Waarom je harder gaat rijden als je minder obsessief wordt

Meer is beter. Harder is beter. Iedere training moet en zal tellen. Voor veel (iets te) fanatieke recreanten sluipen soortgelijke gedachten met enige regelmaat al dan niet bewust in het koppie. Ironisch genoeg kunnen juist zulke obsessies ervoor zorgen dat vooruitgang stagneert.

Je moet er vast zelf ook wel eens aan geloven. Iedere rit tot op de hectometer nauwkeurig analyseren, elk segment vergelijken met prestaties van anderen en een iets minder snel ritje onmiddellijk als achteruitgang bestempelen. Het lijkt soms wielrenner eigen, hoe je het ook wendt of keert. Het feit dat we tegenwoordig fietsen in een wereld waarin alles meetbaar is: van voedingsschema’s tot trainingsschema’s en van slaapkwaliteit tot mentale begeleiding.

Inderdaad: niets lijkt heden ten dage nog aan het toeval te worden overgelaten. Wattages, hartslag, ga zo maar door: data is heilig geworden en hangt ontegenzeggelijk samen met prestatiedruk, wat op zijn beurt weer stress-activerend is. Tuurlijk, een beetje spanning en druk op de ketel kunnen helpen om scherp te zijn (en blijven). Maar structurele druk werkt averechts, zo lijkt langzaam maar zeker duidelijk te worden. Want wanneer elke trainingsrit, hoe klein dan ook, een test wordt, verschuift de focus van proces naar resultaat. Je rijdt dan niet meer om beter te worden, maar meer om te bewijzen dat je al goed bent.

Strava als katalysator van stress en prestatiedruk

Bovengenoemd verschil lijkt op het eerste gezicht misschien klein. Het kan echter grote gevolgen hebben, zowel voor intrinsieke motivatie als herstel. Als recreatieve fietser of fanatieke amateur willen we ons vaak spiegelen aan de profs. Platforms als Strava versterken die dynamiek vervolgens alleen maar. Want zoals we hier al vaker geschreven hebben, is het meest voorkomende credo in wielerland toch écht Strava or it did not happen.

Waar wielrennen vroeger draaide om 'lekker hard fietsen', is dat voor veel amateurs veranderd. De komst van betaalbare vermogensmeters en geavanceerde fietscomputers heeft de sport fundamenteel veranderd. Segmenten, Strava-klassementen en überhaupt (online) gemiddelden maken prestaties zichtbaar en vergelijkbaar, wat enerzijds een inspirerende maar anderzijds ook verlammende werking kan hebben. Wie voortdurend en zonder ophouden zijn ritten afzet tegen wat andere renners gepubliceerd hebben, verliest snel en gemakkelijk het gevoel voor eigen progressie. Je gaat dan namelijk forceren op dagen die eigenlijk rustig hadden moeten zijn.

En ongemerkt wordt fietsen dan minder ontspanning en meer verplichting. Vooral fanatieke amateurs lopen dat risico. Want zonder dat er een carrière op het spel staat, leggen we onszelf soms dezelfde druk op als profs. Herstel wordt in dat kader dan óók sneller overgeslagen, omdat je angstig bent vorm te verliezen. Het gevolg? Een chronisch vermoeide motor, die zelden echt kan pieken (wanneer het juist wél moet!).

De ontspanningsparadox

Betekent minder obsessief zijn - hoe moeilijk dat voor sommigen ook is - dan automatisch minder serieus trainen? Nee, natuurlijk niet! Het betekent simpelweg dat niet iedere rit die je maakt een hoogtepunt hoeft te zijn. Zie een rustige duurtraining ook gewoon als winst. En interpreteer een slechte dag niet meteen als vormverlies of een gelijkend doemscenario. Die mentale ruimte verlaagt je stressgehalte, verbetert daarmee je herstel en vergemakkelijkt het proces om consistent te blijven.

Ontwikkel dus timing en zelfkennis, in plaats van constant blinds cijfers na te jagen. Ergo: ''Fietsen mag ook licht voelen. Sociaal. Ontspannend. Vrij. Misschien zit de echte kracht niet in wie het diepst kan gaan, maar in wie het langst blijft genieten.'' Wie ontspannen kan trainen, durft automatisch meer op gevoel te rijden. Dat levert op lange termijn dan weer een extra toptijd op dat gewilde Strava-segment op. Paradoxaal genoeg zie je juist vaak dat renners sneller worden wanneer ze druk om te presteren ietwat loslaten. Ze slapen beter, genieten meer en houden het simpelweg mentaal langer vol.