Zo vind je het juiste fietszadel: experts leggen uit waar je op moet letten

Veel fietsers kiezen een nieuw zadel op de verkeerde manier. Met deze tips voorkom je zadelpijn, ongemak en een miskoop.

>>> Wil je op de hoogte blijven van het belangrijkste fietsnieuws? Schrijf je dan hier in voor onze wekelijkse nieuwsbrief met maandagochtend om 09.00 de top 5 artikelen.

Zadelpijn is een probleem waar vrijwel iedere fietser vroeg of laat mee te maken kan krijgen. Of je nu wedstrijden rijdt, lange graveltochten maakt of vooral recreatief op de fiets zit: een verkeerd zadel kan zorgen voor irritatie, druk en gevoelloosheid. De oplossing lijkt vaak simpel: een nieuw zadel kopen. Toch blijkt dat in de praktijk lang niet altijd de oplossing.

Veel fietsers proberen meerdere zadels voordat ze eindelijk een exemplaar vinden dat goed zit. Daarbij wordt vaak gekeken naar zaken als breedte, lengte, hoeveelheid padding en prijs. Maar volgens experts is vooral de vorm van het zadel belangrijk. Een zachter of breder zadel is namelijk niet automatisch comfortabeler. Ook een duurder zadel hoeft niet beter te passen.

Begin met een goede bikefit

De beste manier om het juiste zadel te vinden, is volgens experts om te beginnen bij je fietshouding. Een professionele bikefitter kan niet alleen naar je zadel kijken, maar naar het volledige systeem van fiets en lichaam.

Dat is belangrijk, omdat de verschillende contactpunten met elkaar samenwerken. Je voeten, handen en zadel beïnvloeden elkaar. Klachten die je op het zadel voelt, hoeven daarom niet altijd door het zadel zelf te worden veroorzaakt.

Vertel een bikefitter daarom precies waar je tijdens het fietsen last van hebt. Ook kleine ongemakken kunnen belangrijke aanwijzingen geven. Een goede bikefit is bovendien een gesprek: hoe beter je beschrijft wat je voelt, hoe makkelijker het probleem kan worden opgespoord.

© Trevor raab

Kijk eerst naar de vorm, daarna naar de breedte

Een veelgemaakte fout is om direct op zoek te gaan naar een bepaalde zadelbreedte, padding of uitsparing. Experts adviseren juist om eerst te bepalen welke zadelvorm bij jouw manier van fietsen past.

De meeste zadels zijn grofweg onder te verdelen in drie vormen: T-vorm, V-vorm en short-nose. Pas wanneer je de juiste vorm hebt gevonden, kun je verder kijken naar de ideale breedte en andere eigenschappen.

T-vorm: voor veel beweging op het zadel

Een T-vormig zadel heeft een duidelijke overgang tussen het smalle voorste gedeelte en het bredere achterste gedeelte. De vorm is vaak relatief vlak en biedt extra ruimte voor de binnenkant van je bovenbenen.

Dit type zadel past goed bij fietsers die tijdens het rijden regelmatig van positie veranderen. Denk bijvoorbeeld aan weg- en XC-renners die tijdens een rit naar voren en achteren bewegen op het zadel.

© Courtesy Fizik

V-vorm: meer ondersteuning

Bij een V-vorm loopt het zadel geleidelijker van de neus naar het bredere achterste gedeelte. De achterkant vormt vaak als het ware een kommetje waarin je bekken wordt ondersteund.

Deze vorm kan prettig zijn voor fietsers die langere tijd in dezelfde positie rijden en behoefte hebben aan extra ondersteuning.

© Courtesy Fizik

Short-nose: stabiel en compact

Short-nose zadels zijn de afgelopen jaren steeds populairder geworden. Ze hebben een kortere neus en een duidelijk afgebakend zitgedeelte met relatief veel ondersteuning voor de zitbotten.

Deze zadels zijn vooral interessant voor fietsers die tijdens het rijden weinig bewegen en graag een stabiel, 'vast' gevoel hebben. De korte vorm zorgt doorgaans voor een goede gewichtsverdeling en veel stabiliteit.

© Courtesy Fizik

Hoe beweeg jij tijdens het fietsen?

De beste zadelvorm hangt uiteindelijk samen met jouw fietshouding. Beweeg je regelmatig naar voren en achteren op het zadel, of zit je vrijwel de hele tijd op dezelfde plek?

