Zijn wielrenners in de Tour de France wel echte mensen?

Het was mijn tweede jaar als Nieuweling. Ik reed voor GRTC-Excelsior, nog groen genoeg om naar de eerste klassiekers te kijken met de blik van iemand die denkt dat renners van een ander soort zijn. Godachtig, of zoiets.

En toen zag ik het: ergens in een drukke bocht gooide een renner zijn elleboog, er ontstond een woordenwisseling, en vervolgens schopte hij het voorwiel van de andere kerel weg. Gewoon. Koelbloedig. In een peloton van honderd man op volle snelheid. Die gast, dacht ik, dat is de moordenaar. Niet figuurlijk. Echt. Iemand die dat doet, bewust, in dat tempo, is in staat tot iets waar de meeste mensen 's nachts wakker van liggen. Ik was zestien en ik wist het zeker. Sindsdien heb ik die gedachte nooit meer losgelaten.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Het peloton bestaat uit echte mensen

We behandelen profwielrenners graag als een aparte soort. Gedroomd als kind, getraind als tiener, geselecteerd op talent dat de meeste mensen nooit zullen hebben. En in zekere zin klopt dat.

Maar statistisch klopt er iets anders ook: een peloton is een doorsnede van de samenleving. Een mannelijke, fysiek geselecteerde, relatief jonge doorsnede, maar een doorsnede. En doorsnedes zijn wreed eerlijk. De Tour de France vertrekt met 176 renners. Mannen van grofweg 20 tot 40 jaar. Als je op die groep de meest recente Nederlandse en Europese bevolkingsstatistieken loslaat, voor mannen in die leeftijdsgroep, dan krijg je iets wat niemand hardop zegt maar wat gewoon kan kloppen.

>>> Lees ook: De brute moord op een graveltalent: Netflix presenteert nieuwe documentaire

Wie rijdt er eigenlijk mee

± 44 renners hebben burn-outklachten gekend. In 2025 heeft 24,3% van de mannelijke werknemers van 25 tot 34 jaar burn-outklachten, blijkt uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van CBS en TNO. Profwielrenners zijn topsporters, maar ook professionelen met contractdruk, mediaverplichtingen en een seizoen dat negen maanden duurt. Er is geen reden om aan te nemen dat ze immuun zijn. Eerder het tegendeel.

± 45 renners zijn ooit vreemdgegaan. Onderzoek van psycholoog Henk Noort onder 1700 Nederlanders van 25 tot 45 jaar: 25% van de mannen gaf toe ooit vreemd te zijn gegaan. Durex-onderzoek Nederland: 31%. De Rutgers Monitor seksuele gezondheid registreert dat 6 tot 9% van de mannen met een vaste relatie in de afgelopen zes maanden meer dan één sekspartner had. De renner die zijn vrouw zoent op de aankomst in Parijs en de renner die op een trainingstage iets deed wat hij liever vergeet: statistisch is er meer dan één.

± 107 renners kijken regelmatig porno. Dat klinkt als een grap. Het is geen grap. Hart van Nederland-panel: 61% van de mannen kijkt porno. BNN/VARA-onderzoek onder 16 tot 34-jarigen: driekwart van de mannen. Conservatief: 60 tot 75% van de mannen in de leeftijdsgroep van het peloton. Dat zijn 106 tot 132 renners. Ze rijden op dit moment door de Pyreneeen en kijken vanavond op hun hotelkamer naar hun telefoon.

± 16 renners hebben een depressieve stoornis. Trimbos NEMESIS-onderzoek: 7% van de Nederlandse mannen had in de afgelopen twaalf maanden een depressieve stoornis. Bredere angst- of depressiegevoelens: 37% van alle mannen in 2023 (CBS Gezondheidsenquête). Dat zijn in het peloton 12 tot 65 renners. De wielersport praat hier inmiddels gelukkig iets meer over dan vroeger. Genoeg is het nog lang niet.

± 35 renners drinken elke dag vijf kopjes koffie of meer. Koffie & Thee Nederland 2022, representatieve steekproef: 20% van de Nederlanders drinkt dagelijks vijf tot zes kopjes. Nationaal Koffie & Thee Onderzoek 2024: mannen gemiddeld vier kopjes per dag. 24% noemt zichzelf verslaafd. De barista in het teamhotel is de hardst werkende persoon in het peloton.

± 3 tot 14 renners hebben ooit iemand ernstig fysiek letsel toegebracht. CBS Veiligheidsmonitor 2023: jaarlijks is 1,4 tot 2% van de mannen in de leeftijdsgroep 20 tot 40 jaar verdacht van mishandeling of ernstig geweld. Cumulatief over meerdere jaren: 5 tot 8% ooit in het leven. In een peloton van 176 man zijn dat er drie tot veertien. Een van hen schopte waarschijnlijk ooit een voorwiel weg.

± 26 renners zijn ooit positief getest of ernstig verdacht van doping. Dit is de enige categorie waar het peloton afwijkt van de samenleving. Historische analyses van UCI-disciplinaire gegevens en sportwetenschappelijk onderzoek schatten dat 10 tot 20% van de profrenners in de pre-biologisch-paspoort-periode betrokken was bij doping. Actuele cijfers liggen lager, maar 10 tot 15% is de meest geciteerde schatting. Dat zijn in de Tour 18 tot 26 renners. Meer dan twee complete ploegen.

Deze aantallen verdienen nuance en zijn schattingen, geen vaststaande feiten over individuele renners. Maar daar gaat het ook niet om. Het gaat om het besef dat achter elk rugnummer een volledig mens zit, met precies dezelfde krachten en kwetsbaarheden als de mensen die op de bank hangen met een zak chips (en een depressie).

>>> Lees ook: Fietsen verlaagt stress beter dan wandelen, blijkt uit onderzoek

Wat dit eigenlijk zegt

We kijken naar renners en zien hun prestaties. Wattages, titels, klimmomenten, aankomstsprints. We zien de zweetdruppels op de Ventoux, de grimasen op Alpe d'Huez. We zien die ene procent van hun leven dat openbaar is. De andere 99 procent zien we niet. Ongezien. Maar dat is de koers, de koers des levens. Precies met de krachten en kwetsbaarheden bij iedereen.

>>> Lees ook: Wanneer is fietsen té veel? Over de dunne lijn tussen toewijding en verslaving

Het peloton is niet beter of slechter dan de samenleving. Het is de samenleving. Maar dan in lycra, op koolstofvezel, met een meetlat die nagenoeg alles bijhoudt, en met een camera die volgt tot ze de hotellobby in lopen. De moordenaar wint misschien vandaag. We kijken toe, we juichen, we tikken de naam in op sociale media. En waarschijnlijk rijdt hij al jaren naast iemand die avond aan avond zijn moeder belt, of naast de grappenmaker van de ploeg, of naast de man die vannacht niet slaapt van het schuldgevoel over iets wat hij nooit verteld heeft.

Dat is het peloton. Dat zijn wij. Dat ben ik, met een score van 3 op 7.

P.S. De lijst kan je doorvertalen in wielerverslagen:

Burnout = Verkeerd gereden
Vreemgaan = Van rijden op je fiets naar knuffelen met het asfalt
Pornokijker = Kijkt constant op zijn of haar teller
Depressie = Emotieloze plakker
De koffiespons = Blijft maar gaan
Ernstig fysiek letsel = De crash veroorzaker