Waarom profs steeds vaker op een aerofiets de bergen in gaan

Moet je voor de Alpen een lichte klimfiets kopen of is een aerofiets tegenwoordig de slimste keuze? Kijk je naar de Tour de France, dan lijkt het antwoord eenvoudig. Steeds vaker kiezen toppers als Tadej Pogačar en Jonas Vingegaard zelfs in de zwaarste bergetappes voor hun aerofiets. Maar betekent dat automatisch dat jij ook beter af bent met een aero-racer? Het korte antwoord: nee.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Wie de Tour de France volgt, ziet dat de traditionele klimfiets langzaam terrein verliest. Tijdens zware bergritten met duizenden hoogtemeters rijden veel klassementsrenners tegenwoordig op fietsen die een paar jaar geleden nog uitsluitend voor vlakke klassiekers werden gebruikt. Dat lijkt misschien vreemd, maar volgens een analyse van Bicycling.com zit daar een logische verklaring achter.

De UCI-regels veranderen alles

Een van de belangrijkste redenen is een regel waar de meeste recreatieve wielrenners nooit bij stilstaan: de minimale fietsgewichtslimiet van de UCI. Een wedstrijdfiets mag officieel niet lichter zijn dan 6,8 kilogram. Moderne klimfietsen kunnen tegenwoordig zonder moeite onder die grens uitkomen. Teammechaniekers moeten daarom ballast toevoegen of zwaardere onderdelen monteren om de fiets wedstrijdklaar te maken. Tegelijkertijd zijn aerofietsen de afgelopen jaren juist flink lichter geworden. Daardoor wegen beide modellen in veel gevallen vrijwel hetzelfde. En als twee fietsen even zwaar zijn, is de keuze voor profteams snel gemaakt. Dan levert de aerodynamisch meest efficiënte fiets simpelweg meer voordeel op.

Een bergetappe is veel meer dan alleen klimmen

Wanneer je het profiel van een Touretappe bekijkt, valt vooral de laatste klim op. Toch denken ploegen heel anders over zo'n rit. Voordat de renners überhaupt aan de slotklim beginnen, hebben ze vaak al uren gekoerst over vlakke wegen, glooiende stroken en snelle afdalingen. Er wordt voortdurend gestreden om positie, gaten moeten worden dichtgereden en in waaiers kost iedere seconde extra energie. Juist op die stukken kan een aerofiets waardevolle watts besparen. Iedere kleine energiebesparing stapelt zich gedurende een rit van vijf of zes uur op. Daardoor beginnen renners uiteindelijk frisser aan de beslissende beklimming. Dat verklaart waarom ploegen als Visma | Lease a Bike en UAE Team Emirates steeds vaker kiezen voor hun aerodynamische modellen. Wil je meer weten over de fietsen waarop de profs rijden? Bekijk dan ook ons overzicht van de WorldTour-fietsen op Bicycling.nl.

Aerodynamica werkt ook als je geen prof bent

Veel recreatieve fietsers denken dat aerodynamica pas belangrijk wordt boven de 45 kilometer per uur. Dat is een hardnekkige misvatting. Luchtweerstand is al vanaf relatief lage snelheden de grootste tegenstander tijdens een fietstocht. Zelfs wanneer je gemiddeld 25 kilometer per uur rijdt, gaat een groot deel van je vermogen op aan het verplaatsen van lucht. Rijd je bovendien tegenwind, dan neemt de effectieve luchtsnelheid nog verder toe. Je fietscomputer laat misschien slechts 24 kilometer per uur zien, maar voor de luchtweerstand kan dat voelen alsof je ruim boven de 35 kilometer per uur rijdt. Dat betekent niet dat iedere recreant direct een aerofiets nodig heeft, maar wel dat aerodynamica veel eerder een rol speelt dan veel fietsers denken. In ons artikel over hoeveel sneller een aerofiets werkelijk is leggen we uit waar die winst precies vandaan komt.

Gewicht blijft belangrijk, maar misschien minder dan je denkt

Natuurlijk is een lichte fiets nog steeds een voordeel wanneer de weg langdurig omhoog loopt. Hoe steiler de klim en hoe lager de snelheid, hoe groter de invloed van gewicht wordt. Toch overschatten veel fietsers het effect van een paar honderd gram verschil. Op een lange klim levert een kilo gewichtsbesparing vaak slechts enkele tientallen seconden tijdwinst op. Dat is relevant als je de Tour wilt winnen of een KOM op Strava najaagt, maar voor de gemiddelde zondagrit maakt het zelden het verschil tussen een goede of slechte dag op de fiets. Bovendien voelt een lichte fiets vaak levendiger en directer. Dat rijgevoel is prettig, maar betekent niet automatisch dat je over een complete rit ook daadwerkelijk sneller bent.

Kopieer de profs niet blind

Hier zit misschien wel de belangrijkste les uit de analyse van Bicycling.com. Professionele wielrenners maken hun materiaalkeuze op basis van wedstrijdregels, vermogens van meer dan 6 watt per kilogram en etappes waarin urenlang met snelheden boven de 45 kilometer per uur wordt gekoerst. De meeste recreatieve wielrenners rijden heel anders. Misschien fiets jij vooral in Zuid-Limburg, maak je lange ritten in de Ardennen of trek je één keer per jaar naar de Alpen. Dan kan een lichtere allroundfiets juist beter aansluiten bij jouw gebruik. Vraag jezelf daarom niet af welke fiets Pogačar of Vingegaard kiest, maar welke fiets het beste past bij jouw ritten, jouw snelheid en jouw doelen.

De verschillen worden steeds kleiner

Opvallend is bovendien dat de kloof tussen beide categorieën steeds kleiner wordt. Moderne klimfietsen krijgen steeds meer aerodynamische eigenschappen, terwijl aerofietsen jaar na jaar lichter worden. Merken als Trek hebben beide concepten zelfs samengevoegd in één model. Ook andere fabrikanten ontwikkelen fietsen die nauwelijks nog puur als klimfiets of aerofiets zijn te bestempelen. Daardoor draait de keuze steeds minder om het type frame en steeds meer om zaken als zitpositie, comfort, bandenkeuze en de juiste afstelling. Uiteindelijk levert een goede bikefit vaak meer snelheidswinst op dan een nieuw frame van duizenden euro's.

Welke fiets past bij jou?

Wie vooral snelle groepsritten rijdt, veel in de polder fietst of regelmatig wedstrijden rijdt, profiteert waarschijnlijk het meest van een moderne aerofiets. Ben je juist iemand die graag urenlang cols beklimt tijdens vakanties in de Alpen of Dolomieten, dan blijft een lichte allroundfiets een uitstekende keuze. Misschien is de belangrijkste conclusie wel dat de snelste fiets niet automatisch de beste fiets is. Uiteindelijk wil je vooral een fiets die uitnodigt om vaker op pad te gaan. En dat is misschien wel de grootste winst die je kunt boeken.

Dit artikel verscheen eerder op Bicycling.com door Matt Phillips en is een bewerking voor Bicycling.nl