Dat is volgens Specialized-expert Todd Carver een belangrijk uitgangspunt. Kijk vooral naar de positie waarin je het grootste deel van de tijd zit. Veel fietsers herkennen zichzelf overigens in meerdere zadelvormen. In dat geval is het verstandig om uit te gaan van je meest natuurlijke, neutrale zitpositie.

Let tijdens het fietsen op deze signalen

Ook je huidige zadel kan aanwijzingen geven over wat er mis is. Let tijdens een rit bewust op je houding en de druk die je voelt.

• Je schuift steeds naar achteren: mogelijk is je zadel te smal.
• Je schuift steeds naar voren: mogelijk is je zadel juist te breed.
• Je voelt veel druk in het midden: het zadel kan te rond zijn of je hebt mogelijk een breder zadel nodig.
• Je voelt te veel druk op je zitbotten: een smaller zadel kan beter passen.

Dit zijn geen harde regels, maar ze kunnen wel helpen om de zoektocht naar een beter passend zadel gerichter aan te pakken.

Een goed zadel kan per fiets verschillen

Het perfecte zadel bestaat niet per definitie voor al je fietsen. Je houding en de manier waarop je de fiets gebruikt, hebben namelijk veel invloed op de ideale zadelkeuze.

Een zadel dat uitstekend werkt op je racefiets, kan bijvoorbeeld minder comfortabel zijn op je gravelbike. Ook indoor fietsen kan anders aanvoelen dan buiten rijden. Daarnaast kan je ideale zadel veranderen wanneer je ouder wordt, gewicht verliest of aankomt, van fiets wisselt of anders gaat trainen.

Zo bepaal je de juiste zadelbreedte

Heb je eenmaal bepaald welke vorm bij je past, dan komt de volgende belangrijke vraag: welke breedte heb je nodig?

De meest betrouwbare manier is om je zitbotbreedte te laten meten bij een fietsenwinkel of bikefitter. Daarvoor zijn speciale meetinstrumenten beschikbaar waarmee snel kan worden bepaald welke zadelbreedte bij jouw bekken past.

Je kunt je zitbotbreedte ook thuis benaderen. Een eenvoudige methode is de kartonmethode.

Neem een stuk karton en leg daar een kleiner stuk karton bovenop. Ga rechtop zitten en zorg ervoor dat je zoveel mogelijk druk op je zitbotten uitoefent. Hierdoor ontstaan twee duidelijke afdrukken in het karton.

Meet vervolgens de afstand tussen het midden van de twee diepste punten van de afdrukken, in millimeters. Daarmee krijg je een goede indicatie van je zitbotbreedte en kun je gerichter naar een zadel zoeken.

© trevor raab

Welk zadel past bij jouw discipline?

Zadelmerken gebruiken vaak ook verschillende categorieën om aan te geven voor welk type fietsen een zadel bedoeld is.

Race- en XC-zadels hebben vaak een langere neus en een relatief vlak profiel. Zadels voor allroad en gravel zijn vaak iets korter en breder. Voor trail en enduro worden juist kortere zadels gebruikt, zodat er tijdens afdalingen meer ruimte is om achter het zadel te bewegen.

Toch zijn deze categorieën vooral een richtlijn. Een zadel dat als mountainbikezadel wordt verkocht, kan bijvoorbeeld uitstekend werken op een racefiets. Hetzelfde geldt andersom voor een racezadel op een gravelbike.

Let bij offroadgebruik wel op de constructie. Zadels voor mountainbiken zijn vaak ontworpen om grotere klappen en impacts te weerstaan. Controleer daarom bij de fabrikant of een zadel geschikt is voor het gebruik dat je ermee voor ogen hebt.

Het duurste zadel is niet automatisch het beste

Een belangrijke conclusie uit het advies van de experts: prijs zegt weinig over comfort.

Een duur zadel met de nieuwste materialen of een 3D-geprinte toplaag kan nog steeds oncomfortabel zijn wanneer de vorm niet bij jouw lichaam en houding past. Eerst de juiste vorm en breedte bepalen is daarom belangrijker dan kiezen voor het duurste of meest geavanceerde model.

Het juiste zadel draait uiteindelijk niet om wat een prof gebruikt, wat het meeste kost of hoeveel padding erin zit. Het gaat erom dat de vorm, breedte en ondersteuning aansluiten bij jouw lichaam, jouw houding en jouw manier van fietsen.

Dit artikel is een vertaling van een artikel van Bicycling.com, geschreven door Tara Seplavy.