Waarom augustus de belangrijkste maand van je fietsseizoen is

Januari staat in het teken van goede voornemens, in het voorjaar worden de eerste serieuze kilometers gemaakt en in juni en juli lijkt het fietsseizoen op zijn hoogtepunt. Toch is er veel voor te zeggen dat juist augustus een van de belangrijkste maanden van je fietsjaar is. Je hebt maanden training in de benen, de dagen zijn nog lang en tegelijkertijd ligt er nog genoeg seizoen voor je. Wat je nu doet, kan bepalen hoe goed je in september en oktober nog fietst.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Je hebt maanden training in de benen

Wie sinds het voorjaar regelmatig fietst, begint augustus met iets wat je in maart simpelweg nog niet kunt hebben: maanden aan opgebouwde trainingsbelasting. Lange duurritten, intensieve trainingen, toertochten en misschien een fietsvakantie hebben allemaal bijgedragen aan je aerobe conditie. Dat betekent niet automatisch dat je in augustus op je sterkst bent. Wel heb je een stevige basis waarop je verder kunt bouwen. Zeker bij duursporten ontstaat progressie door het maandenlang herhalen van trainingsprikkels en voldoende herstel. Een deel van de winst zit bovendien niet alleen in een hogere VO2max of FTP. Ook je vermogen om na meerdere uren nog hard te fietsen kan gedurende een seizoen verbeteren. Dat wordt steeds vaker aangeduid als 'durability'.

Het voordeel van augustus is dus dat je niet meer vanaf nul hoeft op te bouwen. Je kunt veel gerichter werken aan wat je in het laatste deel van het seizoen nog wilt bereiken.

Augustus kan ook het moment zijn waarop het misgaat

Er zit een keerzijde aan al die kilometers. Wie sinds februari of maart vrijwel onafgebroken heeft getraind, kan in augustus ook behoorlijk wat vermoeidheid hebben opgebouwd. Je FTP kan nog uitstekend zijn, terwijl je benen na drie uur veel sneller leeglopen dan eerder in het seizoen. Dat maakt augustus een goed moment om kritisch naar je eigen lichaam te kijken. Heb je nog zin om te fietsen? Kun je tijdens intensieve trainingen je normale waarden halen? Herstel je goed tussen ritten? En hoe voelen je benen na een paar uur? Meer trainen is dan niet automatisch de oplossing. Soms levert een paar dagen extra herstel juist meer op. Het principe achter een taper laat precies dat zien: door de trainingsbelasting tijdelijk te verminderen, kan opgebouwde vermoeidheid afnemen terwijl een groot deel van de trainingsaanpassingen behouden blijft.

Een bekende meta-analyse naar tapering bij wedstrijdsporters vond dat het verminderen van het trainingsvolume, terwijl de intensiteit grotendeels behouden bleef, de prestaties kon verbeteren. Je hoeft in augustus dus niet koste wat kost nóg meer kilometers te maken om goed te blijven.

De zomervakantie hoeft je vorm niet te verpesten

Augustus betekent voor veel mensen ook vakantie. De fiets gaat misschien mee naar Frankrijk, Spanje of Italië, maar kan net zo goed twee weken thuisblijven. Dat voelt voor fanatieke wielrenners soms alsof maanden training verloren gaan. Dat gebeurt gelukkig niet zo snel. Een paar dagen zonder fiets hebben nauwelijks invloed op je conditie. Bij langere periodes zonder training beginnen veranderingen wel meetbaar te worden. Onderzoek naar detraining laat bijvoorbeeld zien dat VO2max na enkele weken volledige trainingsstop kan afnemen, mede door veranderingen in bloedvolume en cardiovasculaire aanpassingen.

Een rustige vakantie kan bovendien precies zijn wat je nodig hebt wanneer je al een lang voorjaar en een drukke zomer achter de rug hebt. Na een week met minder training kun je je bij thuiskomst frisser voelen, terwijl je conditie grotendeels behouden is gebleven.

