Wat gebeurt er als je te lang doorrijdt met versleten kettingbladen?

Je kettingbladen zijn van die onderdelen waar je meestal pas naar kijkt als er iets misgaat. Je ketting is schoon, je cassette lijkt nog prima en toch schakelt je fiets niet meer zoals vroeger. Onder belasting kraakt het, de ketting voelt onrustig of schiet zelfs ineens door.

Grote kans dat je kettingbladen versleten zijn.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Je ketting grijpt steeds minder goed aan

Een kettingblad hoort de ketting strak en gecontroleerd mee te nemen. Zodra de tanden slijten, verandert die passing. De tanden worden scherper, dunner en krijgen soms een soort haaientand-vorm. Daardoor kan de ketting minder goed in de tanden vallen en gaat hij eerder omhoog kruipen of overslaan.

Dat merk je vooral wanneer je kracht zet. Denk aan optrekken na een bocht, sprinten, klimmen of rijden op de grote plaat. Precies op het moment dat je druk op de pedalen zet, kan de ketting doorschieten. Dat is niet alleen irritant, maar ook gevaarlijk. “Shark finning” aan de tanden is een duidelijk teken van slijtage en reden om kettingbladen te vervangen om te voorkomen dat de ketting eraf springt.

Lees ook: Waarom je ketting veel sneller slijt dan nodig

Je nieuwe ketting kan ineens slecht lopen

Veel fietsers vervangen netjes hun ketting, maar laten oude kettingbladen zitten. Dat lijkt logisch, maar kan juist problemen geven. Een versleten ketting en versleten kettingblad slijten namelijk op elkaar in. Zodra je er een nieuwe ketting op legt, past die niet meer goed op de oude, uitgesleten tanden.

Het gevolg: slecht schakelen, overslaan of een aandrijving die onrustig voelt. REI benadrukt dat het op tijd vervangen van je ketting kan helpen om kettingbladen langer mee te laten gaan. Dat zegt eigenlijk genoeg: laat je ketting te lang slijten, dan trekt hij de rest van je aandrijving mee.

Lees ook: Hoe vaak moet je je ketting en/of cassette vervangen?

Je aandrijving slijt sneller door

Een versleten kettingblad staat nooit op zichzelf. De hele aandrijving werkt samen: ketting, cassette, derailleurwieltjes en kettingbladen. Als één onderdeel versleten is, gaan de andere onderdelen harder mee slijten.

Sheldon Brown legt uit dat een versleten ketting de tanden van tandwielen vervormt, waardoor de onderdelen niet meer goed in elkaar grijpen. Dat principe geldt ook voor kettingbladen: hoe langer je doorrijdt met slijtage, hoe groter de kans dat je uiteindelijk meerdere onderdelen tegelijk moet vervangen.

Wat begint als één versleten onderdeel, wordt dan ineens een dure reparatie.

Lees ook: 15 onderhoudstips die het schakelen van je fiets drastisch verbeteren

Je schakelt minder strak

Versleten kettingbladen hebben niet alleen invloed op kracht zetten, maar ook op schakelen. Moderne kettingbladen hebben speciale vormen, ramps en pins om de ketting snel en gecontroleerd van klein naar groot blad te brengen. Zodra de tanden slijten, werkt dat systeem minder goed.

Je merkt dan dat schakelen aan de voorkant trager wordt. De ketting pakt minder soepel op, maakt meer geluid of valt soms juist te ver naar binnen of buiten. Vooral bij schakelen onder druk wordt dat duidelijk.

Wanneer zijn je kettingbladen versleten?

Er is geen vaste kilometerstand waarop je kettingbladen moet vervangen. Dat hangt af van je onderhoud, weersomstandigheden, hoeveel kracht je zet en hoe vaak je met een versleten ketting hebt doorgereden.

Let vooral op deze signalen:

• scherpe, puntige of haaientand-vormige tanden
• ketting die overslaat onder belasting
• slecht schakelen aan de voorkant
• ketting die zichtbaar loskomt van het blad als je eraan trekt
• kraakjes of onrustig gevoel bij kracht zetten

Park Tool noemt de trek-test bij het voorblad als eenvoudige manier om slijtage te herkennen: schakel achter naar het kleinste tandwiel en trek de ketting aan de voorkant van het kettingblad weg. Als je veel ruimte ziet tussen ketting en blad, wijst dat op slijtage.

Kun je ermee doorrijden?

Een klein beetje slijtage is normaal. Maar zodra je ketting overslaat of slecht aangrijpt, is het tijd om actie te ondernemen. Doorrijden maakt het probleem meestal alleen groter.

Het risico is niet alleen dat je langzamer of minder soepel rijdt. De ketting kan eraf schieten, je kunt doorschieten met je pedaal en bij veel kracht zelfs bijna vallen. Vooral staand op de pedalen is dat gevaarlijk.

Conclusie

Te lang doorrijden met versleten kettingbladen lijkt onschuldig, maar het kan je hele aandrijving beïnvloeden. Je schakelt slechter, je ketting grijpt minder goed aan en de kans op overslaan wordt steeds groter.

Het vervelende is dat je het vaak pas merkt wanneer je kracht zet. En dat is precies het moment waarop je wilt kunnen vertrouwen op je fiets. Controleer daarom niet alleen je ketting en cassette, maar kijk ook af en toe naar je kettingbladen. Een paar versleten tanden kunnen uiteindelijk veel meer kosten dan je denkt.