, een overzichtelijk rondje van een paar kilometer, en een startlijst waar je gewoon naast je clubgenoten staat.

Wat veldrijden anders maakt dan 'gewoon blijven fietsen'

“Gewoon doorfietsen” klinkt logisch, maar mist precies het element dat je motivatie nieuw leven inblaast: afwisseling. Onderzoek naar de zelfdeterminatietheorie, gepubliceerd in Frontiers in Psychology, laat zien dat de behoefte aan nieuwigheid, iets anders doen dan de vertrouwde routine, een aparte, aanwijsbare motor is achter autonome motivatie en de intentie om sportief actief te blijven. De studie is uitgevoerd onder scholieren tijdens gymlessen, dus je moet de uitkomst niet één op één naar volwassen wielrenners vertalen, maar het onderliggende mechanisme, dat een nieuwe uitdaging je aandacht en motivatie triggert waar herhaling dat niet doet, wordt in de sportpsychologie breed erkend.

Veldrijden levert daarnaast concrete fysieke winst op. Trainingsplatform TrainingPeaks zet op een rij wat herhaalde korte, maximale inspanningen op een crossparcours doen: ze verhogen je vermogen rond je VO2max, houden je gewicht onder controle in de rustigere wintermaanden, verbeteren je bochtenwerk op gras, zand en modder, en trainen juist die explosieve versnelling vanuit stilstand die je op de weg zelden aanspreekt. Dat maakt je in het voorjaar niet alleen fitter, maar ook een handigere en zelfverzekerder wegrenner. Ook de wielersport zelf beweegt mee: de KNWU meldde onlangs dat de jarenlange daling in het aantal wedstrijdlicenties voor het eerst weer voorzichtig ombuigt, mede dankzij nieuwe, laagdrempelige instapklassen, een signaal dat de drempel om ergens aan de start te verschijnen structureel lager wordt, ook buiten het wegseizoen.

Materiaal dat je al hebt: racefiets, gravelbike of mountainbike volstaat

Het grootste misverstand over veldrijden is dat je eerst een dure crossfiets moet aanschaffen. Niet nodig. Voor je allereerste rit kun je prima starten met wat er al in de schuur staat. Heb je een gravelbike, dan ben je al bijna klaar: zoals we eerder beschreven, is gravellen een uitstekende manier om je fietsseizoen te verlengen tot diep in de herfst, en dezelfde brede banden met wat meer profiel werken ook op een afgesloten crossparcours. Heb je alleen een racefiets, monteer dan iets bredere banden met lagere spanning voor grip in de modder; een mountainbike werkt technisch prima, al ben je daarmee net iets minder wendbaar in de nauwe bochtjes die het parcours typeren. Twijfel je tussen een gerichte aankoop voor volgend seizoen? Dan zet ons overzicht van cyclocrosser versus gravelbike de verschillen in gewicht, geometrie en bandmaat helder naast elkaar.

Zo zet je vandaag de eerste stap naar je eerste veldrit

Begin klein. De meeste regionale crossjes hebben een vrije of C-categorie waar iedereen met een dagvergunning aan mag starten, zonder dat je meteen een wedstrijdlicentie nodig hebt. Kijk op de kalender van je regionale wielerclub of vraag bij je eigen club na welke cross in de buurt het laagdrempeligst is. Wil je eerst de basistechniek onder de knie krijgen, afstappen, fiets op de schouder, remmen en trappen tegelijk in een bocht, dan helpt het enorm om die bewegingen een keer voorgedaan te krijgen. In onze clinic met oud-wereldkampioen Richard Groenendaal staan precies die fijne kneepjes uitgelegd, van de juiste startpositie tot het soepel overstappen van hindernissen. Wie meer achtergrond wil over de sport zelf, de herkomst en het materiaal, vindt dat terug in ons volledige overzicht van cyclocross en veldrijden.

Wat betekent dit voor jou?

Je hoeft geen prof te zijn om profijt te hebben van wat renners als Van der Poel en Van Aert elk najaar doen: het wegseizoen loslaten en tijdelijk overschakelen op iets dat wél houvast geeft. Voor de gemiddelde wegwielrenner betekent dat concreet: schrijf je in voor één laagdrempelige cross bij je in de buurt, rijd 'm op de fiets die je al hebt, en gebruik die ene datum als het kortetermijndoel dat je door de donkere maanden trekt. Lukt het niet, dan heb je in elk geval een leuke, modderige middag gehad; lukt het wel, dan begin je het voorjaar met scherpere bochtentechniek en een frisser hoofd dan wanneer je alleen maar was blijven doorfietsen.