De hitte maakt augustus wel anders

Een trainingsrit van drie uur bij 30 graden vraagt iets anders van je lichaam dan dezelfde rit bij 18 graden. Je lichaam stuurt meer bloed richting de huid om warmte kwijt te raken en je zweetproductie neemt toe. Daardoor kan bij dezelfde inspanning je hartslag geleidelijk stijgen. Dat verschijnsel staat bekend als cardiovascular drift. Zeker tijdens lange ritten in de warmte kan je hartslag oplopen terwijl je vermogen gelijk blijft of zelfs iets daalt. Dat betekent niet meteen dat je conditie slechter is geworden. Je prestaties beoordelen op basis van je gemiddelde snelheid is in augustus daarom extra verraderlijk. Hitte, wind, vakantiebenen en vermoeidheid kunnen allemaal invloed hebben. Een rit die op papier minder indrukwekkend lijkt, kan fysiologisch juist een flinke trainingsprikkel hebben gegeven.

Ook voldoende drinken en eten wordt belangrijker. Bij warm weer kan het zweetverlies flink oplopen. Zeker tijdens ritten van meerdere uren is het verstandig om niet pas te drinken wanneer je dorst ondraaglijk wordt.

Je kunt nu profiteren van warmteadaptatie

De warmte heeft ook een interessante andere kant. Wanneer je meerdere keren in warme omstandigheden traint, past je lichaam zich daar geleidelijk aan aan. Zo kan het plasmavolume toenemen, begint het lichaam eerder te zweten en kan de zweetproductie efficiënter worden.

Een review over hitteadaptatie en duurprestaties beschrijft verschillende fysiologische aanpassingen die optreden na herhaalde blootstelling aan warmte. Dat betekent niet dat je midden op de dag bewust vier uur in extreme hitte moet gaan fietsen. Het laat vooral zien dat je lichaam zich gedurende een warme zomer daadwerkelijk aan de omstandigheden kan aanpassen. Die aanpassing kan verklaren waarom dezelfde temperatuur in augustus soms beter te verdragen is dan tijdens de eerste plotseling warme dagen van juni.

Er komt na augustus nog verrassend veel seizoen

Misschien wel de grootste fout is denken dat het fietsseizoen na de zomervakantie bijna voorbij is. Vanaf begin september zijn er vaak nog weken met uitstekende fietsomstandigheden. De extreme hitte neemt af, terwijl de temperatuur overdag vaak aangenaam blijft.

Wie in augustus zijn fiets bijna definitief aan de haak hangt, laat daardoor een mooi deel van het seizoen liggen. Andersom geldt hetzelfde: wie augustus gebruikt om opnieuw structuur aan te brengen, kan in september en oktober nog uitstekend fietsen. Heb je in het voorjaar vooral lange duurtrainingen gedaan, dan kun je nu bijvoorbeeld iets meer intensiteit toevoegen. Heb je de hele zomer wedstrijden of granfondo's gereden, dan kan juist een korte herstelperiode verstandig zijn. Augustus hoeft dus geen nieuwe opbouwperiode te zijn. Het is vooral een goed moment om te bepalen wat je nog uit je seizoen wilt halen.

Een nieuw doel kan je seizoen redden

Motivatie speelt daarbij een grotere rol dan veel trainingsschema's doen vermoeden. In maart is het gemakkelijk om gemotiveerd te zijn voor een doel in juni. Zodra dat evenement achter de rug is, verdwijnt voor sommige wielrenners de structuur. Een concreet doel in september of oktober verandert dat. Dat kan een granfondo zijn, maar net zo goed een lange rit, een klimtijd, een lokaal evenement of simpelweg een persoonlijk afstandsrecord. Je hebt bovendien een voordeel ten opzichte van het voorjaar: de basis ligt er al. Je hoeft niet opnieuw maandenlang conditie op te bouwen. Een aantal gerichte trainingsweken kan voldoende zijn om weer scherp te worden.

Augustus is vooral de maand van keuzes

Dat maakt augustus misschien niet letterlijk voor iedere wielrenner de belangrijkste maand van het jaar, maar wel een beslissend moment. Je kunt vermoeid blijven doortrainen omdat je bang bent conditie te verliezen, na je vakantie stoppen omdat je denkt dat het seizoen voorbij is, of juist kijken naar wat je lichaam en je doelen op dit moment nodig hebben. Voor de ene wielrenner betekent dat een week rust. Voor de ander is augustus het moment voor lange zomerritten en voor weer een ander begint nu de voorbereiding op een doel in september.

De kilometers van het voorjaar zitten al in de benen en de winter is nog ver weg. Precies daarom is augustus zo interessant: je hoeft je vorm niet meer vanaf nul op te bouwen, maar hebt nog genoeg tijd om er iets mee te doen.