Zo wordt het veldrijden nooit Olympisch

Het is een beeld dat we steeds vaker zien: bij de mannen bijna uitsluitend Belgen op het podium, bij de vrouwen vooral Nederlandse namen. Kijk naar een typische internationale veldrit: acht Belgen, twee outsiders bij de mannen; acht Nederlanders en een handvol anderen bij de vrouwen. Het lijkt soms alsof de sport een geografische heiligheid heeft: in België of Nederland geboren worden is een pre. Goed voor de sport?

Is dat slecht? Voor de sport op zich niet per se. Het zorgt voor veel rivaliteit en een hoge prestatiedruk onder de Nederlandse en Belgische crossers, en het inspireert jonge rijders in die landen. Maar het schept ook een duidelijk probleem: het veldrijden blijft een niche, Belgisch/Nederlands georiënteerd fenomeen. Dat schrikt sponsoren, tv-stations en – belangrijker – internationale talenten af.

Al jaren gaan er geluiden op dat veldrijden een Olympische (winter)sport zou moeten worden. Dat het crossen vooral een Nederlands/Belgisch onderonsje is, kan de Olympische ambities in de weg zitten. Het IOC houdt van mondiale sportontwikkeling. Een discipline waarin bijna alle toppers uit twee landen komen, oogt als een Europese curiositeit in plaats van een echte wereldsport. Als veldrijden ooit serieus wil meedoen voor olympisch goud – en het kan, want spektakel is altijd gegarandeerd tijdens de cross – dan moet het mondialer worden.

Hoe? Het begint bij de basis: ontwikkeling van talent buiten de traditionele kernlanden. Training, jeugdprogramma’s, infrastructuur en toegang tot wedstrijden in Noord-Amerika, Azië en Oceanië. Samenwerkingsprogramma’s met lokale federaties, clinics door topsporters en internationale UCI-kalenders die verder reiken dan de Lage Landen. Dat zou de sport aantrekkelijker kunnen maken voor jonge rijders wereldwijd.

Dat sport steeds minder vrij te zien is op tv en achter de betaaldecoder verdwijnt, is geen goede ontwikkeling. Het publiek moet kunnen zien dat het niet alleen gaat om België versus Nederland, maar om een wereldwijde strijd. Pas dan groeit veldrijden uit tot een sport waarin talent over heel de wereld zal opstaan.

Tot die tijd blijft het beeld hetzelfde: Nederlandse vrouwen die domineren, Belgische mannen die winnen. Met hier en daar een uitzondering uit een ander land. En eerlijk is eerlijk, de cross is prachtig om te zien. Ook met de twee traditionele landen die domineren. Maar voor de olympische toekomst? Daarvoor moet de sport topper gaan opleveren uit meer landen dan Nederland en België.