Waarom de beste renners niet meer denken

Je kent dat moment wel: je scheurt door een bocht, je fiets helt perfect over, je gewicht verschuift vanzelf naaar binnen, en je accelereert er fluitend weer uit. Zonder na te denken. Zonder te twijfelen. Pure magie.

Welkom in de wereld van onbewuste bekwaamheid – het ultieme niveau waarop wielrennen écht leuk wordt.

De vier stadia van elke fietser

Psychologen onderscheiden vier leerniveaus, en als wielrenner doorloop je ze allemaal:

1. Onbewust onbekwaam
Je weet niet wat je niet weet. Als kind op je eerste racefiets snap je niet waarom je voorwiel ineens wegschuift in die bocht. Je begrijpt ook niet dat je veel te gespannen op je stuur hangt. Je rijdt gewoon, en soms gaat het mis.

2. Bewust onbekwaam
Au. Nu weet je ineens wat er fout ging. Je kijkt naar die ervaren clubgenoten die soepel door bochten glijden, terwijl jij je doodschrikt van je eigen bewegingen. Je beseft: ik kan dit nog niet. Dit stadium voelt vaak frustrerend, maar het is cruciaal. Nu ga je leren.

3. Bewust bekwaam
Hier ben je constant aan het sturen – letterlijk en figuurlijk. Je denkt: 'Gewicht naar binnen, buitenpedaal naar beneden, blik door de bocht.' Het lukt, maar het kost energie. Je ademhaling? Daar moet je nog aan denken. Ontspannen schouders? Check. Soepel blijven? Focus. Je bent als een schaakgrootmeester die nog hardop alle zetten moet benoemen.

4. Onbewust bekwaam
En dan... gebeurt het. Je lichaam neemt het over. Je fiets wordt een verlengstuk van jezelf. Die bocht? Die neem je terwijl je in de verte kijkt en de nieuwe aanvalsplannen bedenkt. Je ademhaling past zich automatisch aan aan de intensiteit. Je schouders blijven ontspannen, ook als het hard gaat. Je bent in de flow.

Waarom dit belangrijk is

Dit concept geldt voor alles op de fiets. Je sprint, je klimtechniek, je vermogen om te blijven eten tijdens lange ritten – allemaal doorlopen ze deze fases. En hier komt het mooie: zodra iets onbewust bekwaam is geworden, heb je mentale ruimte over voor nieuwe dingen.

Dat is waarom profrenners er zo ontspannen uitzien tijdens een Touretappe terwijl ze 40 km/u rijden in een peloton. Het pelotonrijden zelf is allang automatisme. Hun aandacht gaat naar tactiek, naar het aanvoelen van het tempo, naar wanneer ze die extra gel moeten nemen.

Jouw superkracht activeren

Het goede nieuws: je bent al in meer dingen onbewust bekwaam dan je denkt. Dat opschakelen vlak voor de top? Dat deed je de eerste keer bewust, nu gebeurt het vanzelf. Die manier waarop je je fiets neerzet na de rit, zadel afveegt, bidon eruit haalt – automatisme. Energie die je kunt steken in nieuwe dingen.

Wil je iets nieuws leren? Besef dan dat je even terug moet naar stadium 2 of 3. Ja, dat voelt ongemakkelijk als je verder al veel onbewust beheerst. Maar dat is precies het moment waarop groei plaatsvindt.

En als het dan eindelijk vanzelf gaat? Dan ben jij de superheld die soepel wegrijdt terwijl anderen nog aan het denken zijn. Zonder moeite. Zonder twijfel. Gewoon omdat je lichaam inmiddels weet wat te doen.

Dat is geen talent. Dat is herhaling die transformeerde tot superkracht.

P.S. Tot opeens iemand de plankjes na de "drop" heeft weggehaald wat leidde tot de val van Mathieu van der Poel die op de foto te zien is (olympische mountainbikerace Tokyo 2020).