Waarom een fietsvakantie je goedkoopste vakantie ooit kan zijn

Bij een gewone vakantie gaat het grootste deel van je budget op aan twee dingen: er komen en er iets doen. Op een fietsvakantie verdwijnen die twee posten grotendeels, want de reis is de activiteit en het vervoer zit onder je. Wat overblijft is slapen en eten. Hieronder de posten op een rij, plus de plekken waar het geld toch weglekt.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

De duurste post valt weg

Vliegen, huurauto, brandstof, parkeren, taxi's ter plaatse. Bij de meeste vakanties is vervoer de grootste of de tweede grootste post, en op de fiets is die post nul. Je hebt geen tickets nodig, geen tank en geen parkeerkaart.

Wat je wel kunt gebruiken, is de trein voor de heen- of terugweg. Bij NS neem je je fiets mee met een fietsdagkaart die een vast bedrag kost, ongeacht de afstand. Let op de spitsregels, met één prettige uitzondering: volgens de Fietsersbond mag je fiets in juli en augustus de hele dag mee. Precies in de maanden waarin je op vakantie gaat. Over het exacte tarief lopen de bronnen uiteen, dus check dat op ns.nl voordat je vertrekt.

En de route zelf kost niets. Het knooppuntennetwerk en de LF-routes liggen er, ze zijn gratis, en je hebt er geen entreekaartje voor nodig.

Slapen hoeft geen hotelprijs te zijn

Hier zit de grootste besparing die specifiek voor fietsers geldt. Stichting Vrienden op de Fiets heeft duizenden logeeradressen waar je als fietser of wandelaar terecht kunt. Volgens de eigen voorwaarden van de stichting kost een overnachting 27,50 euro per persoon, inclusief ontbijt, en betalen kinderen tot en met twaalf jaar 15 euro. Toeristenbelasting komt er nog bij en verschilt per gemeente. Je hebt er wel een Vriendenpas voor nodig, die een paar euro per kalenderjaar kost.

Ga je de grens over, dan is Warmshowers de internationale variant, en die gaat nog een stap verder: de overnachting zelf is gratis. Het is een non-profit uit Colorado, opgericht in 1993, met naar eigen zeggen ruim 185.000 aangesloten fietsers en gastadressen wereldwijd. Je betaalt eenmalig een bijdrage om je te registreren en de adressen te kunnen zoeken. Over de hoogte van dat bedrag lopen de bronnen uiteen, dus dat check je op hun eigen site.

Belangrijk verschil met een hotel of een logeeradres: dit is geen boekingsplatform maar wederkerige gastvrijheid. Je slaapt bij iemand thuis die zelf fietst, je vraagt netjes vooraf, je blijft één nacht tenzij anders afgesproken, en de bedoeling is dat je later zelf ook gastheer wordt. Wie het als gratis hotel behandelt, is het probleem dat zulke netwerken opbreekt.

Zet die twee naast een hotelkamer met ontbijt en je ziet waar de rekening kantelt. Kamperen kan nog goedkoper, maar dan neem je gewicht mee, en dat gewicht heeft een prijs in benen. Het verschil tussen die twee reisstijlen hebben we uitgewerkt in ons stuk over de vakantiefietser en de bikepacker.

Je kunt onderweg niets kopen

Dit is het onderschatte mechanisme. Op een strandvakantie of stedentrip vult zich elke dag met dingen die geld kosten, simpelweg omdat je tijd over hebt. Op een fietsvakantie is je dag gevuld. Je rijdt, je eet, je slaapt, je rijdt weer. De aandelen souvenirs, museumkaartjes, terrasjes en excursies dalen niet omdat je zuinig bent, maar omdat je er geen tijd voor hebt.

Voor het beste deel van de dag, het landschap dat langzaam verandert, bestaat geen kaartverkoop.

Waar het geld tóch weglekt

Vier posten waar de fietsvakantie duurder wordt dan je begroot:

• Eten. Je verbruikt aanzienlijk meer dan thuis, en je koopt het vaker onderweg dan uit de supermarkt. Dit is de post die je begroting scheeftrekt, niet je hotelkamer.
• Regen. Twee dagen striemende regen en de Vrienden op de Fiets-planning wordt een last minute hotel. Reken op één noodovernachting die vier keer zo duur is.
• Materiaal. Een band, een ketting, een remblok, of een fietsenmaker in een dorp waar jij de enige klant van de week bent.
• De terugweg. Wie één kant op rijdt, moet ook terug. Een internationale trein met fiets is duurder en ingewikkelder dan een binnenlandse, en soms moet je fiets in een hoes.

Reis je met het vliegtuig naar de start, dan komt daar de grootste risicopost bij. Waarom de luchthaven in wezen één grote fietsvernielmachine is, hebben we eerder beschreven, en waarom luchtvaartmaatschappijen jouw fiets bijna nooit vergoeden ook.

En dan de fiets zelf

Blijft één vraag over: moet je hier eerst een reisfiets voor kopen? Dat is precies waar het verhaal van yungcheeezy binnenkomt. Deze zomer reed hij volgens The Cycling Week in zeven maanden ruim vijftienduizend kilometer door tien landen, op een fiets die 44 dollar kostte, omgerekend zo'n 38 euro. Onderweg versleet hij drie kettingen, drie freewheels, twee volledige sets banden en veertien spaken, en de aandrijflijn voor de laatste zesduizend kilometer kwam van een sloopterrein in Vietnam.

Belangrijker: goedkoop reizen is niet hetzelfde als zo weinig mogelijk uitgeven. Het doel is niet om elke euro in je spaarpot te houden, het doel is een week waarin je fietst in plaats van sleutelt. En dan is die storingslijst geen aanklacht tegen goedkope fietsen, maar een boodschappenlijstje. Precies op de onderdelen waar hij vastliep, koop je met geld voorspelbaarheid.

Reken het zelf na

Een week, zes overnachtingen, binnen Nederland:

• Slapen bij logeeradressen: zes keer 27,50 euro is 165 euro per persoon, ontbijt inbegrepen
• Vriendenpas: een paar euro voor het hele jaar
• Trein terug met fiets: één dagkaart
• Route: nul
• Eten: jouw keuze, maar reken op meer dan thuis
• Vermaak: nul

Je zit daarmee ruim onder wat één vliegticket kost, en je hebt zes dagen gehad waarin je niets anders deed dan bewegen.

Wat betekent dit voor jou

• Boek Nederland of net over de grens als je het écht goedkoop wil houden. Elke landsgrens die je oversteekt maakt de terugreis duurder.
• Word Vriend op de Fiets voordat je gaat. Je haalt de pas er met één overnachting al uit.
• Plan in juli of augustus als je de trein wil combineren, dan speelt de spitsregel niet.
• Begroot ruim voor eten en één noodhotel. Dat zijn de twee posten die je onderschat.
• En doe het op de fiets die je hebt. Niemand heeft ooit iemand tegengehouden bij de grens omdat zijn fiets te goedkoop was.